Skip to main content

H κρίση της αριστεράς στη Λατινική Αμερική

του Emir Saber

Mπορεί να πει κανείς ότι υπάρχουν δύο αριστερές στην Λατινική Αμερική, οι οποίες και οι δύο βρίσκονται σε κρίση, κάθε μια με τον τρόπο της. Η μία από αυτές είναι αυτή που κατάφερε να έρθει στην εξουσία και να δρομολογήσει κάποιες διαδικασίες εκδημοκρατισμού της κοινωνίας και εναλλακτικές στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο και σήμερα αντιμετωπίζει δυσκολίες - διαφορετικής τάξης, κάποιες από το εξωτερικό, κάποιες στο εσωτερικό – να δώσει συνέχεια σε αυτές τις διαδικασίες. Η άλλη είναι αυτή που βρίσκεται σε χώρες με νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις και δεν είναι ικανή να οικοδομήσει δυνάμεις ικανές να κερδίσουν εκλογές, να πάρουν την κυβέρνηση και να ξεκινήσουν την υπέρβαση του νεοφιλελευθερισμού.

Οι αριστερές μετα-νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις, σημείωσαν εξαιρετικές επιτυχίες, επιτυγχάνοντας προόδους ενάντια στην φτώχεια και την ανισότητα, λαμβάνοντας υπ' όψη, ότι αυτό επιτεύχθηκε στα πλαίσια μιας δυναμικής στην διεθνή οικονομία, που προκαλεί την αύξηση της φτώχειας και της ανισότητας. Σε αυτήν την ήπειρο, με την μεγαλύτερη ανισότητα στον κόσμο, πολιορκημένες από μια βαθιά και παρατεταμένη ύφεση του διεθνούς καπιταλισμού, οι κυβερνήσεις της Βενεζουέλας, της Βραζιλίας, της Αργεντινής, της Ουρουγουάης, της Βολιβίας και του Εκουαδόρ έχουν μειώσει την ανισότητα και τη φτώχεια, έχουν εδραιώσει πολιτικές δημοκρατικές διαδικασίες, έχουν προωθήσει την περιφερειακή ενοποίηση σε ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ και δίνουν έμφαση στο ανταλλακτικό εμπόριο “Νότου – Νότου” (ανάμεσα στις χώρες της Νότιας Αμερικής).

Ενώ στο μεταξύ, οι άλλες τάσεις της αριστεράς, για διάφορους λόγους, δεν έχουν καταφέρει να οικοδομήσουν εναλλακτικές στις αποτυχημένες νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις – με το Μεξικό και το Περού επικεφαλής – επιδεικνύοντας σοβαρή ανικανότητα να βγάλουν συμπεράσματα από αυτό που έχει λειτουργήσει σε άλλες χώρες με σκοπό να το εξειδικεύσουν στις δικές τους συνθήκες.

Μέχρι εδώ καλά, σε τι λοιπόν συνίσταται η κρίση που διέρχεται η αριστερά που έχει έρθει στην κυβέρνηση στην Λατινική Αμερική; Υπάρχουν κοινά συμπτώματα και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά σε κάθε χώρα. Για παράδειγμα, η ανικανότητα να εναντιωθούν στην εξουσία των ιδιωτικών μονοπωλίων των ΜΜΕ, ακόμα και σε χώρες που έχουν περάσει συγκεκριμένοι νόμοι και μέτρα για να σπάσουν αυτό που είναι η ραχοκοκκαλιά της λατινοαμερικάνικης δεξιάς. Σε κάθε μία από αυτές τις χώρες, σε κάθε κρίση που αντιμετώπισαν αυτές οι κυβερνήσεις, τον πρωταγωνιστικό ρόλο είχαν τα ιδιωτικά ΜΜΕ, που δρούσαν με βάναυσο και κυριαρχικό τρόπο εναντίον τους. Οι ίδιες, στηρίχτηκαν στις επιτυχίες τους, στο κυβερνητικό έργο και στην πλατιά λαϊκή υποστήριξη που πέτυχαν.

Τα ΜΜΕ προσπάθησαν να αποκρύψουν τα μεγάλα κοινωνικά επιτεύγματα σε κάθε μια από τις χώρες μας, αντίθετα, τα κατέκριναν και προσπάθησαν να αποσιωπήσουν τις νέες ευκαιρίες που προωθούσαν στον πληθυσμό οι διαδικασίες κοινωνικού εκδημοκρατισμού. Από την άλλη μεριά, έδωσαν μεμονωμένη διάσταση σε προβλήματα, προβάλλοντας ανύπαρκτες καταστάσεις, διαδίδοντας ψέματα, με στόχο να απονομιμοποιήσουν τις κατακτήσεις και την εικόνα των ηγετών αυτών των χωρών, τονίζοντας δευτερεύουσες αρνητικές πλευρές των κοινωνικών προγραμμάτων.

Τα μέσα υποκίνησαν συστηματικά καμπάνιες τρομοκρατίας και οικονομικού πεσιμισμού. Επιζητούν την δυσπιστία των πολιτών στην ίδια τους την χώρα. Σαν ειδικό κομμάτι αυτής της επιχείρησης, καταγράφονται οι συστηματικές καταγγελίες για διαφθορά, μέσω πραγματικών περιπτώσεων στις οποίες έδωσαν δυσανάλογη προβολή, έκαναν στημένες-ανύπαρκτες καταγγελίες, για τις οποίες ποτέ δεν απάντησαν όταν ρωτήθηκαν, αν και η διάδοσή τους είχε ήδη επιδράσει στην κοινή γνώμη.

Οι επαναλαμβανόμενες υποψίες σχετικά με τη δράση των κυβερνήσεων γεννά, ειδικά σε μεσαία στρώματα του πληθυσμού, συναισθήματα κριτικής και απόρριψης, στα οποία στρώματα, μπορούν να προστεθούν και άλλα που επηρεάζονται από αυτή την χειραγώγηση της κοινής γνώμης. Χωρίς αυτόν τον παράγοντα, θα μπορούσε να πει κανείς, ότι οι δυσκολίες θα είχαν την πραγματική τους διάσταση. Δεν θα μετατρέπονταν σε πολιτικές κρίσεις, υποκινούμενες από την μονόπλευρη επιρροή που τα μέσα έχουν σε συγκεκριμένα κομμάτια της κοινής γνώμης, συμπεριλαμβανομένων και των λαϊκών στρωμάτων. Δεν είναι ένα θέμα που λύνεται εύκολα, όμως το να θεωρείται ότι δεν είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπιστεί, αυτό υποβιβάζει το επίπεδο της αριστεράς.

Αυτήν την αριστερά την έφερε στην κυβέρνηση η αποτυχία του νεοφιλελεύθερου οικονομικού μοντέλου, όμως παρέλαβε, μεταξύ άλλων που κληρονόμησε, και την ηγεμονία των νεοφιλελεύθερων αξιών που είναι πλατιά διαδεδομένες στην κοινωνία. “Όταν η αριστερά ήρθε στην κυβέρνηση, είχε χάσει την μάχη των ιδεών”, είπε ο Perry Anderson. Οι φιλογκραμσιανές τάσεις στην αριστερά έδιναν έμφαση στις τεχνοκρατικές δράσεις και πίστευαν ότι η άσκηση φιλολαϊκής πολιτικής αρκούσε για να γεννήσει αυτόματα την αντίστοιχη συνείδηση υποστήριξης σε αυτές τις κυβερνήσεις. Υποτιμήθηκε η δύναμη της δράσης των μέσων στη συνείδηση των ανθρώπων και των πολιτικών επιδράσεων φθοράς αυτών των κυβερνήσεων.

Ένας καθοριστικός παράγοντας, στην αρχή θετικός και μετά αρνητικός, ήταν οι υψηλές τιμές (των εξαγωγών) και η άνεση με την οποία επωφελήθηκαν κάποιες κυβερνήσεις, όχι για να αναμορφώσουν τα οικονομικά μοντέλα, αλλά και για να μην εξαρτώνται τόσο από αυτές τις εξαγωγές. Για αυτή την αναμόρφωση, ήταν αναγκαίο να σχηματιστεί και να δρομολογηθεί ένα εναλλακτικό μοντέλο βασισμένο στην περιφερειακή ενοποίηση. Χάθηκε μια περίοδος μεγάλης ομοιογένειας στη Mercosur, χωρίς να σημειωθεί πρόοδος σε αυτή την κατεύθυνση. Όταν οι τιμές έπεσαν, οι οικονομίες μας υπέστησαν τα αποτελέσματα αυτής της πτώσης, χωρίς να μπορούν να αμυνθούν. Και όλο αυτό, επειδή δεν προώθησαν την αναμόρφωση των μοντέλων με διαφορετικό τρόπο.

Έτσι ακριβώς, πρέπει να κατανοηθεί ότι η σημερινή ιστορική περίοδος, χαρακτηρίζεται από πολλές οπισθοχωρήσεις σε παγκόσμια κλίμακα και οι εναλλακτικές της αριστεράς βρίσκονται στη άμυνα. Αυτό το οποίο παίζεται αυτή τη στιγμή είναι να βγούμε από το ηγεμονικό νεοφιλελεύθερο μοντέλο, να οικοδομήσουμε εναλλακτικές, να στηριχτούμε τις δυνάμεις περιφερειακής ενοποίησης, στους BRICS και στα τμήματα που στο εσωτερικό των χωρών μας υποστηρίζουν το μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης με αναδιανομή εισοδήματος, δίνοντας προτεραιότητα στις κοινωνικές πολιτικές.

Σε κάποιες χώρες δεν δίνεται η δέουσα προσοχή στην ισορροπία των οικονομικών του δημοσίου, πράγμα που γέννησε επίπεδα πληθωρισμού τα οποία εξουδετέρωσαν κατά ένα μέρος τα αποτελέσματα των κοινωνικών πολιτικών, αφού αυτές οι επιδράσεις έπεσαν πάλι πάνω στους εργαζόμενους. Οι προσαρμογές δεν πρέπει να μετατρέπονται σε στόχους, αλλά οπωσδήποτε σε εργαλεία που να εγγυώνται την ισορροπία των δημόσιων οικονομικών. Αυτό είναι ένα σημαντικό στοιχείο επιτυχίας για τις οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές.

Αν και τα μέσα μεγιστοποίησαν κάποιες περιπτώσεις διαφθοράς, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν υπήρξε επαρκής έλεγχος από πλευράς των κυβερνήσεων σχετικά με την χρήση των δημόσιων πόρων. Το θέμα της απόλυτης προσοχής του δημόσιου τομέα πρέπει να είναι ιερό για τις κυβερνήσεις της αριστεράς, οι οποίες με τη σειρά τους πρέπει να ανακαλύπτουν τις απρόοπτες παρανομίες και να ενεργούν πριν το κάνουν αυτό τα αντιπολιτευόμενα μέσα. Η ηθική στην πολιτική πρέπει να είναι μια μόνιμη κληρονομιά στην αριστερά. Η απόλυτη διαφάνεια στη διαχείριση των δημόσιων πόρων πρέπει να είναι ένας χρυσός κανόνας από πλευράς των κυβερνήσεων της αριστεράς. Αν δεν λειτουργούν έτσι πάντοτε, οι ηγέτες της θα πληρώσουν ένα πολύ υψηλό τίμημα που μπορεί να είναι ο καθοριστικός παράγοντας που θα βάλει σε κίνδυνο την συνέχεια και θα βλάψει τα δικαιώματα της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών και τη μοίρα των κρατών μας.

Tέλος, για να επισημάνουμε κάποια από τα προβλήματα αυτών των κυβερνήσεων, ο ρόλος των κομμάτων που φιλοδοξούν να κυβερνήσουν, ποτέ δεν καθορίστηκε σαφώς σχεδόν σε καμία από αυτές τις χώρες. Έχοντας οι κυβερνήσεις από μόνες τους μια δική τους δυναμική, τα κόμματα όφειλαν να αντιπροσωπεύουν τον ιστορικό στόχο της αριστεράς. Παρ όλα αυτά, δεν κατάφεραν να το επιτύχουν και σαν συνέπεια έχασαν την σημασία τους μπροστά στον πρωτεύοντα ρόλο των κυβερνήσεων. Αποδυναμώθηκε έτσι, η στρατηγική σκέψη, πέρα από πολιτικές συνωμοσίες, η διαμόρφωση στελεχών, η προπαγάνδα των ιδεών της αριστεράς και η ίδια η ιδεολογική πάλη.

Τίποτα από αυτά δεν νομιμοποιεί να μιλάμε για “το κλείσιμο ενός κύκλου”. Οι εναλλακτικές σε αυτές τις κυβερνήσεις πάντα είναι η δεξιά και με προγράμματα συντηρητικής παλινόρθωσης, με ξεκάθαρο νεοφιλελεύθερο χαρακτήρα. Οι μετά-νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις και οι δυνάμεις που τις στηρίζουν, είναι τα πιο προοδευτικά στοιχεία τα οποία διαθέτει αυτή τη στιγμή η λατινοαμερικάνικη αριστερά και κατά τον ίδιο τρόπο, λειτουργούν σαν αναφορά για άλλες περιοχές του κόσμου, όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα, μεταξύ άλλων.

Ζούμε το τέλος της πρώτης περιόδου της οικοδόμησης εναλλακτικών στον νεοφιλελευθερισμό μοντέλων. Δεν μπορούμε πια να υπολογίζουμε στον δυναμισμό του καπιταλιστικού κέντρου, ούτε στις υψηλές τιμές (των εξαγωγών). Τα κομβικά στοιχεία για να περάσουμε στο δεύτερο στάδιο, πρέπει να είναι: H εμβάθυνση και η επέκταση της εσωτερικής αγοράς λαϊκής κατανάλωσης, ένα πρόγραμμα περιφερειακής ενοποίησης, η ενδυνάμωση του ανταλλακτικού εμπορίου με τους BRICS και την Τράπεζα Ανάπτυξης.

Επιπλέον, μπαίνει επιτακτικά το ξεπέρασμα των παλαιών προβλημάτων, πριν απ' όλα, πρέπει να δημιουργηθεί μια δημοκρατική διαδικασία διαμόρφωσης της κοινής γνώμης και να δοθεί η μάχη των ιδεών (κεντρικό ζήτημα στην οικοδόμηση της νέας ηγεμονίας στις κοινωνίες μας και στο σύνολο της περιοχής). Πρέπει να οικοδομήσουμε ένα στρατηγικό πρόγραμμα για την περιοχή, όχι μόνο για το ξεπέρασμα του νεοφιλελευθερισμού και της εξουσίας του χρήματος πάνω στους ανθρώπους, αλλά και για την οικοδόμηση κοινωνιών, δικαιοσύνης, αλληλεγγύης, κυριαρχίας, ελευθερίας και χειραφέτησης από κάθε μορφής εκμετάλλευσης, καταπίεσης και αποξένωσης.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

Donald Trump: the last symptom of a system that is about to collapse

globinfo freexchange
In another interesting interview with Chris Hedges, Richard Wolff explains why the Trump presidency is the last resort of a system that is about to collapse:
Finally, if everybody tries to save themselves (protection), we have a historical example: after the Great Depression that happened in Europe. And most people believe that it was a large part of what led to WWII after WWI, rather than a much saner collective effort. But capitalism doesn't go for collective efforts, it tends to destroy itself by its own mechanisms.
There has to be a movement from below. Otherwise, there is no counter force that can take us in another direction.
So, absent that counter force we are going to see this system spinning out of control and destroying itself in the very way its critics have for so long foreseen it well might.
When Trump announced his big tariffs on China, we saw the stock market dropped 700 points in a day. That's a sign of the anxiety, the danger, even in the min…

Austria has just returned to the Middle Ages

The Austrian government confirmed that the far-right is an emergency reserve of neoliberalism
globinfo freexchange
Haven't you yet convinced that the nationalists and the far-right are the most faithful dogs of the big capital? Then, look at what just happened in Austria. In the end, despite the mass protests in Vienna, Austrian employers will be able to introduce 12-hour working day without increasing wages. The relevant law adopted by the Parliament of the country, reports on Friday, July 6.



What's the first thing that Emmanuel Macron did after his election in France? He rushed to complete what Francois Hollande - the other puppet of the neoliberal establishment - had started: destroy trade unions, completely deregulate the labor market.
Yet, the media in France were promoting him as a 'progressive' (what a joke) who will stop the far-right threat.
In reality, big capital’s reserve, Marine Le Pen, is waiting in the 'bench', ready to take action any moment, now tha…

The idiotic circus of terror leads us to the final collapse

There is a familiar checklist for extinction and we are ticking off every item of it. The idiots know only one word: more. They are unencumbered by common sense. They hoard wealth and resources until workers cannot make a living and the infrastructure collapses. They live in privileged compounds where they eat chocolate cake and order missile strikes. They see the state as a projection of their own vanity.

failed evolution
The idiots seen in the decay the chance of personal advancement in profit, takeover in the final days of crumbling civilizations.

Idiot generals wage endless unwinnable wars that bankrupt the nation.
Idiot economists call for reducing taxes for the rich and cutting social service programs for the poor. And project economic growth on the basis of myth.
Idiot industrialists poison the water, the soil and the air. Slash jobs and depress wages.
Idiot bankers gamble on self-created financial bubbles and impose crippling debt peonage on the citizens.
Idiot journalists and …

The vicious circle of modern slavery

globinfo freexchange
It sounds unbelievable, but in one of supposedly the most advanced European nations, the government plans to allow the working day to be extended to 12 hours!
We are talking about Austria, where tens of thousands of people in Vienna packed the streets on Saturday to voice their opposition to loosening labor laws to allow for a 12-hour workday and subsequent 60-hour workweek. Police in Vienna said some 80,000 people took part, while the trade unions that organized the protest said some 100,000 people attended.
What can someone say about this unimaginably absurd decision?
In an age of all this advanced technology, with AI and hyper-automation, people should work less hours, enjoying all the benefits and extra free time for their families and themselves. Yet, in the homeland of Austrian economics that led us to brutal neoliberalism, it seems that the elites push things to the opposite direction. Why? Is it just because human labor can't compete the machines?
Think ab…

Bernie's revolution starts to wipe out the establishment with a huge political earthquake!

globinfo freexchange
It happened! A 28-year-old super-progressive beat the personification of the establishment in the Democratic primary! Alexandria Ocasio-Cortez won the Democratic primary in New York's 14th congressional district, defeating the establishment baron, Joe Crowley. This has been described by many, rightfully, as the biggest upset victory in the 2018 midterm election season.
What are the origins of this amazing, unprecedented result in the US political process?
We can find them in the 2016 Democratic primaries. Back then, Bernie Sanders put the foundations of a truly progressive movement that could beat the neoliberal establishment. We wrote then that Bernie speaks straightly about things buried by the establishment, as if they were absent. Wall Street corruption, growing inequality, corporate funding of politicians by lobbies. He says that he will break the big banks. He will provide free health and education for all the American people. Because of Sanders, Hillary w…

Corporate media pundits depict establishment's evident panic in front of Alexandria Ocasio-Cortez's huge victory

globinfo freexchange
Shortly after recent political earthquake with Alexandria Ocasio-Cortez's huge victory, the establishment apparatus started to react as expected.
TYT immediately responded by identifying the common narratives used by the corporate media pundits in the following video:

In this video you can track at least two kinds of typical 'arguments' provided by the neoliberal ideological framework. We wrote several times in this blog about such arguments that their carriers present them as being perfectly rational using 'logical leaps', while in reality, they are deeply irrational.
In the first argument, Steve Schmidt labels progressivism as 'dishonest', simply because it fights for free education, free healthcare, etc. The basic 'argument' is the usual: ordinary people can't have such things because of the enormous debt. Of course, the logical leap here is the fact that the neoliberal pundits always avoid to refer to the billions in bailout…

Key parts of the Matrix: the faithful little soldiers of the mainstream media

globinfo freexchange
Ludivine Bénard describes almost perfectly a key part of the Matrix of our times:
Journalistic titles hire journalists whose social background – socially, culturally, educationally and morally – fits perfectly with what the current capitalist order asks for.
People working in media are mostly middle-class types with the same interests, favouring consumerism, hedonism, libertarian individualism and unconditional Europeanism from Brussels. And they're all subject to this form of political illiteracy – they reduce reporting on politics to reporting on political personalities. The journalists and pollsters in the press turn political life into a theatrical stage, where personalities just endlessly talk and debate.
All that talk drowns out any serious criticism of the system.
The French people have been indoctrinated that way for decades – we've had more than 30 years of a certain consensus between the centrist powers of the conservative right of Les Républicains…

The 'anti-establishment' Trump admits he is more elite than the elite!

globinfo freexchange
He said it!
From the first moment in this blog, even before Trump's election, we repeatedly said that Donnie is only a reserve of the establishment.
Finally, he essentially admitted that he is more elite than the elite! Or, more establishment than the establishment if you like. During a campaign rally in Duluth, Minnesota, Trump said "Why are they elite? I have a much better apartment than they do. I'm smarter than they are. I’m richer than they are. I became president and they didn't."
Kyle Kulinski is right. Donald Trump wants to be fully integrated in the Establishment Inc. He wants to be loved by the elites, join them. He sends signals to them, saying 'I did what you want, why don't you play with me?'.
The message to the American citizens is this: do not trust the orange clown. In case that will grab your vote for a second term, he will do whatever the establishment wants, and more. Meaning, more tax-cuts for the rich, more for-pro…

The real E CORPs seek complete control of global food supply

Who controls the food supply controls the people; who controls the energy can control whole continents; who controls money can control the world
globinfo freexchange
In the famous TV series, Mr. Robot, E Corp (which the central character, Elliot Alderson, perceives as Evil Corp), is an extremely powerful company that controls societies through consumer debt.
Yet, in the real world, a couple of mega multinationals could be proved even more ruthless. In another interesting report, James Corbett exposes the ultimate goal behind the merge of two of the biggest corporations in the food, medicine and agricultural sector. These are the real ECORPs:
What does a pharmaceutical giant have to gain from buying out and merging with an agrichemical giant, especially one that carries as much baggage as Monsanto?
If the connection between these corporate behemoths seems tenuous, then perhaps the key to understanding it is presented in that 1995 quote from former Monsanto CEO Robert Shapiro: “We’re talking…

Three years from the coup against Greece by the European Financial Dictatorship

globinfo freexchange
Three years passed (July 5, 2015) since the European Financial Dictatorship through the European Central Bank (ECB) and its head Mario Draghi, was forced to proceed in an open financial coup against Greece.
The start of current decade revealed the most ruthless face of a global neo-colonialism. From Syria and Libya to Europe and Latin America, the old colonial powers of the West tried to rebound against an oncoming rival bloc led by Russia and China, which starts to threaten their global domination.
Inside a multi-polar, complex terrain of geopolitical games, the big players start to abandon the old-fashioned, inefficient direct wars. They use today other, various methods like brutal proxy wars, economic wars, financial and constitutional coups, provocative operations, 'color revolutions', etc.
In this highly complex and unstable situation, when even traditional allies turn against each other as the global balances change rapidly, the forces unleashed are abs…