Skip to main content

Bullshit Jobs: Σε δουλειά να βρισκόμαστε

Τo 1930 ο οικονομολόγος Τζον Μέιναρντ Κέινς προέβλεπε ότι μέχρι το τέλος του αιώνα η ανάπτυξη της τεχνολογίας θα επιτρέπει στους πολίτες των καπιταλιστικά αναπτυγμένων κοινωνιών να εργάζονται 15 ώρες την εβδομάδα. Σήμερα, καθώς ακροδεξιά και νεοφιλελεύθερα καθεστώτα της Ε.Ε. προωθούν τη 12ωρη ημερήσια εργασία, κάποιοι αναρωτιούνται: Και τι δουλειά θα κάνουμε 12 ώρες τη μέρα;

Άρης Χατζηστεφάνου

Στο London School of Economics, όπου εργάζεται ο καθηγητής Ανθρωπολογίας Ντέιβιντ Γκρέμπερ, υπήρχε ένας μαραγκός, που έφτιαχνε τα γραφεία, τις βιβλιοθήκες και άλλες εγκαταστάσεις του κτιρίου. Οι ανάγκες, όμως, των διδασκόντων και του διοικητικού προσωπικού ήταν τόσο μεγάλες ώστε έπρεπε να περιμένουν σε λίστα αναμονής για να εξυπηρετηθούν.

Βλέποντας τα παράπονα να αυξάνονται, η διοίκηση του πανεπιστημίου προσέλαβε έναν υπάλληλο με αρμοδιότητα να κατευνάζει την οργή των άλλων υπαλλήλων. Αυτό που κανένας δεν σκέφτηκε ήταν ότι το πρόβλημα θα είχε λυθεί εάν στη θέση του συγκεκριμένου υπαλλήλου είχαν προσλάβει δεύτερο μαραγκό.

Παρατηρήσεις σαν και αυτές οδήγησαν τον Γκράμπερ στη θεωρία των λεγόμενων Bullshit Jobs, την οποία άρχισε να αναπτύσσει στις αρχές της δεκαετίας. Στα ελληνικά ο όρος έχει αποδοθεί σαν «ηλίθιες δουλειές» ή «κωλοδουλειές», αν και όπως θα δούμε στη συνέχεια ο δεύτερος όρος προκαλεί σύγχυση, καθώς παραπέμπει στον όρο «shit jobs». Bullshit Jobs, σύμφωνα με τον Γκράμπερ «είναι εργασίες τόσο ανούσιες, ή ακόμη και καταστροφικές, ώστε αυτός που τις εκτελεί αναγνωρίζει ενδόμυχα ότι δεν θα έπρεπε να υπάρχουν».

Στο βιβλίο του «Bullshit Jobs: A Theory», που κυκλοφόρησε πριν από μερικές εβδομάδες, ο ίδιος παρουσιάζει αρκετές υποκατηγορίες όσων απασχολούνται στον κλάδο της ανούσιας απασχόλησης: Εχουμε λοιπόν τους flunkies (π.χ. ένας ρεσεψιονίστ σε κτίριο που δεν χρειάζεται ρεσεψιόν, αλλά κάνει το αφεντικό του να δείχνει πιο σημαντικό με την παρουσία του), τους goons (π.χ. ο νομικός σύμβουλος μιας επιχείρησης που υπάρχει μόνο για να αντιμετωπίζει τους νομικούς συμβούλους άλλων εταιρειών) και τους Duct-tapers (με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον υπάλληλο που προσέλαβε το πανεπιστήμιο στη θέση του μαραγκού).

Στην κορυφή της πυραμίδας των bullshit jobs βρίσκονται οι λεγόμενοι task masters, οι οποίοι προσφέρουν σε εργαζόμενους τις δουλειές που δεν έχουν κανένα νόημα ή επιτηρούν την εργασία ανθρώπων που δεν χρειάζονται επιτήρηση. Παραδείγματος χάριν, ο διευθύνων σύμβουλος (CEO) μιας εταιρείας, ο οποίος ξοδεύει σχεδόν το σύνολο της εργάσιμης ημέρας σε meetings όπου παρουσιάζει γραφήματα (τα οποία έχουν ετοιμάσει άλλοι γι’ αυτόν), προσπαθώντας να αποδείξει πως θα κάνει την επιχείρηση πιο παραγωγική, απολύοντας εργαζομένους που προσφέρουν κοινωνικά χρήσιμη εργασία.

Οι Bullshit jobs είναι συνήθως καλύτερα αμειβόμενες από αυτό που ο Γκράμπερ χαρακτηρίζει shit jobs, δηλαδή κακά αμειβόμενες αλλά κοινωνικά χρήσιμες εργασίες, όπως π.χ. ενός οδοκαθαριστή – εδώ η ελληνική γλώσσα, με τον τεράστιο πλούτο της, μας επιτρέπει ίσως να κάνουμε τη διάκριση ανάμεσα στην κωλοδουλειά (shit job) και τη «δουλειά του κώλου» (bullshit job).

O Γκράμπερ δηλώνει αναρχικός και ως εκ τούτου δεν θέλησε ή δεν μπόρεσε να χρησιμοποιήσει ορισμένα μαρξιστικά εργαλεία ανάλυσης που, σύμφωνα με τους αριστερούς επικριτές του, θα του επέτρεπαν να εμβαθύνει και να εξηγήσει αποτελεσματικότερα τις πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις του. Αντί να σταθεί στις έννοιες της παραγωγικής και μη παραγωγικής εργασίας, στην αξίας της εργασίας και της ανάγκης του συστήματος να διατηρεί ένα εργατικό δυναμικό από το οποίο θα αντλεί συνεχώς περισσότερη υπεραξία, προσεγγίζει το ζήτημα με όρους πολιτικής και ηθικής.

Το συμπέρασμά του (με κίνδυνο να τον αδικήσουμε ελαφρώς) θα μπορούσε να συμπυκνωθεί στη διαπίστωση ότι οι κυρίαρχες τάξεις χρειάζεται να διατηρούν τα κατώτερα στρώματα διαρκώς απασχολημένα ώστε αυτά να μην εξεγείρονται. Ο Γκράμπερ δηλαδή βλέπει ένα από τα παράλληλα οφέλη που έχουν οι bullshit jobs για τους εργοδότες σαν αιτία του φαινομένου. Παράλληλα, όμως, η θεωρία του δεν μπορεί να εξηγήσει τις στρατιές των ανέργων που μπορεί να χρειάζεται το σύστημα προκειμένου να διατηρεί την πίεση στους εργαζόμενους.

Παρ’ όλα αυτά αρκετές από τις εξαιρετικά συναρπαστικές επισημάνσεις του μας επιτρέπουν να διαλύσουμε ορισμένους από τους πανίσχυρους μύθους που συνοδεύουν την εργασία στις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες.

Ισως ο σημαντικότερος μύθος είναι αυτός που λέει ότι ο γραφειοκρατικός υδροκεφαλισμός είναι χαρακτηριστικό του δημόσιου. «Εάν πας σε ένα κατάστημα της Apple», έλεγε παλαιότερα ο Γκράμπερ, «και σου πουν ότι προφανώς ο υπολογιστής σου χρειάζεται αντικατάσταση οθόνης, αλλά πρέπει να περιμένεις μία εβδομάδα για να σ’ το βεβαιώσει κάποιος ειδικός, δεν θα φωνάξεις “καταραμένοι γραφειοκράτες”».

Και αυτό, εξηγεί ο Γκράμπερ, συμβαίνει γιατί, ύστερα από χρόνια προπαγάνδας, μάθαμε να συνδέουμε τον όρο γραφειοκρατία με τους δημόσιους υπαλλήλους. Ο καπιταλισμός υποτίθεται ότι δεν παράγει ανούσιες θέσεις εργασίας. Και όμως το κάνει περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο σύστημα στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Εάν λοιπόν ανησυχούσατε για το τι θα κάνετε τις 12 ώρες εργασίας την ημέρα… ηρεμήστε. Το μόνο που χρειάζεται είναι ένας νεοφιλελεύθερος που θα σκεφτεί μια άχρηστη απασχόληση, μια ακροδεξιά κυβέρνηση (όπως αυτή της Αυστρίας) που θα χρησιμοποιήσει τη δύναμη του κράτους για να επιβάλει το «αόρατο χέρι της αγοράς» στον χώρο εργασίας και ένας καλοπληρωμένος CEO που θα σας επιβλέπει, ενώ νομίζετε ότι εργάζεστε.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

How CIA altered the ending of Orwell's 'Animal Farm' to project Communism as the sole tyrannic system

globinfo freexchange

This interesting short documentary by AJ+, explores the cultural war between the United States and the Soviet Union during the Cold War. In an effort to project Communism as the evil against capitalist West and the "free world", CIA had to covertly interfere through various ways in art, music, literature, philosophy.

In one of these cases, the documentary reveals how CIA altered the ending of Orwell's 'Animal Farm' to project Communism as the sole tyrannic system. It is also interesting the fact that the case involved an animated film, indicating that CIA's cultural propaganda was targeting minor Americans in order to "train" them ideologically.

According to the story, George Orwell, who wrote such middle-school classics as 1984 and Animal Farm, described himself as a Democratic Socialist. And he was actually pretty anti-Stalinist and anti-Soviet-style socialism, something which was unusual among Leftist circles at the time.

We already live in a permanent recession in which the Wall Street mafia secretly and continuously is being bailed out with billions by the Fed!

globinfo freexchange
Jimmy Dore and Dylan Ratigan explain in this video the secret mechanism through which the Fed is permanently bailing out the Wall Street mafia with billions. 
Dore refers to a September article by CNN Business with information that, under normal circumstances, should have made big headlines, generating massive anger.
We were trained not to be surprised by the liquidity injections that the central banks like the Fed and ECB provide to the biggest financial institutions. When at the same time, the real economy, and especially the small-medium business sector is literally struggling to survive in the capitalist West.
Yet, in this case, some additional information reveals something impressive. As Dore highlights from the article: 
                  Until this week, the Fed hadn't launched an operation like this since 2008. [...] Still, the fact the Fed needed to pump $128 billion into the system on successive days shows that a crack has emerged in a seldom-discusse…

The global youth radicalization and the fight for Socialism

by Eric London
Across the world, in countries as culturally distinct as Ecuador, Lebanon, France, Germany, the US, Iraq, Chile and Haiti, a new generation of working class youth is making its powerful entrance onto the battlefield of the global class struggle.

Citing the international scope of recent mass demonstrations, the Guardian's Simon Tisdall recently wrote: “Each country’s protests differ in detail, but recent upheavals do appear to share one key factor: youth ... This global phenomenon of unfulfilled youthful aspirations is producing political time bombs. Each month in India, one million people turn 18 and can register to vote. In the Middle East and North Africa, an estimated 27 million youngsters will enter the workforce in the next five years.

The political awakening of the most educated, urbanized and technologically interconnected generation in history is of critical strategic significance for the entire working class. 
Born beginning in the 1990s, today's youth…

Το Μητσοτακικό καθεστώς βάζει σε εφαρμογή το σχέδιο για τη δημιουργία κράτους σκληρής καταστολής

globinfo freexchange

Μετά το πρώτο βήμα που έκανε το Μητσοτακικό καθεστώς για τη δημιουργία Ειδικών Οικονομικών Ζωνών εντός της Ελληνικής επικράτειας, δηλαδή για τα φέουδα του 21ου αιώνα, όπως είχαμε προβλέψει, φαίνεται ότι, δυστυχώς, αρχίζει να επαληθεύεται και το σχέδιο για την ανασύσταση του δεξιού παρακράτους.  
Ήδη από το Μάιο του 18, είχαμε επισημάνει ότι σε ομιλία του στη βουλή, ο Μητσοτάκης ξεκίνησε το παραλήρημα του περί βίας αναφερόμενος συγκεκριμένα στα 'Εξάρχεια', τους 'Ρουβίκωνες' και τους 'αγανακτισμένους'. Και στο σημείο αυτό, πάλι κάτι ξέχασε: τους φασίστες.
Έτσι, έστειλε σήμα στους μηχανισμούς του αστικού καθεστώτος ότι θα συνεχίζει να το προστατεύει εγκαθιστώντας ένα κράτος σκληρής καταστολής, χωρίς να πειράξει το ακροδεξιό βαθύ κράτος που επιστρατεύει η εγχώρια ολιγαρχία όταν αισθάνεται κίνδυνο. Ένας κίνδυνος που μπορεί να έρθει σε περίπτωση νέων αναταραχών από τις βάναυσες πολιτικές λιτότητας που ο Μητσοτάκης θα συνεχίσει να εφαρμόζει π…

Trump threatens to transfer the endo-capitalist war into a civil war level

globinfo freexchange
Donald Trump finally counter-attacked against corporate Democrats and their persistent desire to impeach him, through the ultimate threat: a civil war. In a recent tweet he wrote:
"... If the Democrats are successful in removing the President from office (which they will never be), it will cause a Civil War like fracture in this Nation from which our Country will never heal.
....If the Democrats are successful in removing the President from office (which they will never be), it will cause a Civil War like fracture in this Nation from which our Country will never heal.” Pastor Robert Jeffress, @FoxNews — Donald J. Trump (@realDonaldTrump) September 30, 2019
Speaking to the Real News Network, Jeet Heer of The Nation pointed out:
The civil-war tweet is almost like a threat. It’s like, 'Well, this is a nice little Republic you got here, and it’d be a shame if anything happened to it.' But the thing is that this civil-war talk did not originate from T…

It's now or never: the first step for a Sanders/Corbyn synchronization in power must be done on 12 December in UK

This is a once-in-a-lifetime opportunity for the global working class
by system failure
Two years ago, we wondered whether a US government under Bernie Sanders, together with a UK government under Jeremy Corbyn, could mark a decisive victory against neoliberalism. Whether it could mark the beginning of the end of the Reagan/Thatcher awful legacy.

It seems that the time has come for the first step towards this prospect.

The oncoming UK general election on Thursday 12 December 2019, will be the most critical for decades, especially for the global working class. The outcome will determine to a significant degree, whether the capitalist West will change course away from the destructive neoliberalism, towards a form of Democratic Socialism. A new model that will resurrect the social state, while at the same time, will seriously deal with the great environmental challenges, defying big interests and rejecting the for-profit-wars model.



As we already pointed out, the whole Brexit issue is pri…

Slavoj Zizek: we may be entering an era of widespread civil unrest

RT
Anti-establishment protests are popping up all over the world, in countries with different political systems, and various levels of wealth. We may be entering an era of widespread civil unrest.

Under digital surveillance: how American schools spy on millions of kids

Fueled by fears of school shootings, the market has grown rapidly for technologies that monitor students through official school emails and chats
by Lois Beckett

Part 5 - Shifts in culture

School officials say that their primary motivation for using surveillance technology is the chance to save a student’s life. But schools are monitoring students’ digital documents in real time for a wide range of content they see as problematic, from swear words to nude images and pornography to cyberbullying to evidence of drug and alcohol use.

In Weld county, Colorado, a student emailed a teacher that she heard two boys were going to smoke weed in a bathroom, Hernandez, the student services and safety director, said. Gaggle immediately alerted school officials: “Within four minutes of her sending this email, the troops had deployed,” she said.
Gaggle also automatically sends students a scolding email any time they use a profanity.

A few school districts have chosen not to send students Gaggle’s war…

Bernie and AOC demonstrate how Baby Boomers could help Millennials escape the neoliberal Matrix

globinfo freexchange
In a recent ad, Alexandria Ocasio-Cortez explains why she endorsed Bernie Sanders for President. Yet, it would be interesting to examine a specific point she makes at the beginning of this short video. AOC says:
                    The first time I ever heard about Bernie Sanders was when I was a waitress in a greasy spoon diner type of restaurant in downtown Manhattan. And I had been working 12 hour days. I didn't have health insurance. I was being paid less than a living wage. And I didn't think that I deserved any of those things, I thought that that's just how life was.

Her last (highlighted) phrase tells you a lot of how deeply the neoliberal perception has penetrated inside societies and especially inside the minds of new generations. Entire generationshave been trained to believe that that's how things are, in order to accept the neoliberal order and retire from any attempt to overthrow it.
As we wrote in a previous article, during the last f…

Το Μητσοτακικό καθεστώς βάζει σε εφαρμογή το σχέδιο για τα σύγχρονα φέουδα

globinfo freexchange

Φαίνεται ότι αρχίζουν κιόλας να επαληθεύονται οι εκτιμήσεις σχετικά με τη δημιουργία Ειδικών Οικονομικών Ζωνών εντός της Ελληνικής επικράτειας. 
Όπως έχουμε αναφέρει σε πρόσφατο άρθρο, ο πρώτος μεγάλος στόχος του Μητσοτακικού καθεστώτος θα είναι η δημιουργία Ειδικών Οικονομικών Ζωνών εντός της Ελληνικής επικράτειας και το σχέδιο αναμένεται να ανακοινωθεί επίσημα γύρω στον Γενάρη-Φλεβάρη του 2020, εκτός απροόπτου. Οι νεοφιλελεύθεροι "τζιχαντιστές" της δεξιάς ετοιμάζονται να στρώσουν χαλί στους φεουδάρχες του 21ου αιώνα τους οποίους σήμερα αποκαλούμε "επενδυτές". 
Το σχέδιο θα εφαρμοστεί ανεμπόδιστα και σε πλήρη σύμπλευση με το νεοφιλελεύθερο ιερατείο του άξονα Βρυξελλών-Βερολίνου, καθώς οι φανατικοί τεχνοκράτες του Μητσοτάκη είναι απόλυτα αφοσιωμένοι στην επιτυχή ολοκλήρωσή του.

Όπως είναι φυσικό, οι περιοχές που προσφέρονται περισσότερο για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου, είναι αυτές που παρουσιάζουν την υψηλότερη ανεργία. Με τη Μητσοτ…