Skip to main content

Γαλλία: τι είναι τα «κίτρινα γιλέκα» και γιατί εξεγείρονται

Νίκος Σμυρναίος

Το Σάββατο 1η Δεκεμβρίου το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων» πήρε χαρακτηριστικά λαϊκής εξέγερσης σε όλη τη Γαλλία. Σε δεκάδες πόλεις, χιλιάδες πολίτες όλων των ηλικιών συγκρούστηκαν για ώρες με την αστυνομία, άναψαν φωτιές, εισέβαλλαν σε μαγαζιά και δημόσια κτήρια, μπλόκαραν δρόμους κι άνοιξαν διόδια απαιτώντας την ακύρωση του φόρου στο ντίζελ που προβλέπεται να ισχύσει από 01/01/2019. Πλέον σε αυτό το αίτημα προστίθεται και μια σειρά άλλων οικονομικής αλλά και πολιτικής φύσης (αύξηση του κατώτατου μισθού, επαναφορά του φόρου υψηλής περιουσίας, παραίτηση του Μακρόν, διεξαγωγή εκλογών).

Η 1η Δεκεμβρίου αποτελεί την κορύφωση ενός πρωτόγνωρου κοινωνικού και πολιτικού κινήματος το οποίο άρχισε στις 17 Νοεμβρίου και έχει πλέον πάρει διαστάσεις χιονοστιβάδας δημιουργώντας μια σοβαρή πολιτική κρίση στη χώρα. Τι είναι όμως τα κίτρινα γιλέκα και γιατί εξεγείρονται;

Κατά τη γνώμη μου τρεις είναι οι λόγοι που εξηγούν αυτό το νέο φαινόμενο: 1) η συσσώρευση και όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων στη χώρα ως αποτέλεσμα των πολιτικών που εφαρμόζονται τα τελευταία χρόνια 2) η έλλειψη πολιτικής νομιμοποίησης του Εμμανουέλ Μακρόν και της κυβέρνησης Φιλίπ για ένα μεγάλο κομμάτι των Γάλλων 3) η μαζική διείσδυση του διαδικτύου στον γενικό πληθυσμό και η ωρίμανση της πολιτικής χρήσης των υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης και κυρίως του Facebook.

Η όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων

Πράγματι, σύμφωνα με όλα τα οικονομικά στοιχεία, οι ανισότητες όλο και αυξάνονται σε μια χώρα της οποίας η κοινωνική συνοχή βασίζεται ιστορικά σε ένα ισχυρά αναδιανεμητικό μοντέλο. Από την κρίση του 2008 ο αριθμός των πολιτών που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας έχει αυξηθεί κατά ένα εκατομμύριο (άνεργοι, μερικώς απασχολούμενοι και μικροσυνταξιούχοι).

Σε αυτούς έχουν προστεθεί και εκατομμύρια εργαζόμενων πλήρους απασχόλησης οι οποίοι πλέον δεν τα βγάζουν πέρα (εργάτες, υπάλληλοι, αγρότες, μικροέμποροι και μικροεπιχειρηματίες). Το εισόδημα τους λιμνάζει ενώ ταυτόχρονα αυξάνονται ραγδαία μια σειρά από ανελαστικές δαπάνες όπως η κατοικία, η ενέργεια, οι μετακινήσεις και η διατροφή με συνέπεια το διαθέσιμο εισόδημα τους όλο και να λιγοστεύει. Αυτά τα λαϊκά και μικροαστικά στρώματα αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των «κίτρινων γιλέκων».

Παράλληλα, στις κοινωνικές ανισότητες έρχεται να προστεθεί κι ο γεωγραφικός διαχωρισμός μεταξύ αστικών κέντρων και περιφέρειας. Η κατακόρυφη αύξηση του κόστους κατοικίας σπρώχνει όλο και περισσότερους χαμηλόμισθους μακριά από τα αστικά κέντρα με συνέπεια την εξάρτηση τους από το αυτοκίνητο για τις επαγγελματικές και οικογενειακές τους μετακινήσεις. Η τάση αυτή επιδεινώνεται από την έλλειψη επενδύσεων σε δημόσια μέσα μεταφοράς και η σταδιακή ιδιωτικοποίηση του σιδηροδρομικού δικτύου. Έτσι εξηγείται ότι ο νέος φόρος στο ντίζελ που ανακοίνωσε η κυβέρνηση με αφορμή την κλιματική αλλαγή έγινε η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι της αγανάκτησης.

Κι αυτό γιατί στον ενάμιση χρόνο της προεδρίας του ο Εμμανουέλ Μακρόν έχει επιδεινώσει την κατάσταση με την ταξικά μεροληπτική πολιτική του: φοροαπαλλαγές για τους πλουσιότερους και τις επιχειρήσεις, περικοπές των δημόσιων δαπανών με αρνητικές συνέπειες στο κοινωνικό κράτος και τις δημόσιες υπηρεσίες, αύξηση της έμμεσης και πιο άδικής φορολόγησης. Η κοινωνική αποδοχή αυτών των μέτρων είναι ακόμη μικρότερη λόγω της χαμηλής δημοτικότητα του Γάλλου προέδρου και της κυβέρνησης του (κάτω από το 26%) που υποσκάπτει την πολιτική νομιμοποίηση του.

Η έλλειψη πολιτικής νομιμοποίησης

Όπως έχω εξηγήσει παλαιότερα ο Εμμανουέλ Μακρόν είναι εν πολλοίς ένα τεχνητό πολιτικό και επικοινωνιακό φαινόμενο χωρίς κοινωνική βάση. Το γαλλικό εκλογικό σύστημα έχει δημιουργήσει μια σφοδρή πολιτική αναντιστοιχία η οποία αποτελεί τη βαθύτερη αιτία της σημερινής κατάστασης: ένας πολιτικός ο οποίος πήρε το 18,19% των ψήφων των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους στον πρώτο γύρο των προεδρικών του 2017, κάτι που αντιστοιχεί στην εκλογική του βάση, σήμερα ελέγχει απόλυτα όλη την εκτελεστική εξουσία και διαθέτει μια τεράστια πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση.

Η αγανάκτηση που προκλήθηκε από την κοινωνικά άδική πολιτική του Μακρόν σε συνδυασμό με την έλλειψη πολιτικής νομιμοποίησης δημιούργησε ένα κύμα αντίδρασης το οποίο στηρίχτηκε στο διαδίκτυο και κυρίως στο Facebook για να οργανωθεί και να γιγαντωθεί.

Ήδη από το 2016 η αντίσταση στην απορρύθμιση της αγοράς εργασίας και το κίνημα των πλατειών Nuit Debout που ξεπήδησε από την κινητοποίηση βασίστηκε στα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης. Τα «κίτρινα γιλέκα» συνεχίζουν και μαζικοποιούν την πολιτική χρήση του διαδικτύου μετασχηματίζοντας τη σε ένα οριζόντιο και συμμετοχικό κίνημα το οποίο δεν περιορίζεται πλέον στα πιο μορφωμένα και πολιτικοποιημένα στρώματα του πληθυσμού των πόλεων (όπως η Αραβική άνοιξη, το κίνημα των Αγανακτισμένων και το Occupy) αλλά εκτείνεται στις λαϊκές τάξεις, στις ημιαστικές περιοχές και στην ύπαιθρο. Έτσι εξηγείται ότι οι βασικοί πρωταγωνιστές του κινήματος και αντιπρόσωποι των «κίτρινων γιλέκων» τις διαπραγματεύσεις τους με την κυβέρνηση είναι admins σε γκρουπ στο Facebook!

Μένει το επίδικο της πολιτικής τοποθέτησης των «κίτρινων γιλέκων». Τις πρώτες μέρες της κινητοποίησης η κυβέρνηση προσπάθησε, χωρίς επιτυχία, να τους ταυτίσει με την ξενόφοβή λαϊκίστική δεξιά. Είναι αλήθεια ότι μεταξύ των «κίτρινων γιλέκων» υπάρχουν πολλοί ψηφοφόροι της Μαρίν Λεπέν. Και δεν μπορεί παρά να είναι έτσι αφού η υποψήφια του Εθνικού Μετώπου έλαβε πάνω από δέκα εκατομμύρια ψήφους στο δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2017, κυρίως από τα λαϊκά και μικρομεσαία στρώματα. Όμως μέχρι στιγμής, παρά της προσπάθειες χειραγώγησης, ο ρατσιστικός λόγος και η ακροδεξιά ρητορική παραμένουν μειοψηφικά.

Αντίθετα, αυτό που συνέβη την 1η Δεκεμβρίου σε αρκετές περιπτώσεις ήταν η σύζευξη των «κίτρινων γιλέκων» με τα συνδικάτα και το ριζοσπαστικό κοινωνικό κίνημα. Εκεί έγκειται κι ο μεγαλύτερος φόβος του συστήματος.

Περισσότερα:


Comments

Popular posts from this blog

CIA had an agent at a newspaper in every world capital at least since 1977

Joel Whitney is a co-founder of the magazine Guernica, a magazine of global arts and politics, and has written for many publications, including the New York Times and Wall Street Journal. His book Finks: How the C.I.A. Tricked the World's Best Writers describes how the CIA contributed funds to numerous respected magazines during the Cold War, including the Paris Review, to subtly promote anti-communist views. In their conversation, Whitney tells Robert Scheer about the ties the CIA’s Congress for Cultural Freedom had with literary magazines. He talks about the CIA's attempt during the Cold War to have at least one agent in every major news organization in order to get stories killed if they were too critical or get them to run if they were favorable to the agency. And they discuss the overstatement of the immediate risks and dangers of communist regimes during the Cold War, which, initially, led many people to support the Vietnam War.
globinfo freexchange
James Jesus Angleton wa…

Former Pentagon official confirms: Trump prepares for war with Iran

globinfo freexchange
Right after Trump's sudden announcement that he will withdraw the US forces from Syria, we had some mixed reactions. Some liberals reacted angrily, but most of the reactions from the liberal machine were rather moderate, or at least not as intensive as someone would normally expect.
On the other hand, Trump's supporters and all those who had enough of the pro-war neoliberal establishment, felt a kind of vindication, as it appeared that Trump would eventually keep its promise for an 'anti-interventionist' policy.
But the blog wrote immediately a 'not so fast' article to explain that most of the Americans and all those who are tired of the US endless wars, should not rush to celebrate. We estimated that Trump's move is probably a sign that he is going to re-organize troops and go after the big target called Iran.
Indeed, shortly after the move, Trump, suddenly again, announced that he will also pullout troops from Afghanistan.
And then, about…

How neoliberalism manufactured consent to secure its unlimited power

From David Harvey's A Brief History of Neoliberalism
Part 10 – How Margaret Thatcher systematically destroyed the British industry along with the trade unions
While there were many elements out of which consent for a neoliberal turn could be constructed, the Thatcher phenomenon would surely not have arisen, let alone succeeded, if it had not been for the serious crisis of capital accumulation during the 1970s. Stagflation was hurting everyone. In 1975 inflation surged to 26 per cent and unemployment topped one million. The nationalized industries were draining resources from the Treasury.
This set up a confrontation between the state and the unions. In 1972, and then again in 1974, the British miners (a nationalized industry) went on strike for the first time since 1926.
The miners had always been in the forefront of British labour struggles. Their wages were not keeping pace with accelerating inflation, and the public sympathized. The Conservative government, in the midst of power …

It’s the US imperialism that has been defeated in Syria, but it’s now gathering forces to go after Iran

globinfo freexchange
And all of a sudden, the US president Donald Trump decided to withdraw the US troops from Syria, declaring victory over ISIS.
No one, of course, understood why the ISIS was suddenly defeated now. So this must be a typical excuse by the American leadership to withdraw forces from a battlefield that it is no longer 'profitable' and affordable.
Comparing with other, relatively recent cases, in which even the liberal establishment was calling Trump to bomb Syria, the reactions from the US political status were rather moderate. We would expect the media pundits and the corporate puppets of the US political scene to fire back against Trump with much more anger. It didn't happen.
We will have to wait of course because the unpredictable Donnie may change his mind in the blink of an eye. And then, we will have to make a completely different discussion. Yet, if it's true, and the US troops will, indeed, leave Syria, it would be one of these very rare cases that …

The desperate efforts of the Western neoliberal establishment to build a new propaganda machine

globinfo freexchange
The UK government and other Western governments and the US in recent years have had increasing difficulties persuading enough of their populations as to the legitimacy of the foreign policies that they have been pursuing.
And at the same time, Western countries have been going through a period of political crisis and economic crisis.
Piers Robinson, Chair in Politics, Society and Political Journalism at the University of Sheffield, further explains:
I think a lot of this drive is as much about trying to shore up shaky official narratives and trying to shore up political systems in a situation of political crisis, as it is actually about countering Russian propaganda.
I would suspect that that's a little bit of an excuse here to really what's going on of problems much closer to home.
This is not just to do to UK, this is Europe-wide. And there are also indications from the documents that they are intending to start to have some kind of impact within the United…

Confirmed: Germany builds its own imperialist empire

globinfo freexchange
Almost two years ago we identified Germany's efforts to develop its military in the context of its ambition to build its own sphere of influence.
As we wrote, Brexit will give the chance to Germany to increase influence due to the change of power balance, especially now that France appears weak - crawling behind Berlin's austerity, sado-monetarism and neoliberal destruction. These conditions (created in the Greek experiment), are necessary to Germany in order to retain a model in favor of its surpluses. These could become the solid ground upon which Germany could build a strong, modern military machine.
Therefore, Merkel knows that the economic domination is not adequate for a country to become a major power. It is also important to have a strong military presence in its “sphere of influence”, or, its financial/debt colonies, if you prefer. The German military presence in Lithuania is a first step towards this direction as the Baltic countries have already be…

The difference between Bernie Sanders and Jeremy Corbyn and what the US elections won't allow you to decide

globinfo freexchange
A country that has been completely taken over by the banking mafia and the corporate power will never allow people to decide on the most important issue: the abolition of the dominant system that works against them.
Professor Richard Wolff explains:
Because of Bernie Sanders, particularly, we now have the word Socialism floating around, but typically it's about, more or less, really among Democrats. Like Mr. Sanders is ambiguously an independent but he's also a Democrat.
So, the ‘Socialists’ seemed to be the Democrats who want to do more for people. Social welfare, social supports, state supports, versus those who don't want to do quite so much - the centrist Democrats, like Clinton and Obama.
But the real question is a program of change. Socialism is a change of system it goes away from capitalism to do something else. It would be interesting if we could have an election ‘do we want that?’, ‘would we like a different system?’.
There are countries doing t…

WikiLeaks disturbing and hopeful findings on Tulsi Gabbard's path to progressiveness

The definite detachment from the Clintonian machine
globinfo freexchange
Searching the Podesta emails inside WikiLeaks we found a rather disturbing fact about Tulsi Gabbard who recently announced that she will run for the 2020 US presidency. Iraq War Veteran, Jon Soltz, chairman at VoteVets at the time, sent an email on Aug. 2012 to Hillary Clinton top lobbyist, John Podesta, in order to thank him for his contribution to Gabbard's campaign in Hawaii.
Soltz wrote (emphasis added):
This morning, we are one step closer to making history. In Hawaii, VoteVets PAC-endorsed Iraq veteran Tulsi Gabbard has won her primary, in a stunning come-from-behind victory. If she wins in November, she along with Tammy Duckworth (who we also feel very good about), would be the first female combat veteran ever elected to Congress in United States history! This is happening because of you. Your tens of thousands of dollars in donations for Tulsi's campaign, through VoteVets PAC, allowed her to run a fir…

The IMF is dismantling Argentina all over again

Part 1
In September, Argentine president Mauricio Macri accepted the 2018 Atlantic Council’s Global Citizen Award. In attendance were many of world’s neoliberal power players and policy makers, among them International Monetary Fund (IMF) Managing Director Christine Lagarde.
Facing the crowd, Macri gleefully admitted that “with Christine, I have to confess we started a great relationship some months ago,” referring to a series of loan agreements with the IMF amounting to $57.1 billion dollars. “I expect that this is going to work very well, and we will end up with the whole country crushing on Christine,” he continued.
This dynamic of chasing an improved image with the world’s big banks and the dominant economies in the West is emblematic of Macri’s priority to secure a relationship with the IMF and improve the country’s image with global financial institutions. But it comes at a devastating cost for the majority of the population who will suffer from neoliberal policy prescriptions of…

How neoliberalism manufactured consent to secure its unlimited power

From David Harvey's A Brief History of Neoliberalism
Part 11 – The Reagan/Thatcher neoliberal legacy: a bizarre form of a sinister political doctrine from which it would be difficult one to escape
But Thatcher had to fight the battle on other fronts. A noble rearguard action against neoliberal policies was mounted in many a municipality –– Sheffield, the Greater London Council (which Thatcher had to abolish in order to achieve her broader goals in the 1980s), and Liverpool (where half the local councillors had to be gaoled) formed active centres of resistance in which the ideals of a new municipal socialism (incorporating many of the new social movements in the London case) were both pursued and acted upon until they were finally crushed in the mid-1980s.
She began by savagely cutting back central government funding to the municipalities, but several of them responded simply by raising property taxes, forcing her to legislate against their right to do so. Denigrating the progressive…