Skip to main content

Hunger Games: Από τα σταφύλια της οργής στο παιχνίδι της πείνας

του Άρη Χατζηστεφάνου

Φοιτητικά κινήματα από την Ταϊλάνδη μέχρι το Λονδίνο αντιγράφουν τους ήρωες ταινιών του Χόλιγουντ, όπως το Hunger Games και το V for Vendetta. Θα ξεκινήσει η επόμενη επανάσταση σε κάποιο στούντιο της αμερικανικής βιομηχανίας του θεάματος;

«Για να δω τώρα ποιος άλλος θα διαμαρτυρηθεί», έλεγε γελώντας ο δικτάτορας-πρωθυπουργός της Ταϊλάνδης Πραγιούθ Τσανότσα ύστερα από το πογκρόμ που πραγματοποίησαν την περασμένη εβδομάδα οι αρχές ασφαλείας εναντίον φοιτητών. Το μόνο αδίκημα που είχαν διαπράξει τα «θρασίμια» της ταϊλανδέζικης χούντας ήταν ότι ύψωναν τα τρία δάχτυλα του δεξιού χεριού αντιγράφοντας τους ήρωες της ταινίας The Hunger Games.

Καθώς το «κίνημα των τριών δαχτύλων» άρχισε να εξαπλώνεται σε όλη τη χώρα, το καθεστώς ακύρωσε την προβολή της ταινίας, ενώ οι αρχές οδηγούσαν αρκετούς φοιτητές σε κρατητήρια της ασφάλειας για να υπογράψουν δηλώσεις πολιτικών φρονημάτων.

Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν την είδηση με ισχυρές δόσεις οριενταλισμού και πινελιές από τα εγχειρίδια προπαγάνδας του Ψυχρού Πολέμου. Η νεολαία, είπαν, επαναστατεί απέναντι σε ένα αυταρχικό καθεστώς της Ασίας, εμπνεόμενη από τις αρχές της φιλελεύθερης δημοκρατίας όπως εκφράζεται από το Χόλιγουντ. Τέλος της ανάλυσης, τέλος και της Ιστορίας, όπως θα έλεγε και ο Φουκουγιάμα.

Και ίσως τα πράγματα να ήταν έτσι εάν στις 5 Νοεμβρίου φοιτητές και νεολαίοι δεν είχαν διαδηλώσει στους δρόμους του Λονδίνου, με τις μάσκες τού Γκάι Φοκς από την ταινία V for Vendetta. Αν και ο Φοκς ήταν αληθινό πρόσωπο και ως γνωστόν επιχείρησε να ανατινάξει το βρετανικό Κοινοβούλιο το 1605, στις πρόσφατες κινητοποιήσεις κυριαρχούσαν οι συμβολισμοί της ταινίας και όχι τα ιστορικά γεγονότα.

Φτάσαμε, λοιπόν, σε μια εποχή που οι ταινίες του Χόλιγουντ εμπνέουν αληθινές εξεγέρσεις; Είναι γεγονός ότι οι δύο συγκεκριμένες παραγωγές ξάφνιασαν ευχάριστα ακόμη και τους σφοδρότερους επικριτές της αμερικανικής βιομηχανίας του θεάματος. Η επαναστατική βία νομιμοποιείται και το δικαίωμα στην ένοπλη ανατροπή καθεστώτων (ακόμη και με την προσφυγή σε τρομοκρατικές ενέργειες) προβάλλεται στη μεγάλη οθόνη με φόντο, όχι πλέον κάποια χώρα του πρώην ανατολικού μπλοκ, αλλά το Λονδίνο (V for Vendetta) και κάποια περιοχή της βόρειας Αμερικής (Hunger Games).

Και όλα αυτά συμβαίνουν ενώ οι δυτικές κυβερνήσεις διολισθαίνουν σε αυταρχικές μεθόδους καταστολής των λαϊκών κινητοποιήσεων, που φτάνουν έως και στην άτυπη επιβολή στρατιωτικού νόμου (όπως συνέβη πρόσφατα στη Βοστόνη και στο Φέργκιουσον των ΗΠΑ).

Μήπως λοιπόν το Χόλιγουντ, αφουγκραζόμενο την αγανάκτηση ευρύτατων τμημάτων της κοινωνίας, βρέθηκε εκτός της κυρίαρχης πολιτικής «γραμμής», είτε γιατί έτσι θα κόψει περισσότερα εισιτήρια, είτε για να καταφέρει να εκτονώσει τα δυνάμει επαναστατικά χαρακτηριστικά της εποχής μας; Ας μη βιαστούμε να φτάσουμε σε ένα τόσο απλουστευτικό συμπέρασμα.

Η συζήτηση για το πολιτικό περιεχόμενο ταινιών, όπως το Hunger Games και το V for Vendetta, καταλήγει πάντα σε ένα σαφές ερώτημα, το οποίο ελάχιστοι δηλώνουν ότι μπορούν να απαντήσουν με ασφάλεια: Τελικά οι συγκεκριμένες ταινίες στρέφονται εναντίον του κυρίαρχου οικονομικού συστήματος ή καταγγέλλουν απλώς κάθε απολυταρχικό καθεστώς, αδιαφορώντας για τις παραγωγικές διαδικασίες που το έφεραν στην εξουσία; Πιο απλά, πρόκειται για ένα συγκαλυμμένο αντικαπιταλιστικό μήνυμα που αφορά και τις ΗΠΑ ή για μια φιλελεύθερη κραυγή, όπως αυτές με τις οποίες μας συνήθιζε ο αμερικανικός κινηματογράφος στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου;

Το Hunger Games, περιγράφοντας μια δυστοπική κοινωνία με τεράστιες οικονομικές ανισότητες, φαίνεται εκ πρώτης όψεως να ανήκει στην πρώτη κατηγορία. Ποιος κινεί όμως τα νήματα του αυταρχικού μηχανισμού; «Στην ταινία βλέπουμε ανθρώπους να δουλεύουν σε ορυχεία, αλλά δεν μαθαίνουμε σε ποιον ανήκουν αυτά», σημείωναν πριν από ένα χρόνο οι αναλυτές Κριστίν Σχόφελτ και Ντέιβιντ Γουόλς, και συνέχιζαν: «Πού είναι οι τραπεζίτες και οι κάτοχοι των μέσων παραγωγής σε αυτή την ταινία;».

Για την ακρίβεια, ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει η ταινία το κοινωνικό και οικονομικό υπόβαθρο, θυμίζει τον τρόπο με τον οποίο παρουσίασε το CNN τις αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις στην Ταϊλάνδη: οι δημοσιογράφοι εκθείαζαν την ηρωική στάση των φοιτητών, αλλά παρέλειψαν να σημειώσουν ότι ο δικτάτορας Πραγιούθ Τσανότσα κυβερνά με την ανοχή των ΗΠΑ και τις ευλογίες ενός σημαντικού τμήματος της οικονομικής ελίτ της χώρας. Ο ίδιος, μάλιστα, εφαρμόζει πολιτικές λιτότητας και ιδιωτικοποιήσεων οι οποίες εκπονούνται από ένα «συμβούλιο σοφών», που αποτελείται από χρηματιστές και στελέχη μεγάλων επιχειρήσεων.

Από την άλλη, μήπως τελικά ζητάμε πολλά από χολιγουντιανές παραγωγές, που αν μη τι άλλο έχουν το θάρρος να προτάξουν την επανάσταση σαν το μοναδικό μέσο ανατροπής του status quo; Ισως ναι. Πιθανότατα όμως όχι. Τις δεκαετίες του 1940 και του 1960, το Χόλιγουντ είχε παρουσιάσει πολύ πιο ριζοσπαστικές ταινίες, όπως τα Σταφύλια της Οργής, του Τζον Φορντ, ή ακόμη και ο Σπάρτακος, του Στάνλεϊ Κιούμπρικ.

Και στο κάτω κάτω, το δικαίωμα των κυριαρχούμενων να ανατρέπουν με τη βία τους κυρίαρχους τεκμηριώθηκε το 1689 από τον Τζον Λοκ – αν όχι το 1215 με την κυκλοφορία της Magna Carta. Αν εμείς αναζητούμε ακόμη ψήγματα αυτού του δικαιώματος κρυμμένα σε ταινίες του Χόλιγουντ, μάλλον έχουμε χάσει τρεις αιώνες ιστορικής εξέλιξης.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

Killing Gaza: Documentary by Dan Cohen & Max Blumenthal shows life under Israel's bombs and siege

The Grayzone   In the feature-length documentary film "Killing Gaza," journalists Dan Cohen and Max Blumenthal documented Israel’s 2014 war on Gaza.  Yet this film is much more than a documentary about Palestinian resilience and suffering. It is a chilling visual document of war crimes committed by the Israeli military, featuring direct testimony and evidence from the survivors.  

From RussiaGate to UkraineGate: Route to Apocalypse

Corruption and supposed efforts to reduce it have become a neoconservative weapon of choice with which to operate the controls on the funding sluice gates to acolytes of the U.S.-led international neoconservative empire.   by Oliver Boyd-Barrett   Part 5 - Poroshenko and Zelensky   Ukraine’s two presidents since the 2014 coup, Petro Poroshenko (2014 to 2019) and Volodymyr Zelensky (2019 to the present), each started with strong support that quickly waned. The country has scarcely improved. Gross National Product peaked in December 2013; unemployment has increased from 7% to over 10%; Ukraine remains the second poorest country in Europe per capita. Corruption, the supposed key force behind popular support for the elections of both Poroshenko and Zelensky, continues to be rampant. Kiev’s policies of stand-off with Russia have been dramatically counter-productive and have deprived Ukraine of Crimea and control of major industrial areas of the Donbass. Some 14,000 lives have been taken, 1.

Illiberal Conservatism Comes to Greece

Under cover of the pandemic, Greece’s right-wing government has passed a slew of new measures to benefit the wealthy at the expense of workers, while massively expanding police powers. On the back of a decade of austerity, the latest laws are set to transform the country into a client state and playground for foreign tourists.   by Matthaios Tsimitakis/Mihalis Panayiotakis    Part 3 - Losing Control For more than six months now, practically all of Greece has been under strict lockdown and under curfew. Despite this, a deadly second wave mostly affecting the country’s north hit in the winter, and a third wave is now ravaging Athens, home to almost half the Greek population. Vaccination numbers remain relatively low due to the disastrous handling of vaccine procurement deals by the EU. Even now, the pandemic’s intensity shows no signs of abating. But even with the lockdowns — which offer diminishing returns and feed economic and psychological anguish — the health system remains on the ed

As the Left wins big in Chile, neoliberalism is about to suffer another decisive blow

globinfo freexchange   Sepúlveda Allende, a grandson of Chile’s legendary socialist President Salvador Allende, spoke with Ben Norton about the historic May 15/16 elections in which left-wing and independent candidates won two-thirds of the seats for a convention to rewrite the constitution, which dates back to the military dictatorship of Augusto Pinochet.   Allende described the political situation in Chile after the fall of Pinochet's brutal regime. This is an interesting period because it  proves that what happened in the entire West, happened in Chile too.  As he pointed out: When the dictatorship ended, there was a kind of alliance made between the parties that historically had represented certain parts of the old left, like the Socialist Party of Allende. Another that was newly formed in that moment, which had not existed before the coup, called the Party for Democracy, which had (ex-President) Ricardo Lagos, and had a lot of power in that moment. There is also the C

The other epidemic killing Americans

People are dying at record rates from opioid overdoses, and harm reduction advocates are asking the Biden administration to overhaul how it deals with the crisis.   by Michelle ChenTwitt  Part 2 - Turning a Corner Though the pandemic has aggravated the opioid overdose epidemic, the Biden administration has signaled a shift in Washington’s approach to the crisis. The massive American Rescue Plan stimulus bill includes a tranche of $30 million dedicated to harm reduction services. That’s a tiny fraction of the $7.6 billion the federal government spent on the opioid overdose crisis in fiscal year 2019. But Beth Connolly, project director of the Substance Use Prevention and Treatment Initiative at Pew Charitable Trusts, said that as the first explicitly targeted federal funding for harm reduction, “ it really is a message and a step in the right direction. ”  The harm reduction provision in the relief package could boost federal support for syringe service programs (SSPs), which provide cl

Η φιλο-Ισραηλινή προπαγάνδα και οι ακροδεξιοί "τυφλοπόντικες"

globinfo freexchange   Η μονοδιάστατη κάλυψη των εγκλημάτων του Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας αλλά και στη Δυτική Όχθη από την εγχώρια μιντιακή χούντα, είναι εκκωφαντική.  Τα "Πετσωμένα" και μπουκωμένα με κυβερνητικό χρήμα συστημικά κανάλια και ιστοσελίδες, εκτός από τις επιχειρήσεις φιλοκυβερνητικής προπαγάνδας, ακολουθούν καταπόδας την φιλο-Ισραηλινή προπαγάνδα των Δυτικών ΜΜΕ.   Ο δημοσιογράφος Άρης Χατζηστεφάνου, σε πρόσφατο άρθρο του, αποκαλύπτει από πρώτο χέρι μερικά κομβικά στοιχεία της συγκεκριμένης προπαγάνδας:   Τι έχει μάθει τις τελευταίες ημέρες για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ένας ανυποψίαστος πολίτης, ο οποίος παρακολουθεί μόνο τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα και το εξωτερικό; Ότι ομάδες «Παλαιστίνιων τρομοκρατών» επιτέθηκαν με ρουκέτες εναντίον κατοικημένων περιοχών του Ισραήλ αναγκάζοντας τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας να αμυνθούν χτυπώντας τις δυνάμεις των «τρομοκρατών» στη Λωρίδα της Γάζας. Το γεγονός ότι όλα ξεκίνησαν α

Day 785: Julian Assange still in prison

failed evolution   World's number one political prisoner, Julian Assange, still in high security prison for exposing horrendous war crimes carried out by the US imperialists and their allies.     

How Bill Gates impeded global access to Covid vaccines

Through his hallowed foundation, the world’s de facto public health czar has been a stalwart defender of monopoly medicine.  by Alexander Zaitchik Part 3 - The extent and ways intellectual property posed barriers to ramping up production Technically housed within the WHO, the ACT-Accelerator is a Gates operation, top to bottom. It is designed, managed, and staffed largely by Gates organization employees. It embodies Gates’s philanthropic approach to widely anticipated problems posed by intellectual property–hoarding companies able to constrain global production by prioritizing rich countries and inhibiting licensing. Companies partnering with COVAX are allowed to set their own tiered prices. They are subject to almost no transparency requirements and to toothless contractual nods to “equitable access” that have never been enforced. Crucially, the companies retain exclusive rights to their intellectual property. If they stray from the Gates Foundation line on exclusive rights, they are

The billionaire class is a threat to Democracy

Since the pandemic began, America’s billionaires have seen their wealth skyrocket to an amount almost equal to a fifth of US GDP. This concentration of wealth is morally unacceptable — but it also represents a mortal threat to democracy.  by Luke Savage  It’s by now widely understood that the past twelve months have been a tale of two very different pandemics. Amid the countless stories of human misery buried in monthly unemployment figures, reports of widespread hunger, and tragic (though avoidable) deaths of frontline workers, COVID-19 has been a veritable bonanza for the tiny few at the commanding heights of the hyper-financialized global economy. Recent numbers published by the Financial Times underscore just how dramatic these gains have really been:                               Over the past two decades, as the global population of billionaires rose more than fivefold and the largest fortunes rocketed past $100bn . . . The pandemic has reinforced this trend. As the virus spread

The Pentagon seriously contemplated nuking China in 1958

Newly leaked documents show that US officials in 1958 cavalierly planned a nuclear strike on China over a handful of disputed islands. As Washington once more stokes tensions with China, it’s a reminder of the callous recklessness at the heart of US foreign policy.   by Branko Marcetic  Part 2 - Destruction for Dignity The plan, approved by the Joint Chiefs of Staff and developed before the 1958 Taiwan Strait Crisis began, envisaged only two phases in the response to a Chinese attack: patrol and reconnaissance, followed by the defeat of Chinese forces, who would be “ countered by an American attack with atomic weapons against the Chinese mainland. ” The nuclear attacks would begin against Chinese air bases before moving incrementally up into the Chinese mainland as far north as Shanghai, as was discussed at one point. As the study took care to point out, the plan didn’t include any intermediate step involving conventional weapons: “ the phase immediately following patrol and reconnaiss