Skip to main content

Bαρέα και ανθυγιεινά στα εργοστάσια του Facebook

Εργαζόμαστε όταν κάνουμε ένα tweet ή όταν ανεβάζουμε φωτογραφίες με γατάκια στο Facebook; Η απάντηση στο ερώτημα, υποστηρίζουν αρκετοί οικονομολόγοι, ίσως μας επιτρέψει να διαπιστώσουμε ποιοι θα είναι οι κυρίαρχοι της οικονομίας του κυβερνοχώρου στον 21ο αιώνα.

του Άρη Χατζηστεφάνου

Eάν ένα σχόλιο που κάνουμε στο Facebook βοηθά την εταιρεία να συγκεντρώσει πληροφορίες για εμάς, τις οποίες στη συνέχεια πουλά σε διαφημιστικές εταιρείες για να μας στέλνουν στοχευμένα διαφημιστικά μηνύματα, είναι προφανές ότι κάποιοι κερδίζουν χρήματα από μια δική μας δραστηριότητα.

Η παρατήρηση αυτή οδήγησε ορισμένους στο συμπέρασμα ότι το Facebook και άλλες πλατφόρμες, που καταγράφουν και επεξεργάζονται κάθε μας κίνηση… μας χρωστάνε πολλά μηνιάτικα από την «εργασία» που τους προσφέραμε.

Αυτό ήταν παραδείγματος χάριν το συμπέρασμα μια καλλιτεχνικής καμπάνιας με τίτλο «Wages for Facebook» («Μισθοί για το Facebook») που μας καλούσε να αντιμετωπίσουμε κάθε δραστηριότητά μας στο διαδίκτυο ως απλήρωτη εργασία. Στο «μανιφέστο» τους, το οποίο παρουσίαζαν σε εκθέσεις με τη μορφή ενός κειμένου που εμφανιζόταν σε ένα iPad, σημείωναν μεταξύ άλλων: «Το αποκαλούν φιλία. Εμείς το αποκαλούμε απλήρωτη εργασία. Με κάθε μας like και chat η υποκειμενικότητά μας δημιουργεί κέρδη τα οποία καρπώνονται αυτοί. Το αποκαλούν διαμοιρασμό, εμείς το αποκαλούμε κλοπή».

Η πρωτοβουλία αντέγραφε ουσιαστικά ορισμένες από τις βασικές αρχές του προγράμματος «Wages for Housework» («Μισθός για την οικιακή εργασία») που αναπτύχθηκε από το ριζοσπαστικό φεμινιστικό κίνημα της Ιταλίας τη δεκαετία του 1970 και απαιτούσε από το κράτος να πληρώνει την εργασία που πραγματοποιούν οι γυναίκες για τη συντήρηση των νοικοκυριών τους. Ενώ, όμως, το «Wages for Housework» πατούσε σε στιβαρές οικονομικές αναλύσεις ακαδημαϊκών όπως η Σίλβια Φεντερίτσι, που άσκησαν εποικοδομητική κριτική στον μαρξισμό και αντιμετώπισαν τα οικιακά σαν μια μορφή εργασίας για την αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης (reproductive labor), τα επιχειρήματα του «Wages for Facebook» φάνταζαν ελαφρώς έωλα.

Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί ακαδημαϊκοί, όπως ο Κρίστιαν Φουτς, από το Πανεπιστήμιο του Westminster, έδωσαν νέο νόημα στη σχετική συζήτηση, υποστηρίζοντας ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης «αποτελούν χώρους για την εκμετάλλευση πλεονάζουσας εργατικής δύναμης σε καπιταλιστικές συνθήκες». Στα βιβλία του ο Φουτς αναφέρεται σε διαφορετικές μορφές απλήρωτης εργασίας (από τους σκλάβους και τις νοικοκυρές μέχρι… τους χρήστες του Facebook) και αναλύει τους μηχανισμούς με τους οποίους εξαναγκάζονται να προσφέρουν δωρεάν εργασία (οι σκλάβοι με την απειλή του θανάτου, οι γυναίκες της πατριαρχικής κοινωνίας άλλοτε με τη φυσική βία και άλλοτε με συναισθηματικές πιέσεις και οι «εργάτες» του Facebοok με την απειλή να αποκλειστούν από κοινωνικές δραστηριότητες).

Οπως εξηγεί ο καθηγητής του Kings College, Νικ Σρνίτσεκ, στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του «Platform Capitalism», «η απάντηση στο ερώτημα εάν οι online δραστηριότητές μας αποτελούν εργασία, στο πλαίσιο της καπιταλιστικής παραγωγής, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν μια σχολαστική αντιπαράθεση μεταξύ ακαδημαϊκών». Εάν πρόκειται για δωρεάν εργασία, σημειώνει ο Σρνίτσεκ, οι εταιρείες που την καρπώνονται αποτελούν ένα θείο δώρο για το σύνολο του καπιταλιστικού συστήματος – καθώς ανοίγουν νέους δρόμους για την εκμετάλλευση της εργασίας. Εάν όμως οι online δραστηριότητές μας δεν αποτελούν εργασία, αυτές οι εταιρείες-πρότυπα απλώς παρασιτούν σε βάρος άλλων βιομηχανιών που παράγουν αξία. Συνεπώς ο καπιταλισμός βρίσκεται σε ακόμη πιο δεινή θέση απ’ ό,τι πιστεύαμε.

Η απάντηση, λοιπόν, στο ερώτημα εάν ένα like αποτελεί εργασία θα μας αποκαλύψει εάν το Facebook θα αποτελέσει την General Motors του 21ου αιώνα ή εάν πρόκειται για ένα ακόμη παράσιτο (όρο τον οποίο έχει χρησιμοποιήσει ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ για να περιγράψει και πλατφόρμες όπως η Google). Οπως συμβαίνει πολύ συχνά, ο Σρνίτσεκ διαπίστωσε ότι οι απαντήσεις στα ερωτήματα που δημιουργεί η νέα οικονομία του διαδικτύου βρίσκονταν μπροστά στα μάτια μας και μάλιστα στις πρώτες σελίδες ενός βιβλίου που κυκλοφόρησε πριν από περίπου 150 χρόνια: τον πρώτο τόμο από το «Κεφάλαιο» του Μαρξ.

Στο «Κεφάλαιο» η παραγωγική εργασία συνδέεται άμεσα με την παραγωγή αντικειμένων τα οποία είναι χρήσιμα για άλλους. «Εάν ένα πράγμα είναι άχρηστο», εξηγούσε ο Μαρξ, «τότε είναι άχρηστη και η εργασία που περιέχει, δεν λογαριάζεται σαν εργασία και συνεπώς δεν αποτελεί αξία». Ο Σρνίτσεκ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι πλατφόρμες όπως το Facebook δεν εκμεταλλεύονται δωρεάν εργασία, αλλά μετατρέπουν τις online δραστηριότητές μας σε «πρώτη ύλη», την οποία επεξεργάζονται με αλγόριθμους και πουλάνε στους διαφημιστές προκειμένου αυτοί να στέλνουν στοχευμένα διαφημιστικά μηνύματα. Και αυτό το συμπέρασμα όμως τροφοδοτεί έναν νέο γύρο αντιπαράθεσης: αποτελεί η διαφήμιση μια παραγωγική διαδικασία;

Πριν από μερικές δεκαετίες, ο μεγάλος μαρξιστής οικονομολόγος Πολ Σουίζι είχε απαντήσει αρνητικά, περιγράφοντας τις διαφημίσεις ως μια μη παραγωγική ιδιότητα του μονοπωλιακού καπιταλισμού. Πιθανότατα, δηλαδή, θα κατέτασσε και αυτός ορισμένες πλατφόρμες, όπως το Facebook, στα παράσιτα της σημερινής οικονομίας.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

Gaddafi's plan for a pan-African independent power as the main reason for which the Western neocolonialists finally destroyed Libya

'Hillary Clinton is a war criminal'
globinfo freexchange
Afshin Rattansi of RT's Going Underground, speaks with Muammar Gaddafi's spokesperson during the Libyan Civil War, Moussa Ibrahim, about how Gaddafi's government's predictions came true on terrorism, extremism and tribal conflict plaguing Libya following Gaddafi's downfall.
Ibrahim gives details about Gaddafi's plan to create a fully independent African Union from the Western neocolonial powers. And he implies that this was the main reason for which the Western neocolonialists finally destroyed Libya. He claims that Gaddafi administration was very open to a dialogue with the West, but he had been deliberately ignored. He also characterizes Hillary Clinton as a 'war criminal'.
Some key points:
Gaddafi was laying down real plans and real project for the control of African natural resources through the African Organization for Natural Resources. Unifying African armies into one army called th…

Roger Waters: militarism is exacerbating the Climate Crisis

The Real News Network
Pink Floyd co-founder and activist Roger Waters speaks to the Real News at the People's Mobilization Against the U.S. War Machine in New York City.

Why NSA whistleblower Edward Snowden risked his life to expose surveillance state

Democracy Now!
Six years ago, Edward Snowden leaked a trove of secret documents about how the United States had built a massive surveillance apparatus to spy on Americans and people across the globe. 
Snowden was then charged in the U.S. for violating the Espionage Act and other laws. As he attempted to flee to Latin America, Snowden became stranded in Russia after the U.S. revoked his passport. He has lived in Moscow ever since. 
Snowden just published his memoir, “Permanent Record,” in which he writes about what led him to risk his life to expose the U.S. government’s system of mass surveillance. 

Greta Thunberg: “We are striking to disrupt the system”

Democracy Now!
Greta Thunberg, is the 16-year-old Swedish climate activist who has inspired millions across the globe. Last year she launched a school strike for the climate, skipping school every Friday to stand in front of the Swedish parliament, demanding action to prevent catastrophic climate change.
Her protest spread, quickly going global. Hundreds of thousands of schoolchildren around the globe have participated in their own local school strikes for the climate.
Since her strike began in 2018, Greta has become a leading figure in the climate justice movement. She has joined protests across Europe. She has addressed world leaders at the U.N. climate talks in Poland and the European Union Parliament. She has even met the pope. 
She is also planning to attend the U.N. climate summit in Santiago, Chile, in December.

Το βαθύτερο νόημα του να κάνεις κολοτούμπες σε σύνοδο του ΟΗΕ

globinfo freexchange
Επικυρώθηκε με κάθε επισημότητα η μεγάλη απάτη του Μητσοτακικού καθεστώτος και του βρόμικου μιντιακού κατεστημένου της ντόπιας ολιγαρχίας, το οποίο έκανε τα πάντα, προκειμένου να κερδίσει τις εθνικές εκλογές η χειρότερη δεξιά της μεταπολίτευσης. 
Μετά τις θεαματικές κολοτούμπες Παναγιωτόπουλου-Βαρβιτσιώτη σε συνέδριο του Economist όσον αφορά το Μακεδονικό, ήρθε η σειρά του ίδιου του Μητσοτάκη να τους μιμηθεί, όχι απλά σε κάποιο συνέδριο, αλλά σε σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα. 
Η δήλωση Μητσοτάκη δεν αφήνει κανένα περιθώριο παρερμηνείας:
«Νωρίς το απόγευμα της 23ης Ιουλίου πέρυσι μία μικρή πυρκαγιά ξέσπασε σε λόφο έξω από την Αθήνα. Οι πυροσβεστικές υπηρεσίες αντιμετωπίζουν χιλιάδες τέτοιες φωτιές κάθε χρόνο. Αυτή όμως ήταν διαφορετική. Οδηγημένη από ισχυρότατους ανέμους, εξαπλώθηκε γρήγορα και έφθασε στην προαστιακή κωμόπολη του Ματιού. Μόλις μπήκε στην πευκόφυτη οικιστική περιοχή κατέστη αδύνατο να περιοριστεί… Τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι η άμεση συνέπεια τη…

Trump threatens to transfer the endo-capitalist war into a civil war level

globinfo freexchange
Donald Trump finally counter-attacked against corporate Democrats and their persistent desire to impeach him, through the ultimate threat: a civil war. In a recent tweet he wrote:
"... If the Democrats are successful in removing the President from office (which they will never be), it will cause a Civil War like fracture in this Nation from which our Country will never heal.
....If the Democrats are successful in removing the President from office (which they will never be), it will cause a Civil War like fracture in this Nation from which our Country will never heal.” Pastor Robert Jeffress, @FoxNews — Donald J. Trump (@realDonaldTrump) September 30, 2019
Speaking to the Real News Network, Jeet Heer of The Nation pointed out:
The civil-war tweet is almost like a threat. It’s like, 'Well, this is a nice little Republic you got here, and it’d be a shame if anything happened to it.' But the thing is that this civil-war talk did not originate from T…

'How dare you!': Greta Thunberg rages at 'fairytales of eternal economic growth' at UN climate summit

In a speech to the United Nations Climate Action Summit Monday, Swedish youth climate activist Greta Thunberg lit into world leaders for their "empty words" around solving the climate crisis and said decades of inaction have left her generation without a future.

"People are suffering. People are dying. Entire ecosytems are collapsing. We are at the beginning of a mass extinction and all you can talk about is money and fairytales of eternal economic growth," said Thunberg. "How dare you!
Thunberg delivered her remarks during a panel on the climate crisis after she was asked what she thought of the worldwide climate strike movement that she began, alone, 13 months ago. But the youth activist wasn't interested in rehashing the past or praise from politicians.

"I shouldn't be standing here," said Thunberg. "I should be back in school on the other side of the ocean. Yet you all come to me for hope? How dare you! You have stolen my d…

EVERYONE is on the list: Snowden says no ‘innocents’ in mass surveillance world

Asked if buying his memoir would get one on a spy list, NSA whistleblower Edward Snowden chillingly replied that everyone in the world is on the “list” and there are no innocents in the age of mass surveillance.

Responding to a reader who joked that buying Snowden’s book ‘Permanent Record’ might have put him on a list of people to be spied on, the exiled former intelligence contractor said in all seriousness that everyone is being spied on regardless.

Systems of mass surveillance strive to record all people, in all places, at all times. The question is no longer ‘Am I on the list?’ it is ‘What's my rank on the list?’,” Snowden tweeted on Wednesday.
The former NSA and CIA contractor became a household name in 2013, when he revealed the extent of surveillance by the ‘Five Eyes’ network of US and its allies. He fled to Hong Kong ahead of being charged with espionage and eventually found asylum in Russia.

The US government reacted to the publication of his memoir by filing a civil l…

Chris Hedges: "Democracy has been destroyed by global capitalism"

Democracy Now!
House Democrats have subpoenaed President Trump’s personal lawyer Rudy Giuliani, seeking documents related to his work in Ukraine, after Giuliani admitted on television that he had urged the Ukrainian government to investigate Joe Biden and his son Hunter. This comes as House Democrats continue to build their case for impeaching the president, following a whistleblower complaint focused on a phone call in which Trump asked the Ukranian president to do him a “favor” by digging up dirt on his political rival ahead of the upcoming election. 
Pulitzer Prize-winning journalist and author Chris Hedges says the president's latest behavior merely scratches the surface of the underlying corruption and malaise that plagues the country, and describes global capitalism as an impediment to democracy. Currently, he says, "we have the façade of democracy." The capitalist class has leveraged its influence to draft legislation, invert the constitution and orchestrate the &…

Amazon vs. the Socialists in Seattle

 by Kshama Sawant

Part 2 - A Corporate Tax Haven

As he has himself publicly acknowledged, Bezos largely based his decision to launch Amazon in Seattle on his desire to dodge taxes. Washington State has long been a corporate tax haven, having the most regressive tax system in the entire nation. More than anywhere else in the U.S., the tax burden falls most heavily on working and middle-class people, while big business pays next to nothing. This is no small part of why Seattle has become one of the most deeply unequal cities in the nation.
The region’s corporate elite means to keep it that way. Bezos made national headlines last year when he bullied Seattle to stop the Amazon Tax on the largest 3% of businesses in the city, aided by corporate-bankrolled Mayor Jenny Durkan and the Democratic establishment. Over a modestly-sized tax, Amazon executives acted like mafia dons: threatening to move 7,000 jobs unless the City Council backed down. After the Council passed it unanimously anyway, u…