Skip to main content

Κατασκευάζοντας συναίνεση επί τριάντα χρόνια

Καθώς συμπληρώνονται τριάντα χρόνια από την κυκλοφορία του βιβλίου «Κατασκευάζοντας συναίνεση», ένας Αμερικανός δημοσιογράφος επιχειρεί να ανανεώσει την κλασική πλέον κριτική για την πολιτική οικονομία των ΜΜΕ. Και φυσικά ξεκίνησε ζητώντας τη βοήθεια του Νόαμ Τσόμσκι.

του Άρη Χατζηστεφάνου

Πριν από 45 χρόνια οι πανεπιστημιακοί Έντουαρντ Χέρμαν και Νόαμ Τσόμσκι παρουσίασαν το βιβλίο τους «Counter-Revolutionary Violence» (H βία της αντεπανάστασης), στο οποίο αναφέρονταν στην ολοκληρωτική διαστρέβλωση της ενημέρωσης σχετικά με την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ στην Ινδοκίνα και στον πόλεμο του Βιετνάμ. Ο εκδοτικός οίκος ανήκε όμως στη Warner Brothers, ο διευθυντής της οποίας ζήτησε την άμεση απόσυρση του βιβλίου. Όταν οι εκδότες αρνήθηκαν να υπακούσουν, αυτός προτίμησε να κλείσει την εταιρεία τους και να καταστρέψει όλα τα αντίτυπα.

Το συγκεκριμένο βιβλίο αποτέλεσε τη βάση για τα περίφημα πέντε σημεία του «μοντέλου προπαγάνδας» που ανέπτυξαν οι Χέρμαν και Τσόμσκι στο έργο τους «Κατασκευάζοντας συναίνεση». Τριάντα χρόνια αργότερα ένας καταξιωμένος δημοσιογράφος και ερευνητής, ο Ματ Ταΐμπι, επιχειρεί να διαπιστώσει εάν το μοντέλο έχει ακόμη αξία χρήσης στην εποχή του Τραμπ και του facebook. Έχοντας μάθει όμως από τα παθήματα των δασκάλων του, αποφάσισε να παρουσιάσει το νέο του βιβλίο με τίτλο «The Fairway» στο ίντερνετ με ένα διαφορετικό εκδοτικό εγχείρημα. Οι αναγνώστες θα λαμβάνουν κάθε εβδομάδα στα e-mails τους ένα κεφάλαιο του βιβλίου, το οποίο θα πληρώνουν είτε σε εβδομαδιαία είτε σε ετήσια βάση.

Χρειάζεται όμως ξαναγράψιμο το βιβλίο των Χέρμαν και Τσόμσκι (ο δεύτερος επέλεξε τη σειρά των ονομάτων θεωρώντας ότι ο ίδιος έπαιξε μικρότερο ρόλο στη συγγραφή);

Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου οι συγγραφείς ανανέωσαν το βιβλίο, αντικαθιστώντας τον ρόλο που παίζει ο αντικομμουνισμός στη λειτουργία των ΜΜΕ με τον λεγόμενο πόλεμο κατά της διεθνούς τρομοκρατίας. Αυτό είπαν είναι το νέο μεγάλο αφήγημα με το οποίο η Δύση και κυρίως οι ΗΠΑ δικαιολογούν κάθε επιθετική ενέργεια σε παγκόσμιο επίπεδο (σήμερα θα τολμούσαμε να προτείνουμε στον Τσόμσκι να αντικαταστήσει και την τρομοκρατία με την «απειλή» από χώρες όπως η Ρωσία και η Κίνα, όπως αποτυπώνεται και στο νέο στρατηγικό δόγμα των ΗΠΑ).

Το μεγάλο ερώτημα όμως, εδώ και τουλάχιστον δέκα χρόνια, είναι εάν το «μοντέλο προπαγάνδας» που παρουσίασε το βιβλίο μπορεί να σταθεί στις μέρες μας, σε μια περίοδο μάλιστα που ο Ντόναλντ Τραμπ εξαπολύει (φαινομενικά) λυσσαλέες επιθέσεις εναντίον κυρίαρχων ΜΜΕ, όπως το CNN και οι New York Times.

Ο Τσόμσκι έχει απαντήσει αρκετές φορές ότι παρά τις σημαντικές αλλαγές που επέφερε το ίντερνετ στη διάδοση των πληροφοριών, η βασική του θέση, για τις πιέσεις που ασκούν τα οικονομικά συμφέροντα στη λειτουργία των ΜΜΕ, δεν έχει αλλάξει. Οι ειδήσεις που βρίσκουμε στο Facebook, εξηγεί ο ίδιος, «προέρχονται και πάλι από τις ίδιες πηγές, όπως οι New York Times», με τη μόνη διαφορά ότι πλέον «διανέμονται με πιο εκχυδαϊσμένο τρόπο ώστε να γίνονται αντιληπτές και από ανθρώπους με μυαλό δεκάχρονου παιδιού».

Ο Ταΐμπι από την πλευρά του δίνει μεγαλύτερο βάρος στην ικανότητα των παραγωγών ειδήσεων να προσφέρουν προσωποποιημένη ενημέρωση σε διαφορετικά τμήματα του πληθυσμού χρησιμοποιώντας ειδικούς αλγόριθμους. Η τάση αυτή, υποστηρίζει, οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη εμπορευματοποίηση της είδησης, καθώς τα ΜΜΕ και οι πλατφόρμες, όπως το Facebook, «πουλάνε» στους πελάτες τους μόνο τις πληροφορίες που εκείνοι θέλουν να διαβάσουν.

Το αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, είναι η δημιουργία τεχνητών εντάσεων και ψεύτικων διαχωριστικών γραμμών μεταξύ του πληθυσμού. Παρ’ όλα αυτά ο ίδιος δεν αμφισβητεί τη «συναίνεση» που παραμένει κυρίαρχη όταν διακυβεύονται κρίσιμα ζητήματα (για την τάξη που ελέγχει τα ΜΜΕ). Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο βομβαρδισμός της Συρίας από τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χαιρετίστηκε με πανομοιότυπο τρόπο από το ακροδεξιό δίκτυο Fox και το φιλελεύθερο δίκτυο MSNBC.

Σε άλλες περιπτώσεις ο Ταΐμπι διαπιστώνει ότι χρειάζεται να αλλάξει απλώς τα ονόματα μερικών χωρών και ορισμένων αξιωματούχων, ώστε το βιβλίο «Κατασκευάζοντας συναίνεση» να περιγράφει με τρομακτικές λεπτομέρειες τη σημερινή πραγματικότητα. Οι Χέρμαν και Τσόμσκι, παραδείγματος χάρη, είχαν πραγματοποιήσει μια εξαντλητική στατιστική ανάλυση για το πώς τα αμερικανικά ΜΜΕ υπερπρόβαλλαν τα εγκλήματα του Πολ Ποτ στην Καμπότζη, ενώ αγνοούσαν επιδεικτικά τη γενοκτονία που πραγματοποιούνταν την ίδια περίοδο στο Ανατολικό Τιμόρ, με την έμπρακτη στήριξη της Ουάσινγκτον.

Σήμερα ο Ταΐμπι διαπιστώνει την ίδια πρακτική με την υπερπροβολή των εγκλημάτων του καθεστώτος Ασαντ στη Συρία και τη σχεδόν ολοκληρωτική αποσιώπηση των καθημερινών σφαγών που πραγματοποιεί η Σαουδική Αραβία στην Υεμένη, χρησιμοποιώντας αμερικανική τεχνολογία και τεχνογνωσία.

Η αλλαγή της τεχνολογίας λοιπόν και η κυριαρχία του μοντέλου της πλατφόρμας τύπου Facebook στη διάδοση των ειδήσεων δεν φαίνεται να άλλαξε τις βασικές παραδοχές στις οποίες στηρίχτηκε το μοντέλο προπαγάνδας των Χέρμαν και Τσόμσκι. Κάθε θεωρία όμως χρειάζεται συνεχές «τριμάρισμα» και ο Ματ Ταΐμπι έχει πέσει με τα μούτρα στη δουλειά.



Comments

Popular posts from this blog

How CIA altered the ending of Orwell's 'Animal Farm' to project Communism as the sole tyrannic system

globinfo freexchange

This interesting short documentary by AJ+, explores the cultural war between the United States and the Soviet Union during the Cold War. In an effort to project Communism as the evil against capitalist West and the "free world", CIA had to covertly interfere through various ways in art, music, literature, philosophy.

In one of these cases, the documentary reveals how CIA altered the ending of Orwell's 'Animal Farm' to project Communism as the sole tyrannic system. It is also interesting the fact that the case involved an animated film, indicating that CIA's cultural propaganda was targeting minor Americans in order to "train" them ideologically.

According to the story, George Orwell, who wrote such middle-school classics as 1984 and Animal Farm, described himself as a Democratic Socialist. And he was actually pretty anti-Stalinist and anti-Soviet-style socialism, something which was unusual among Leftist circles at the time.

We already live in a permanent recession in which the Wall Street mafia secretly and continuously is being bailed out with billions by the Fed!

globinfo freexchange
Jimmy Dore and Dylan Ratigan explain in this video the secret mechanism through which the Fed is permanently bailing out the Wall Street mafia with billions. 
Dore refers to a September article by CNN Business with information that, under normal circumstances, should have made big headlines, generating massive anger.
We were trained not to be surprised by the liquidity injections that the central banks like the Fed and ECB provide to the biggest financial institutions. When at the same time, the real economy, and especially the small-medium business sector is literally struggling to survive in the capitalist West.
Yet, in this case, some additional information reveals something impressive. As Dore highlights from the article: 
                  Until this week, the Fed hadn't launched an operation like this since 2008. [...] Still, the fact the Fed needed to pump $128 billion into the system on successive days shows that a crack has emerged in a seldom-discusse…

It's now or never: the first step for a Sanders/Corbyn synchronization in power must be done on 12 December in UK

This is a once-in-a-lifetime opportunity for the global working class
by system failure
Two years ago, we wondered whether a US government under Bernie Sanders, together with a UK government under Jeremy Corbyn, could mark a decisive victory against neoliberalism. Whether it could mark the beginning of the end of the Reagan/Thatcher awful legacy.

It seems that the time has come for the first step towards this prospect.

The oncoming UK general election on Thursday 12 December 2019, will be the most critical for decades, especially for the global working class. The outcome will determine to a significant degree, whether the capitalist West will change course away from the destructive neoliberalism, towards a form of Democratic Socialism. A new model that will resurrect the social state, while at the same time, will seriously deal with the great environmental challenges, defying big interests and rejecting the for-profit-wars model.



As we already pointed out, the whole Brexit issue is pri…

The global youth radicalization and the fight for Socialism

by Eric London
Across the world, in countries as culturally distinct as Ecuador, Lebanon, France, Germany, the US, Iraq, Chile and Haiti, a new generation of working class youth is making its powerful entrance onto the battlefield of the global class struggle.

Citing the international scope of recent mass demonstrations, the Guardian's Simon Tisdall recently wrote: “Each country’s protests differ in detail, but recent upheavals do appear to share one key factor: youth ... This global phenomenon of unfulfilled youthful aspirations is producing political time bombs. Each month in India, one million people turn 18 and can register to vote. In the Middle East and North Africa, an estimated 27 million youngsters will enter the workforce in the next five years.

The political awakening of the most educated, urbanized and technologically interconnected generation in history is of critical strategic significance for the entire working class. 
Born beginning in the 1990s, today's youth…

Το Μητσοτακικό καθεστώς βάζει σε εφαρμογή το σχέδιο για τη δημιουργία κράτους σκληρής καταστολής

globinfo freexchange

Μετά το πρώτο βήμα που έκανε το Μητσοτακικό καθεστώς για τη δημιουργία Ειδικών Οικονομικών Ζωνών εντός της Ελληνικής επικράτειας, δηλαδή για τα φέουδα του 21ου αιώνα, όπως είχαμε προβλέψει, φαίνεται ότι, δυστυχώς, αρχίζει να επαληθεύεται και το σχέδιο για την ανασύσταση του δεξιού παρακράτους.  
Ήδη από το Μάιο του 18, είχαμε επισημάνει ότι σε ομιλία του στη βουλή, ο Μητσοτάκης ξεκίνησε το παραλήρημα του περί βίας αναφερόμενος συγκεκριμένα στα 'Εξάρχεια', τους 'Ρουβίκωνες' και τους 'αγανακτισμένους'. Και στο σημείο αυτό, πάλι κάτι ξέχασε: τους φασίστες.
Έτσι, έστειλε σήμα στους μηχανισμούς του αστικού καθεστώτος ότι θα συνεχίζει να το προστατεύει εγκαθιστώντας ένα κράτος σκληρής καταστολής, χωρίς να πειράξει το ακροδεξιό βαθύ κράτος που επιστρατεύει η εγχώρια ολιγαρχία όταν αισθάνεται κίνδυνο. Ένας κίνδυνος που μπορεί να έρθει σε περίπτωση νέων αναταραχών από τις βάναυσες πολιτικές λιτότητας που ο Μητσοτάκης θα συνεχίσει να εφαρμόζει π…

Slavoj Zizek: we may be entering an era of widespread civil unrest

RT
Anti-establishment protests are popping up all over the world, in countries with different political systems, and various levels of wealth. We may be entering an era of widespread civil unrest.

Trump threatens to transfer the endo-capitalist war into a civil war level

globinfo freexchange
Donald Trump finally counter-attacked against corporate Democrats and their persistent desire to impeach him, through the ultimate threat: a civil war. In a recent tweet he wrote:
"... If the Democrats are successful in removing the President from office (which they will never be), it will cause a Civil War like fracture in this Nation from which our Country will never heal.
....If the Democrats are successful in removing the President from office (which they will never be), it will cause a Civil War like fracture in this Nation from which our Country will never heal.” Pastor Robert Jeffress, @FoxNews — Donald J. Trump (@realDonaldTrump) September 30, 2019
Speaking to the Real News Network, Jeet Heer of The Nation pointed out:
The civil-war tweet is almost like a threat. It’s like, 'Well, this is a nice little Republic you got here, and it’d be a shame if anything happened to it.' But the thing is that this civil-war talk did not originate from T…

Under digital surveillance: how American schools spy on millions of kids

Fueled by fears of school shootings, the market has grown rapidly for technologies that monitor students through official school emails and chats
by Lois Beckett

Part 5 - Shifts in culture

School officials say that their primary motivation for using surveillance technology is the chance to save a student’s life. But schools are monitoring students’ digital documents in real time for a wide range of content they see as problematic, from swear words to nude images and pornography to cyberbullying to evidence of drug and alcohol use.

In Weld county, Colorado, a student emailed a teacher that she heard two boys were going to smoke weed in a bathroom, Hernandez, the student services and safety director, said. Gaggle immediately alerted school officials: “Within four minutes of her sending this email, the troops had deployed,” she said.
Gaggle also automatically sends students a scolding email any time they use a profanity.

A few school districts have chosen not to send students Gaggle’s war…

Julian Assange's extradition process is 'a charade'

The Real News Network
Filmmaker John Pilger attended Julian Assange's last court hearing and observed not only that Assange is visibly suffering from prison mistreatment, but his defense is not being given a fair chance to make its case against his extradition to the US.


Bernie and AOC demonstrate how Baby Boomers could help Millennials escape the neoliberal Matrix

globinfo freexchange
In a recent ad, Alexandria Ocasio-Cortez explains why she endorsed Bernie Sanders for President. Yet, it would be interesting to examine a specific point she makes at the beginning of this short video. AOC says:
                    The first time I ever heard about Bernie Sanders was when I was a waitress in a greasy spoon diner type of restaurant in downtown Manhattan. And I had been working 12 hour days. I didn't have health insurance. I was being paid less than a living wage. And I didn't think that I deserved any of those things, I thought that that's just how life was.

Her last (highlighted) phrase tells you a lot of how deeply the neoliberal perception has penetrated inside societies and especially inside the minds of new generations. Entire generationshave been trained to believe that that's how things are, in order to accept the neoliberal order and retire from any attempt to overthrow it.
As we wrote in a previous article, during the last f…