Skip to main content

Οι ισχυροί μοιράζουν ξανά την Αφρική: Ο πλούτος, το πλιάτσικο, η εξαθλίωση

Η Αφρική παραμένει βασικό πεδίο σύγκρουσης στην παγκόσμια σκακιέρα και του 21ου αιώνα. Πρόκειται για μια πλούσια σε πετρέλαιο και φυσικούς πόρους ήπειρο, αλλά με τους πιο εξαθλιωμένους κατοίκους, εξαιτίας του πλιάτσικου που γίνεται εδώ και δεκαετίες. Σχεδόν 130 χρόνια μετά τη Διάσκεψη του Βερολίνου, όπου οι αποικιοκρατικές δυνάμεις αποφάσισαν τον τεμαχισμό της αφρικανικής ηπείρου σε περιοχές ελέγχου, oι ισχυροί του κόσμου φαίνεται πως ξαναμοιράζουν την Αφρική

Όπως φαίνεται και στον χάρτη του Al Jazeera, σε όλη την ήπειρο υπάρχουν τεράστια κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, μεγάλες ποσότητες μεταλλευμάτων, ουράνιο και αφθονία πολύτιμων μετάλλων, όπως ο χρυσός, αλλά και διαμαντιών.

Ο χάρτης του πλούτου


Όμως παρά τον πλούτο της, η Αφρική παραμένει στο χάος και τις συγκρούσεις που εξαπλώνονται σε όλη την ήπειρο. Στο επίκεντρο αυτών των συγκρούσεων βρίσκεται μια περιοχή ύψιστης σημασίας: Η ζώνη Σάχελ. Είναι η στεπική λωρίδα γης νότια της Ερήμου Σαχάρα και βόρεια της Σαβάνας, που διασχίζει όλη την ήπειρο από τα Δυτικά και τη Σενεγάλη μέχρι τη Βόρεια Ερυθραία. Μια περιοχή που εδώ και δεκαετίες μαστίζεται από ένοπλες συγκρούσεις.

Τα τελευταία χρόνια, όπως σημειώνει το Al Jazeera, η ζώνη Σάχελ αποτελεί βασικό πεδίο συγκρούσεων στο πλαίσιο του πολέμου κατά της τρομοκρατίας. Όμως μήπως η καταπολέμηση της τρομοκρατίας δεν είναι παρά μια επίσημη αφήγηση, ώστε να προσφερθεί κάλυψη σε μια πολύ μεγαλύτερη μάχη; Μήπως ο πόλεμος για τους πόρους της Αφρικής στον 21ο αιώνα έχει ήδη αρχίσει; «Αυτό που βιώνουμε αυτή την περίοδο μπορεί να περιγραφεί ως ο νέος αγώνας για την Αφρική», σημειώνει ο Ζαν Μπατού, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Λωζάνης.

Η ζώνη Σάχελ


Στο κέντρο αυτής της ζώνης των συγκρούσεων βρίσκεται το Μάλι, μια από τις χώρες με τον πιο εξαθλιωμένο πληθυσμό. Η ανεργία καλπάζει και οι περισσότεροι άνθρωποι επιβιώνουν απλώς προσωρινά. Όμως το Μάλι δεν βρισκόταν πάντα στην ίδια κατάσταση. Πίσω στον 13ο αιώνα το Μάλι αποτελούσε μια μεγάλη αυτοκρατορία, που είχε επεκταθεί στο μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Αφρικής.

Ήταν μια εξαιρετικά πλούσια και ισχυρή αυτοκρατορία, κατέχοντας σημαντική θέση στο παγκόσμιο εμπόριο, χάρη στο ελεφαντόδοντο και το χρυσό. Ο πλούτος και η θέση του Μάλι προσέλκυσαν όμως και τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. «Βρίσκεται στα όρια της Βόρειας και της Νότιας Αφρικής, ακουμπά τον ωκεανό και τα δάση. Η θέση του το αναδεικνύει σε χώρο ύψιστης στρατηγικής σημασίας. Όποιος ελέγχει το Μάλι, ελέγχει και τη Δυτική Αφρική, αν όχι το σύνολο της Αφρικής. Για αυτό το λόγο η περιοχή έγινε τόσο πολυπόθητη», σημειώνει ο Ντουλάιε Κονάτε από την Αφρικανική Ένωση Ιστορικών.

Οι ιμπεριαλιστικές ευρωπαϊκές δυνάμεις του 19ου αιώνα αποκάλυψαν τα σχέδιά τους για εποικισμό του Μάλι και της υπόλοιπης Αφρικής στη διάσκεψη του Βερολίνου το 1885. Βρετανία, Βέλγιο Πορτογαλία, Ισπανία, Γερμανία, Ιταλία και Γαλλία μοιράσαν την περιοχή παίρνοντας ο καθένας το μερίδιό του. «Η εισβολή των αποικιοκρατικών δυνάμεων μας ξέσκισε», σημειώνει ο Κονάτε. Έκοψαν την Αφρική σε κομμάτια.

Ως ισχυρότερη αποικιοκρατική δύναμη αναδείχθηκε η Γαλλία, η οποία έθεσε υπό τον έλεγχό της μεγάλο μέρος της δυτικής και βόρειας Αφρικής. Στα τέλη της δεκαετίας του ’60, η έκρηξη των κινημάτων ανεξαρτησίας είχε ως αποτέλεσμα η Γαλλία να χάσει τις αποικίες της, όχι όμως και την επιρροή της, διατηρώντας στρατεύματα, βάσεις και τον πολιτικό έλεγχο, όχι μόνο στις πρώην αποικίες της αλλά και σε χώρες πέρα από αυτές. Ήταν η γέννηση της «France-Afrique».

Την ίδια περίοδο, η ανακάλυψη τεράστιων αποθεμάτων πετρελαίου στον Κόλπο της Γουινέας προσέλκυσε ένα νέο ισχυρό παίχτη, τις ΗΠΑ, οι οποίες προχώρησαν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις αλλά και οικονομικές επενδύσεις στην Αφρικανική Ήπειρο, που μεταξύ άλλων αναδεικνυόταν και σε ένα πεδίο ψυχροπολεμικής σύγκρουσης. Στη δεκαετία του ’90, οι ΗΠΑ έστειλαν 28.000 στρατιώτες στη Σομαλία, υποστηρίζοντας πως θα βοηθήσουν στον τερματισμό του εμφυλίου πολέμου στην περιοχή. Η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση κατέληξε σε φιάσκο αλλά και μια επικοινωνιακή καταστροφή. Εικόνες με εκτελεσμένους Αμερικανούς στρατιώτες έκαναν το γύρο του κόσμου.

Οι Αμερικανοί στρατιώτες θα επιστρέψουν δυναμικότερα στην περιοχή μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, τον Σεπτέμβριο του 2001, δημιουργώντας την πρώτη τους στρατιωτική βάση στο Τζιμπουτί. «Η Σάχελ έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διακίνηση όπλων, την στρατολόγηση μαχητών και την ενίσχυση του οργανωμένου εγκλήματος», δήλωσε ο Ράντολφ Αταλάχ, υπεύθυνος του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας για θέματα τρομοκρατίας στην Αφρική.

Η AFRICOM και το «λυσσασμένο σκυλί»

Όπως σημειώνει το Al Jazeera, οι ΗΠΑ είναι η μόνη χώρα που έχει διαιρέσει τον κόσμο σε ξεχωριστούς στρατιωτικούς τομείς για την παρακολούθηση και την εποπτεία. NORTHCOM, PACOM, SOUTHCOM, EUCOM, CENTCOM και πλέον AFRICOM. Στο πλαίσιο του πολέμου κατά της τρομοκρατίας, οι ΗΠΑ ξεκίνησαν στρατιωτικές ασκήσεις με ολοένα αυξανόμενο αριθμό αφρικανικών χωρών. Στην πραγματικότητα η δημιουργία της AFRICOM αποτελούσε και το κλειδί για την εδραίωση των συμφερόντων των ΗΠΑ στην Αφρική. Όμως υπήρξε ένα πρόβλημα. Οι Αφρικανικές κυβερνήσεις είχαν καταλήξει σε μια κοινή θέση: «Όχι στη δημιουργία νέων στρατιωτικών βάσεων». Έτσι η έδρα της AFRICOM δημιουργήθηκε πολλή μακριά από το χώρο δράσης της. Συγκεκριμένα στη Στουτγκάρδη στη Γερμανία.

Ο πιο ισχυρός υποστηρικτής αυτής της θέσης ήταν ο ηγέτης της Λιβύης Μουαμάρ Καντάφι, το «λυσσασμένο σκυλί» όπως τον είχε αποκαλέσει στο παρελθόν ο Ρόναλντ Ρίγκαν. Η πρώτη απόπειρα δολοφονίας του έγινε το 1986 με βομβαρδισμό του παλατιού του. Η ανεξαρτησία και επιρροή του Μουαμάρ Καντάφι πήγαζε από τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της Λιβύης, από τα μεγαλύτερης της Αφρικής, τα οποία είχε εθνικοποιήσει όταν ανέλαβε την εξουσία. Ο Καντάφι αποδείκνυε με αυτόν τον τρόπο πως μια Αφρικανική χώρα μπορούσε να αναπτυχθεί χωρίς καμία εξάρτηση από το Δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, το ΔΝΤ και εν γενεί το Δυτικό Κεφάλαιο, όπως συνέβαινε κατά κόρον μέχρι τότε.

«Από την αρχή ο Μουαμάρ Καντάφι ήταν αντίθετος στην ξένη στρατιωτική παρουσία στην Αφρική. Μια από τις πρώτες του κινήσεις όταν ανέλαβε την εξουσία το 1969 ήταν να εκδιώξει τις βρετανικές και αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Λιβύη», εξηγεί ο Μαξιμίλιαν Φορτ, συγγραφές του βιβλίου «Slouching Towards Sirte: Nato's war on Libya and Africa».

Ωστόσο το Μάρτιο του 2011, με την έκρηξη της «Αραβικής Άνοιξης», όπως ονομάστηκαν οι ένοπλες εξεγέρσεις κατά των καθεστώτων στη Βόρεια Αφρική, οι ΗΠΑ και η Γαλλία, μαζί με τις υπόλοιπες χώρες της Δύσης, ανέλαβαν δράση. Ήταν ο πρώτος πόλεμος της AFRICOM. Η εξέγερση στη Λιβύη, η πτώση και ο θάνατος του Καντάφι προκάλεσαν ένα ντόμινο εξελίξεων εκτός συνόρων της Λιβύης. Μέρος των όπλων του καθεστώτος έπεσε στα χέρια των ανταρτών, και αλλά βρέθηκαν τελικά στα χέρια ακραίων ισλαμιστών, οι οποίοι εξαπλώθηκαν σε γειτονικές χώρες, μεταξύ των οποίων και στο Μάλι. Εκεί, στο Βόρειο Μάλι, ιδρύθηκε και Ισλαμικό Κράτος. Με την υποστήριξη των Γαλλικών δυνάμεων οι κυβερνητικές δυνάμεις του Μάλι ανακατέλαβαν τις βόρειες περιοχές από τους τζιχαντιστές. Οι πρώην αποικιοκράτες, παρουσιάζονταν πλέον ως σωτήρες της χώρας.

Κέρδος στο χάος

Παρά το χάος, την αστάθεια, τους πολέμους και τις συγκρούσεις, το ενδιαφέρον των μεγάλων εταιρειών, κυρίως των ενεργειακών κολοσσών των ΗΠΑ, της Ευρώπης και της Κίνας, για την Αφρική παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Μεγάλα ανεκμετάλλευτα αποθέματα πετρελαίου παραμένουν στη ζώνη Σαχέλ, το «Ελντοράντο του Σαχέλ», όπως την αποκαλούν. Όπως υπογραμμίζει το Al Jazeera, σχεδόν 2 τρισεκατομμύρια δολάρια εκτιμώνται οι επενδύσεις για τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της Αφρικής μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες.

«Τα κοιτάσματα πετρελαίου γίνονται όλο και πιο σπάνια. Έτσι τα τελευταία σημαντικά αποθέματα πετρελαίου στην Αφρική θα γίνονται ολοένα και πιο σημαντικά. Το ποιος θα κερδίσει έδαφος στον έλεγχό τους αναδεικνύεται σε ζήτημα ζωτικής σημασίας», σημειώνει ο καθηγητής ιστορίας του Πανεπιστημίου της Λωζάνης Ζαν Μπατού.

Οι ισχυροί μοιράζουν ξανά την Αφρική

Εν τω μεταξύ, η AFRICOM βρίσκει συνεχώς νέα πατήματα στην Αφρική. Στο πλαίσιο του πόλεμου κατά της τρομοκρατίας, οι αφρικανικές κυβερνήσεις που υπογράφουν στρατιωτικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ συνεχώς αυξάνονται. Οι ΗΠΑ έχουν δημιουργήσει πλέον βάσεις στο Νίγηρα, στο Τζιμπουτί, στην Κένυα, την Αιθιοπία, τη Σομαλία, το Νότιο Σουδάν, την Μπουρκίνα Φάσο και τις Σεϋχέλλες. Αμερικανικός πάτησε το πόδι του και στη Λιβερία κατά τη διάρκεια της επιδημίας Έμπολα το 2014. Όμως και η Γαλλία ανακοίνωσε την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνάμεών της στη ζώνη του Σαχέλ με 3.000 επιπλέον στρατιώτες.

Η αυξανόμενη στρατιωτικοποίηση της Αφρικής αποτελεί μια νέα πηγή πλούτου, περιζήτητη από την πολεμική βιομηχανία και τους ιδιώτες εργολάβους. Σχεδόν 130 χρόνια μετά τη Διάσκεψη του Βερολίνου, μια νέα διαίρεση της Αφρικανικής ηπείρου βρίσκεται σε εξέλιξη και οι μεγάλες δυνάμεις επιδιώκουν να εξασφαλίσουν το μερίδιό τους στα αποθέματα πετρελαίου, τα πολύτιμα ορυκτά, τη γη ακόμη και το νερό που βρίσκεται κάτω από την άμμο της ερήμου. «Τα μεγάλα ζητήματα δεν αντιμετωπίζονται στην πραγματικότητα. Η Δυση τρέφεται από τους πολέμους. Είναι λες και πρέπει να δημιουργούν πολέμους για να δικαιολογήσουν την εξουσία τους», σχολιάζει ο ιμάμης Μαχμούντ Ντίκο, πρόεδρος του Ανώτατου Ισλαμικού Συμβουλίου του Μάλι.

Η επέλαση των πετρελαϊκών στην Αφρική


Πηγή:


Σχετικά:


Comments

Popular posts from this blog

How a group of economists undermined public institutions, paving the way to neoliberalism

An assumption had become a truth. The self-interested model of human behaviour, that had been developed in the Cold War to make the mathematical equations work, had now been adopted by these economists as a fundamental truth about the reality of all human social interaction.
globinfo freexchange
A group of economists in the early 70s arbitrarily adopted the self-interested model of human behaviour that had been developed in the Cold War, to explain the dysfunctionality of public institutions. This perception would become a powerful tool in the hands of the neoliberal ideology, carried by big banks and corporations, to demonize the state and dismantle any state control upon them at the expense of the societies.
In his documentary The Trap, Adam Curtis explains:
In the early 70s, the government bureaucracies in Britain began to collapse. Those around them blamed a growing economic crisis, but it was clear that something much more fundamental had gone wrong. What were supposed to be institut…

Italy, Greece, Deutsche Bank: heavy clouds of non-linear collapse gather again above Europe

globinfo freexchange
For nearly ten years now, the key decision centers inside eurozone are trying to hide the huge problems, pretending that the crisis is behind, in order to maintain a completely failed economic model, which also reveals, day by day, its authoritarian nature and despise against real Democracy. The totally problematic structure of eurozone makes things even worse.
In Italy, we had another political crisis and a constitutional coup because the new majority and potential coalition government is not likeable to the Brussels/Berlin axis.
In Greece, things are not looking better. The country is about to exit the IMF-type neoliberal program imposed by the Troika (ECB, European Commission, IMF), in August. Yet, the economy is still in very bad shape, drowning in stagnation, with unprecedented unemployment, nearly zero growth and a national debt at 180% of GDP, which is actually much higher than Greece's debt in 2010 (120% of GDP) when crisis hit the country!
In fact, the eu…

WikiLeaks reveals Italian officials had serious concerns about Italy's ability to participate in the monetary union already since the late 70s

The WIKILEAKS Public Library of US Diplomacy (PlusD)holds the world's largest searchable collection of United States confidential, or formerly confidential, diplomatic communications. As of April 8, 2013 it holds 2 million records comprising approximately 1 billion words. The collection covers US involvements in, and diplomatic or intelligence reporting on, every country on earth. It is the single most significant body of geopolitical material ever published. The PlusD collection, built and curated by WikiLeaks, is updated from a variety of sources, including leaks, documents released under the Freedom of Information Act (FOIA) and documents released by the US State Department systematic declassification review.
globinfo freexchange
A 1978 cable from the US Bureau of Economic and Business Affairs to the Secretary of State, was monitoring in detail the Italian serious concerns on the perspective of Italy joining the European monetary union. It describes an atmosphere of anxiety insi…

How eurozone became a financial dictatorship

It all started with the silent coup against Ireland
globinfo freexchange
In 2010, Ireland experienced Frankfurt's political blackmail. On the 18th of November, where there was a governing council of the ECB in Frankfurt. The governor of the Irish central bank who sat on the governing council, called "Morning Ireland" which is the most important radio program in Ireland, to say that Ireland will need what he called a loan. He didn't warn the government about it and this created a massive panic.
Then, the next day, there was a letter written from the then president of ECB, Jean-Claude Trichet, to Brian Lenihan, the minister of finance at the time, saying that 'if you don't apply the so-called bailout program, by this opening of the markets the following Monday, we're going to cut off access to Emergency Liquidity Assistance (ELA)', which obviously would have collapsed the Irish banking system.
The ECB used the liquidity weapon in order to impose its terms o…

David Harvey: unless there is some real new thinking, another crisis is inevitable

globinfo freexchange
Chris Hedges spoke with David Harvey about the repeated crises of the capitalist system, which generate further instability, especially since the early 70s where we have the rise of financial capitalism and neoliberal ideology.
As Harvey points out:
Interestingly, in almost every crisis there has been a good deal of re-evaluation of exactly how to think about the economy, how to think about the relationship between state power and politics and all this kind of stuff.
Since 2007-08, is hardly any new thinking at all. And actually, we're trying to hang on. And we are trying to hang on because the oligarchy - which has all of the money, all of the power - is actually in a situation where it does not want any change. And until we confront the oligarchy, we're not going to find a way of exiting from this, apart from repeating what happened in 2007-08.
And the interesting thing when you look back, before 2007-08, and you see big financial crises in Argentina, in Braz…

The facts about Venezuela’s May 20th Presidential Election

Despite a high level of election transparency, one that Jimmy Carter called “the best in the world”, the US and its allies have accused Venezuela of election fraud. Caleb Maupin breaks down how Venezuela’s electoral system really works.
by Caleb T. Maupin
Part 3 - Accusations of Fraud
Despite the stringent safeguards in place to protect Venezuela’s election integrity, international media based in Western countries have widely claimed the election was fraudulent. Those claiming that the results are illegitimate have cited prior statements from SmartMatic, a corporation based in London that manufactured Venezuela’s voting machines. An official statement from SmartMatic claimed the 2017 Constitutional Referendum vote showed “tamper evident.” Statements from SmartMatic have been vague about how exactly the results were illegitimate or what malpractice took place.
Tibisay Lucena, president of the National Elections Center (CNE), says the claims from SmartMatic and its Chief Executive Antonio …

Will the Swiss citizens beat the banksters today?

About 5.3 million Swiss citizens, including registered members of the Swiss Abroad community, are eligible to take part in the June 10, 2018 ballot. Votes on a broad range of issues, as well as elections, also take place in many cantons and municipalities across the country.
globinfo freexchange
The Swiss sovereign-money referendum of June 2018, also known as the Sovereign-Money Initiative, aims to give the central bank of Switzerland the sole authority of "creating money."
This is actually what the proponents of the Swiss "Vollgeld Initiative" want. They say only the government, through the publicly-owned Swiss central bank (SNB), should be able to create money and put it into circulation.
The Sovereign Money Initiative aims to give the Swiss Confederation a monopoly on money creation, including demand deposit (full-reserve banking, by including the creation of scriptural money in the legal mandate of the Swiss National Bank. The name of the initiative was inspired by…

Marx predicted our present crisis – and points the way out

The Communist Manifesto foresaw the predatory and polarised global capitalism of the 21st century. But Marx and Engels also showed us that we have the power to create a better world.
by Yanis Varoufakis
Part 1 - The spirit of communism driving the manifesto is proving hard to silence
For a manifesto to succeed, it must speak to our hearts like a poem while infecting the mind with images and ideas that are dazzlingly new. It needs to open our eyes to the true causes of the bewildering, disturbing, exciting changes occurring around us, exposing the possibilities with which our current reality is pregnant. It should make us feel hopelessly inadequate for not having recognised these truths ourselves, and it must lift the curtain on the unsettling realisation that we have been acting as petty accomplices, reproducing a dead-end past. Lastly, it needs to have the power of a Beethoven symphony, urging us to become agents of a future that ends unnecessary mass suffering and to inspire humanity …

IMF lunacy: Lagarde admitted to Varoufakis in private that the program imposed on Greece doesn't work!

globinfo freexchange
As Yanis Varoufakis describes in his book Adults in the Room:
Less than a month after my election, on 11 February 2015, in one of those spirit-numbing, windowless, neon-lit meeting rooms that litter the EU’s Brussels buildings, I found myself sitting opposite Christine Lagarde, the IMF’s managing director, France’s ex-finance minister and a former Washington-based high-flying lawyer. She had waltzed into the building earlier that day a glamorous leather jacket, making me look drab and conventionally attired. This being our first encounter, we chatted amicably in the corridor before moving into the meeting room for the serious discussion.
Behind closed doors, with a couple of aides on each side, the conversation turned serious but remained just as friendly. She afforded me the opportunity to present my basic analysis of the causes and nature of the Greek situation as well as my proposals for dealing with it, and nodded in agreement for much of the time. We seemed to s…

More evidence that the 2011 riots in Syria were sparked by a false flag operation

globinfo freexchangeIndependent journalist Eva Bartlett spoke with Lee Camp about her recent trip in Syria. Bartlett visited the hospital in Douma where many victims of the latest alleged chemical attack went to receive medical care. Bartlett spoke with a medical student who was working the day of the alleged attack, and actually confirmed the reporting by the veteran journalist Robert Fisk, according to which there was no evidence of a chemical attack.
Bartlett also went to Daraa, where the first protests took place in 2011, and spoke to people there. They confirmed what many other investigative journalists support. 

This is strong evidence that it was a false flag operation that actually sparked the subsequent riots:
In the initial protest, Daraa was named as the birthplace of the so-called revolution. And Daraa is a city in the very south of Syria, not a very large city, and a rather unlikely city for a so-called revolution to have started. But prior going to Daraa, I interviewed a do…