Skip to main content

Πώς οι Δυτικές κοινωνίες έχασαν την πίστη τους στο Όραμα

Γιατί δεν ξεσηκώνονται οι άνθρωποι μαζικά; Γιατί δεν επαναστατούν; Πώς τα ανεχόμαστε όλα αυτά που μας επιβάλουν; Είναι ερωτήματα που απασχολούν όλο και περισσότερους ανθρώπους στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, με αφορμή την οικονομική κρίση. Κυκλοφορούν διάφορες θεωρίες ως απάντηση, που συμπεριλαμβάνουν πολλές φορές και την ψυχοσύνθεση των σημερινών Ελλήνων, αλλά η αλήθεια είναι ότι υπάρχει κάτι πιο θεμελιώδες πίσω από αυτή τη μαζική αδράνεια και δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά, ολόκληρο τον Δυτικό κόσμο.

του system failure

Πριν από την αυγή του 20ου αιώνα, ο Νίτσε αναγγέλλει το θάνατο του Θεού. Η Δύση, μέσα από τις μεγάλες επιστημονικές ανακαλύψεις θα εναποθέσει όλες τις ελπίδες της στην επιστήμη. Ο ντετερμινισμός του Λαπλάς οδηγεί στον παντοδύναμο άνθρωπο που, μέσω της επιστήμης, μπορεί να βρει όλες τις απαντήσεις για τον κόσμο. Η τεχνολογία, ως απόρροια των επιστημονικών ανακαλύψεων, υπόσχεται ευημερία και μια πιο άνετη ζωή για τους περισσότερους.

Η επιστήμη γίνεται ο κεντρικός πυλώνας που θα σηκώσει το βάρος του Δυτικού οικοδομήματος, αλλά όχι για πολύ. Στις αρχές του 20ου αιώνα, μέσα από τις νέες θεωρίες της Φυσικής και των Μαθηματικών λίγο αργότερα, η επιστήμη ανακαλύπτει την αδυναμία της να περιγράψει επακριβώς τον κόσμο, να δώσει ακριβείς απαντήσεις για το πως λειτουργεί η Φύση, το ίδιο το Σύμπαν. Τα πάντα σχετικοποιούνται, ο άνθρωπος ανακαλύπτει ότι οι ανθρώπινες αισθήσεις και τα όποια πειράματα, είναι πολύ λίγα για να περιγράψουν επακριβώς την πραγματικότητα. Αυτό που αντιλαμβάνεται το ανθρώπινο μυαλό, δεν είναι παρά μια απεικόνιση του πραγματικού κόσμου, προσαρμοσμένη στις ατελείς ανθρώπινες αισθήσεις. Μοιραία, ο ίδιος ο ανθρώπινος λόγος ανακαλύπτει τα όριά του.

Η σοκαριστική διαπίστωση του ανθρώπου ότι δεν πρόκειται ποτέ να βρει τις απαντήσεις που αναζητά για τον κόσμο, είτε μέσω της θρησκείας, είτε μέσω της επιστήμης, σηματοδοτούν την αρχή μιας πολιτισμικής κρίσης για τον Δυτικό κόσμο που συνεχίζεται για πάνω από έναν αιώνα και μέχρι σήμερα.

H ανάδυση του “homo consumericus”

Η αρχή αυτής της κρίσης σηματοδοτεί και την μετάλλαξη των Δυτικών κοινωνιών και τις οδηγεί σε ένα είδος εσωστρέφειας, καθώς, το υπερβατικό και η εξήγηση του κόσμου, απομακρύνονται όλο και πιο πολύ από το επίκεντρο της ανθρώπινης αναζήτησης. Η επιστήμη επικυρώνει την πρωτόγονη φύση του ανθρώπου και η τεχνολογία ανοίγει το δρόμο για την μαζική παραγωγή προϊόντων. Έτσι, ο “πατέρας” των Δημοσίων Σχέσεων, Έντουαρντ Μπερνέζ (Edward Bernays), χρησιμοποιώντας τις θεωρίες του θείου του, Σίγκμουντ Φρόυντ, θα μετατρέψει την Αμερική της δεκαετίας του 20 σε ένα τεράστιο πειραματικό εργαστήριο μαζικής κατανάλωσης. Γεννιέται έτσι ο άνθρωπος-καταναλωτής ή homo consumericus.

Κατά τη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών, μια άκρως μονοδιάστατη και μηχανιστική αντίληψη για τη φύση του ανθρώπου, θα κυριαρχήσει ολοκληρωτικά. Οι νέες ανακαλύψεις στην βιολογία σε συνδυασμό με τις θεωρίες του Φρόυντ, παρουσιάζουν τον άνθρωπο ως δέσμιο των γονιδίων και των ενστίκτων του.

Άνθρωποι όπως, οι οικονομολόγοι Φρίντριχ Βον Χάυεκ (F. A. Hayek) και Μίλτον Φρίντμαν (Milton Friedman), η συγγραφέας Άιν Ραντ (Ayn Rand), ο μαθηματικός Τζον Νας (John Forbes Nash) και ο ψυχίατρος Ρόναλντ Ντέιβιντ Λανγκ (Ronald David Laing), θα προωθήσουν την ιδέα ότι ο άνθρωπος είναι ένα εγωιστικό ον και λειτουργεί αποκλειστικά με βάση το προσωπικό του συμφέρον. Ο ακραίος ατομικισμός γίνεται όλο και περισσότερο ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του Δυτικού ανθρώπου και έννοιες όπως αυτή του αλτρουισμού, της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης, αποβάλλονται από τον κεντρικό πυρήνα της σκέψης του. Ο Δυτικός άνθρωπος αποδέχεται ορθολογικά ότι οι έννοιες αυτές είναι καθαρά ουτοπικές και ότι δεν πρόκειται ποτέ να εφαρμοστούν καθολικά στις κοινωνίες.

Και όμως, οι αρχικές συνθήκες των θεωριών που οδήγησαν στην κυρίαρχη αυτή αντίληψη, ήταν συχνά αυθαίρετες, αν όχι λανθασμένες. Για παράδειγμα, ο Τζον Νας, πίστευε ότι ο κάθε άνθρωπος διακατέχεται συνεχώς από ένα αίσθημα καχυποψίας απέναντι στους άλλους και ότι σχεδιάζει συνεχώς στρατηγικές εναντίον τους προκειμένου να ωφεληθεί. Σχεδίασε ορισμένα παιχνίδια πάνω σε αυτή τη φιλοσοφία και ένα από αυτά το ονόμασε «άντε γ***σου φιλαράκο», (αργότερα δημοσιεύθηκε με τον τίτλο «γεια χαρά κορόιδο»), όπου ο μόνος τρόπος για να κερδίσει κάποιος είναι να προδώσει τον αντίπαλό του. Αν όλοι οι παίχτες συμπεριφέρονταν με τον ίδιο τρόπο, τότε το παιχνίδι αποδεικνύονταν ότι είχε μια λογική βάση. Όταν όμως οι αναλυτές της εταιρίας στρατηγικών αναλύσεων RAND θέλησαν να την δοκιμάσουν στους γραμματείς τους, οι τελευταίοι επέλεξαν να συνεργαστούν αντί να αλληλοπροδοθούν. Αυτό δεν ήταν αρκετό για τους αναλυτές στο να καταλήξουν ότι η φιλοσοφία του παιχνιδιού ήταν λανθασμένη, θεωρώντας ότι οι γραμματείς ήταν ακατάλληλα πρόσωπα για το πείραμα αυτό.

Όμως, αυτό που δεν ήταν γνωστό την εποχή εκείνη, είναι ότι ο ίδιος ο Νας υπέφερε από παρανοϊκή σχιζοφρένεια και ήταν ιδιαίτερα καχύποπτος με όλους τους ανθρώπους από το περιβάλλον του, ακόμα και τους συναδέλφους του, καθώς ήταν πεπεισμένος ότι πολλοί από αυτούς ήταν μπλεγμένοι σε συνωμοσίες εναντίον του. Σε μεγαλύτερη ηλικία ο Νας παραδέχθηκε, ότι οι τότε παρανοϊκές πεποιθήσεις του ήταν φανταστικές.

Ένα άλλο παράδειγμα, είναι αυτό του διάσημου ψυχίατρου Ρόναλντ ΝτέΙβιντ Λανγκ, ο οποίος χρησιμοποίησε την θεωρία παιγνίων για να μοντελοποιήσει τις ανθρώπινες συμπεριφορές. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι άνθρωποι είναι εγγενώς εγωιστές και ότι σχεδιάζουν αυθόρμητα διάφορες στρατηγικές κατά τη διάρκεια των καθημερινών πολυποίκιλων συναλλαγών τους.

Όλες αυτές οι θεωρίες ενίσχυσαν την πεποίθηση οικονομολόγων όπως ο Φρίντριχ Βον Χάυεκ, των οποίων τα οικονομικά μοντέλα δεν περιλάμβαναν ούτε στο ελάχιστο τον αλτρουισμό, αλλά ήταν εξαρτημένα εξολοκλήρου από το προσωπικό συμφέρον. Ο οικονομολόγος Τζέιμς Μπιουκάναν (James M. Buchanan), αμφισβητεί την έννοια του «δημοσίου συμφέροντος» ενώ υποστηρίζει ότι οι οργανισμοί πρέπει να διοικούνται από ανθρώπους που έχουν ως κίνητρο το χρήμα. Έννοιες όπως «αίσθημα ικανοποίησης» ή «αίσθηση του καθήκοντος», δεν περιλαμβάνονται στις θεωρίες τους.

Κατά τις δεκαετίες του 60 και 70, οι θεωρίες του Λανγκ και τα μοντέλα του Νας γίνονται όλο και πιο δημοφιλή, στοχοποιώντας το κράτος και παρουσιάζοντάς το ως έναν μηχανισμό που επιχειρεί να ελέγχει τους πολίτες αφαιρώντας τους δύναμη και συγκεντρώνοντας όλο και περισσότερες εξουσίες.

Η νέα γενιά ψυχαναλυτών μετά τον Φρόυντ, με επικεφαλής τον Βίλχεμ Ράιχ (Wilhelm Reich), θα συνεισφέρουν στην ενίσχυση της ατομοκρατίας και της δαιμονοποίησης του κράτους. Ο Ράιχ, αντιδρώντας στις ιδέες του Φρόυντ - ο οποίος πίστευε ότι τα ανθρώπινα ένστικτα πρέπει, κατά κάποιο τρόπο, να καταστέλλονται, γιατί μπορεί να οδηγήσουν τις κοινωνίες στο χάος - πίστευε, ότι οι άνθρωποι πρέπει να αφήνονται να εκφραστούν ελεύθερα, όπως θέλει ο καθένας ξεχωριστά και να μην καταπιέζουν τα ένστικτα τους. Οι μεγάλες εταιρίες προσαρμόστηκαν σε αυτό το ατομοκεντρικό είδος ελεύθερης έκφρασης και άρχισαν να προωθούν προϊόντα στοχεύοντας το άτομο και τις ατομικές ανάγκες.

Η υποβαθμισμένη έννοια της ελευθερίας στον Δυτικό νεο-ορθολογισμό

Τα απελευθερωτικά κινήματα του τρίτου κόσμου τις δεκαετίες του 50 και 60 ενέπνευσαν την εγχώρια τρομοκρατία, κυρίως την δεκαετία του 70 στα Ευρωπαϊκά κράτη. Η βία και το αιματοκύλισμα που επέφεραν τα κινήματα και οι οργανώσεις αυτές, οδήγησαν τον Δυτικό κόσμο στο να υιοθετήσει μια περιορισμένη και υποβαθμισμένη έννοια για την ελευθερία.

Ο κορυφαίος πολιτικός φιλόσοφος Αϊσάια Μπερλίν (Isaiah Berlin) σε μια διάλεξή του στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης το 1958, θα ορίσει δύο έννοιες της ελευθερίας: την θετική και την αρνητική. Η θετική έννοια της ελευθερίας, εμπνευσμένη από ιστορικά επαναστατικά κινήματα του παρελθόντος, αφορά κυρίως την δυναμική σύγκρουση με τυραννικά και αποικιοκρατικά καθεστώτα και την επιβολή μέσω της βίας, όπως υποστήριζε και ο Σαρτρ, μιας πιο δίκαιης και ανθρώπινης κοινωνίας. Η αρνητική έννοια της ελευθερίας έχει να κάνει με την περιορισμένη δράση του ατόμου στα όρια μιας πολιτικής και οικονομικής δραστηριότητας που υπακούει σε συγκεκριμένους κανόνες προκειμένου να μην διαταράσσει την ισορροπία του εκάστοτε κοινωνικοπολιτικού συστήματος.

Ο Μπερλίν πίστευε ότι μόνο η αρνητική έννοια της ελευθερίας είναι εφικτή προκειμένου να εδραιωθεί μια ισορροπημένη κοινωνία απαλλαγμένη από την βία, αλλά είχε προειδοποιήσει ότι και η εφαρμογή αυτής της έννοιας εμπεριέχει ορισμένους κινδύνους και μπορεί να οδηγήσει σε απολυταρχικές πρακτικές. Ωστόσο, οι λεγόμενοι νέο-συντηρητικοί που εμφανίστηκαν κατά τη δεκαετία του 70 στις ΗΠΑ, είχαν ως κεντρικό στόχο της πολιτικής τους την εξάπλωση της αρνητικής έννοιας της ελευθερίας, προκειμένου να διαδώσουν την ειρήνη και την δημοκρατία σε όλο τον κόσμο και χάριν της εσωτερικής ασφάλειας των ΗΠΑ.

Υιοθετώντας αυτή την αντίληψη αργότερα, πολιτικοί όπως οι Μπιλ Κλίντον και Τζωρτζ Μπους, στην προσπάθειά τους να εδραιώσουν Δυτικού τύπου δημοκρατίες βασισμένες σ’αυτή την έννοια της αρνητικής ελευθερίας, συντηρώντας ταυτόχρονα με τον τρόπο αυτό και τον “φονταμενταλισμό” των μεγάλων, Αμερικανικών κυρίως, εταιριών και τραπεζών, εφάρμοσαν μια μαζική πολεμική βία σε άλλα κράτη (Ιράκ, Γιουγκοσλαβία, Σομαλία κ.λ.π.), επιβάλλοντας ένα άλλου είδους αιματοκύλισμα από έναν διαφορετικό δρόμο. Ταυτόχρονα, επέβαλαν σταδιακά, νέα μέτρα καταστολής και περιορισμού των ατομικών ελευθεριών στις ίδιες τις Δυτικές δημοκρατίες στο όνομα της προστασίας απέναντι στην τρομοκρατία, επιβεβαιώνοντας έτσι τις αρχικές φοβίες του Μπερλίν.

Με τη βοήθεια της προπαγάνδας και τακτικών βασισμένων στην ανθρώπινη ψυχολογία, από την πλευρά των κυβερνήσεων, ο Δυτικός νεο-ορθολογισμός συμπεριέλαβε σταδιακά και την πεποίθηση, ότι οι παρακολουθήσεις και τα μέτρα καταστολής είναι αναπόφευκτα, προκειμένου να διατηρηθεί η ασφάλεια των Δυτικών κοινωνιών. Όμως όλη αυτή η κουλτούρα, που διαμορφώθηκε όλες αυτές τις δεκαετίες μέχρι σήμερα, στέρησε από τον άνθρωπο κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: το ίδιο το Όραμα.

Εγκαταλείποντας το Όραμα

Ολόκληρες γενιές πραγματιστών μεγαλώνουν με κλισέ όπως "αυτή είναι η καλύτερη κοινωνία που μπορούμε να έχουμε", ή, "έτσι είναι ο άνθρωπος και δεν πρόκειται να αλλάξει". Έτσι, η ηθική καταντά και αυτή, σε πολλές περιπτώσεις, ένα είδος πολυτελείας και αντικαθίσταται από έναν ωμό οικονομικό πραγματισμό και έναν ακραίο κυνισμό.

Αλλά το “έτσι είναι ο άνθρωπος και δεν πρόκειται να αλλάξει”, για παράδειγμα, δεν προέρχεται τελικά από μια εμπειρική διαδικασία κατά τη διάρκεια της ζωής μας. Με άλλα λόγια, δεν αποτελεί ένα συμπέρασμα που βγάζουμε μέσα από τη ζωή μεγαλώνοντας, όπως ίσως πολλοί νομίζουμε. Πρόκειται στην πραγματικότητα για μια δογματική πεποίθηση που εμφυτεύτηκε μέσα στον Δυτικό νεο-ορθολογισμό, αποτελώντας ένα από τα βασικά δομικά του στοιχεία και είναι απόρροια όλων αυτών των θεωριών που επηρέασαν σε βάθος την Δυτική σκέψη κυρίως τα τελευταία 100 χρόνια. Και έτσι, ως βασικό δομικό στοιχείο του Δυτικού νεο-ορθολογισμού, αναπαράγεται συνεχώς από γενιά σε γενιά.

Μέσα από αυτή την πορεία δεκαετιών, το Όραμα γίνεται μια έννοια που περισσεύει, δεν μπορεί να χρησιμεύσει σε τίποτα. Ο Δυτικός άνθρωπος μαθαίνει να συμβιβάζεται με την υπάρχουσα κατάσταση, καθώς στον πυρήνα του Δυτικού νεο-ορθολογισμού εγκαθίσταται οριστικά η παραίτηση από την αναζήτηση μιας καλύτερης κοινωνίας. Έτσι, η έλλειψη Οράματος έχει μια πιο τρομακτική συνέπεια όσον αφορά την έννοια της ελευθερίας, καθώς αυτή υποβαθμίζεται σε ένα πιο θεμελιώδες επίπεδο, αφού ο "λοβοτομημένος" εγκέφαλος έχει απολέσει την ικανότητα του να φαντάζεται ιδανικές καταστάσεις πέρα από τα όρια που του επιβάλει η φύση του.

Μια ολόκληρη γενιά πολιτικών θα αναδυθεί με μια ανάλογη αντίληψη και κουλτούρα. Η Μάργκαρετ Θάτσερ κηρύσσει ότι δεν υπάρχει κοινωνία παρά μόνο το άτομο, ο Κλίντον θα παραδώσει τα κλειδιά της οικονομίας στην ελεύθερη αγορά μετά από τις συμβουλές των τραπεζιτών και ο Φράνσις Φουκουγιάμα ανακοινώνει θριαμβευτικά το τέλος της ιστορίας. Όλοι οι σημερινοί πολιτικοί σε Ευρώπη και ΗΠΑ, αλλά και σε άλλες χώρες, είναι γέννημα-θρέμμα της συγκεκριμένης κουλτούρας και αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από τον τεχνοκρατικό τρόπο που παίρνουν αποφάσεις. Όταν δεν μπορούν, λειτουργούν με τη λογική της ανάθεσης των προβλημάτων σε άλλους συμβούλους-τεχνοκράτες, οι οποίοι λόγω της συγκεκριμένης κουλτούρας, βρίσκονται σε υπεραφθονία.

Και τώρα, η σκληρή πραγματικότητα ξεδιπλώνεται σαρωτικά μπροστά στα μάτια των ανθρώπων. Το τέλος της ιστορίας και η ελεύθερη αγορά ήταν μόνο παραμύθια. Ένα αδυσώπητο σύστημα παίρνει πίσω τις υποσχέσεις του για ευημερία, ειρήνη, σταθερότητα, μέσω του καταστροφικού καπιταλισμού. Τα εργασιακά δικαιώματα, οι ατομικές ελευθερίες και οι κοινωνικές παροχές διαλύονται βίαια, από έθνη-κράτη που αυτοκαταστρέφονται, για να παραχωρήσουν την κυριαρχία τους στην δικτατορία των αγορών.

'Οσο υποχωρεί το κράτος πρόνοιας, όσο τα ανθρώπινα και εργασιακά δικαιώματα δέχονται επίθεση, τόσο πιο πολύ δυσκολεύει η “επανάκτηση” του Οράματος. Η άτακτη υποχώρηση μπροστά στην επέλαση του νεοφιλελευθερισμού, χειροτερεύει τάχιστα την κατάσταση. Το Όραμα δεν γίνεται μόνο μια ουτοπία αλλά και μια πολυτέλεια, καθώς η πρώτη προτεραιότητα των ανθρώπων είναι πια να επιβιώσουν. Η ίδια η έννοια της ελευθερίας τείνει να εκλείψει οριστικά, μέσα σε όλο και πιο στρατιωτικοποιημένες κοινωνίες από ιδιωτικούς στρατούς.

Άραγε γιατί δεν ξεσηκώνονται μαζικά οι κοινωνίες; Γιατί δεν αντιδρούν; Μα, επειδή δεν πιστεύουν σε τίποτα πια. Επειδή η μοναδική αλήθεια γι'αυτές, είναι ότι υπάρχουν όρια, που δεν πρέπει να τα υπερβούν. Δεν πέθανε μόνο ο Θεός, πέθανε και το ίδιο το Όραμα.

Σχετικά άρθρα:

Απολυταρχικές πολιτικές στην εποχή του καπιταλισμού-καζίνο


Comments

  1. Ο τρόπος περιγραφής της μετάλλαξης των Δυτικών κοινωνιών υπονοεί ότι πρόκειται για μια φυσική διαδικασία όπου οι άνθρωποι υποκινούνται προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση μόνο μέσω διαφόρων θεωριών που επηρεάζουν τις πολιτικές ηγεσίες με σπασμωδικό τρόπο.
    Σαν να μην υπάρχουν υπερπλούσιοι με συμφέροντα που κινούν νήματα, ούτε μακροπρόθεσμες στρατηγικές, ούτε συστηματική χρήση της κοινωνικής μηχανικής για την εξάπλωση και αποδοχή μιας ολιγαρχικής κυριαρχίας.
    Οι κοινωνίες είναι έρμαια της τύχης, από την οποία κατά σύμπτωση επωφελούνται κάποιες ελάχιστες τυχερές κάστες.

    Είναι πραγματικά έτσι?
    Ή μήπως η πορεία προς τη νεο-φεουδαρχία ΔΕΝ είναι ένας μοιρολατρικός αυτοματισμός, αλλά αποτέλεσμα ενός μακρόπνοου σχεδίου 'κάποιων' που έχουν το δικό τους ‘όραμα’ και απέραντη υπομονή και επιμονή στις επιδιώξεις τους?
    Ένα μικρό παράδειγμα ενισχύει τις υποψίες ότι οι παγκόσμιες πολιτικές ανακατατάξεις ιστορικής σημασίας είναι μάλλον ανθρωπογενείς παρά προϊόντα τύχης: http://tinyurl.com/okowj7m

    ReplyDelete
    Replies
    1. Ευχαριστώ για τις παρατηρήσεις. Από το κείμενο:

      "Έτσι, ο “πατέρας” των Δημοσίων Σχέσεων, Έντουαρντ Μπερνέζ (Edward Bernays), χρησιμοποιώντας τις θεωρίες του θείου του, Σίγκμουντ Φρόυντ, θα μετατρέψει την Αμερική της δεκαετίας του 20 σε ένα τεράστιο πειραματικό εργαστήριο μαζικής κατανάλωσης. Γεννιέται έτσι ο άνθρωπος-καταναλωτής ή homo consumericus."

      "Οι μεγάλες εταιρίες προσαρμόστηκαν σε αυτό το ατομοκεντρικό είδος ελεύθερης έκφρασης και άρχισαν να προωθούν προϊόντα στοχεύοντας το άτομο και τις ατομικές ανάγκες."

      "...συντηρώντας ταυτόχρονα με τον τρόπο αυτό και τον “φονταμενταλισμό” των μεγάλων, Αμερικανικών κυρίως, εταιριών και τραπεζών, εφάρμοσαν μια μαζική πολεμική βία σε άλλα κράτη (Ιράκ, Γιουγκοσλαβία, Σομαλία κ.λ.π.),"

      Όλα αυτά υποδηλώνουν ότι το μεγάλο κεφάλαιο εκμεταλλεύτηκε γνώση και πολιτική ισχύ για να επικρατήσει και να επιβάλλει τα συμφέροντά του.

      Το ζητούμενο είναι για ποιο λόγο υπάρχει τέτοια αδράνεια στις κοινωνίες όταν καταπατούνται τόσο γρήγορα και βίαια κεκτημένα δεκαετιών. Το κείμενο παραθέτει απλώς μια πιθανή εξήγηση. Είναι όμως μια άποψη. Δεν σημαίνει ούτε ότι είναι απόλυτα σωστή, ούτε ότι είναι η μοναδική.

      Delete
    2. Νομίζω ότι η εξήγηση της αδράνειας βρίσκεται στην πρόοδο της Κοινωνικής Μηχανικής μετά τους πρωτοπόρους Μπερνέζ & Γκέμπελς, η οποία αξιοποιεί στο έπακρο τον νέο άμβωνα της τηλεόρασης για να προωθήσει μαζικά τον καταναλωτικό υλισμό και την εξάπλωση της εγκεφαλικής παχυσαρκίας.
      Πάντως η ουσία του σχολίου μου είναι ότι οι διεθνείς εξελίξεις των τελευταίων 20-30 χρόνων ΔΕΝ είναι αποτέλεσμα τύχης αλλά προγράμματος.
      Από ποιούς? Από αυτούς που 'τυχαία' ανηφορίζουν στα διαγράμματα του Saez [π.χ. http://elsa.berkeley.edu/~saez/saez-UStopincomes-2012.pdf].

      Delete
    3. Συμφωνώ, σίγουρα δεν είναι αποτέλεσμα τύχης απλώς πιστεύω ότι αυτοί οι οποίοι σχεδιάζουν κάποια πράγματα δεν είναι τόσο παντοδύναμοι ώστε να μπορούν να κατευθύνουν τις εξελίξεις όπως ακριβώς θέλουν. Τα Αμερικανικά think tanks για παράδειγμα έχουν πέσει αρκετές φορές έξω στις προβλέψεις τους και οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να επανασχεδιάσουν τη στρατηγική τους πάνω σε διάφορα ζητήματα.

      Η οικονομική ελίτ εκμεταλλεύεται την αδυναμία των κοινωνιών να αντιπαραθέσουν ένα διαφορετικό μοντέλο κοινωνίας ανεξάρτητο από καπιταλιστικούς όρους. Όταν η ίδια η Αριστερά δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει τον δικό της αυτόνομο λόγο, δεν υπάρχει ουσιαστικά κάποιο αντίπαλο δέος απέναντι στον καταστροφικό καπιταλισμό. Αυτό νομίζω είναι το πιο σημαντικό που πρέπει να μας απασχολεί.

      Παρόλα αυτά, ίσως να είναι νωρίς για να δούμε μαζικές εξεγέρσεις και αληθινές επαναστάσεις καθώς η μεσαία τάξη δεν έχει εξαφανιστεί ακόμα.

      Έχω την αίσθηση ότι αυτοί οι οποίοι "σχεδιάζουν" έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίσουν τα πράγματα όπως τα θέλουν όσον αφορά το βαθμό συρρίκνωσης της μεσαίας τάξης. Μόλις τα πράγματα γίνουν επικίνδυνα θα ανοίξουν οι στρόφιγκες της χρηματοδότησης για να πνίξουν τις όποιες "επικίνδυνες" τάσεις εκτροχιασμού από το σύστημα.

      Αν όντως έχουν μια τέτοια δυνατότητα τότε πιστεύω ότι θα ήταν ότι πιο τρομακτικό, γιατί θα επιβεβαίωνε ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων βρίσκεται υπό καθεστώς απόλυτης υποδούλωσης χωρίς μάλιστα να το γνωρίζει.

      Delete

Post a Comment

Popular posts from this blog

The real reason Boris Johnson pushes for a no-deal Brexit

globinfo freexchange

The UK political landscape looks increasingly chaotic, especially after Boris Johnson's ultimatum for a no-deal Brexit on 31 October. It looks like the whole country suffers from a general nervous breakdown through a "bellum omnium contra omnes" situation. But if you "follow the money", you will, eventually, see the whole picture quite clearly. And you will realize that this whole Brexit issue, is primarily the product of a merciless war among rival factions of the British capital.

In the mid-July, Reuters "exposed" some key supporters of Boris Johnson who have poured hundreds of thousands of pounds into his campaign. As Reutersreported:

          More than half the donations came from financiers and businessmen who funded the campaign to leave the European Union. The two biggest backers are Anthony Bamford, the billionaire chairman of the construction equipment maker JCB, and Jonathan Moynihan, chairman of venture capital fund Ipe…

Τα κρατικοδίαιτα τραπεζοπαράσιτα ετοιμάζονται για άλλο ένα μεγάλο πάρτι με κυβέρνηση Μητσοτάκη

globinfo freexchange
Οι γαλάζιοι υπηρέτες του κεφαλαίου ετοιμάζονται να ρίξουν άλλο ένα πακέτο δισεκατομμυρίων στις τραπεζικές μαύρες τρύπες. Αυτή τη φορά, θέλουν να τις απαλλάξουν από τα κόκκινα δάνεια και φυσικά ο λογαριασμός θα πάει, ως συνήθως, στα γνωστά υποζύγια.  
Όπως αποκάλυψε ρεπορτάζ του The Press Project:
Την έγκριση των ευρωπαϊκών θεσμών φέρεται να αναμένει η κυβέρνηση, ώστε να προχωρήσει σε σχέδιο «κρατικής υποβοήθησης» των τραπεζών, εφαρμόζοντας ουσιαστικά το σχέδιο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) για κρατική ενίσχυση προς κάλυψη των κόκκινων δανείων που αναμένεται να φτάσει τα 20 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα, οι τράπεζες προχωρούν σε τιτλοποιήσεις κόκκινων δανείων ύψους 6,5 δισ. ευρώ, με πρώτη και καλύτερη τη Eurobank και τις υπόλοιπες να ακολουθούν. 
[...]
Υπενθυμίζεται πως λίγες ημέρες πριν τις εκλογές, αλλά και μετά από αυτές, στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκε το «μαξιλάρι» των 37 δισ. ευρώ της προηγούμενης κυβέρνησης και τα σχέδια της…

Άρχισαν να το μετανιώνουν από τώρα οι 'νοικοκυραίοι' πατριώτες;

failed evolution
Δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε ότι θα δικαιωνόμασταν τόσο γρήγορα. Ήδη από τα τέλη Μαΐου είχαμε γράψει:

Οι νεοφιλελεύθεροι ιμπεριαλιστές λοιπόν έστησαν το τέλειο κόλπο. Θέλοντας να ετοιμάσουν την απόλυτα αφοσιωμένη μαριονέτα τους, τον Κυριάκο Μητσοτάκη, για να αναλάβει την εξουσία, έστησαν το σκηνικό στα μέτρα του. Έβαλαν τον Τσίπρα να υπογράψει μνημόνιο, να υπογράψει τη συμφωνία των Πρεσπών και γενικά να κάνει όλη τη βρόμικη δουλειά για να μη λερωθεί ο 'ατσαλάκωτος' Κυριάκος.
Το εγχώριο μιντιακό κατεστημένο δεν έχασε χρόνο. Άρχισε αμέσως νέες επιχειρήσεις προπαγάνδας με επίκεντρο τη συμφωνία των Πρεσπών, προκειμένου να φανεί ότι η εγχώρια δεξιά, όσο και αν έχει αλλάξει, δεν έχει χάσει τα πατριωτικά ανακλαστικά της, σε αντίθεση με τους 'προδότες Αριστερούς'.  
Η προπαγάνδα έπιασε, και ένα σημαντικό ποσοστό των λούμπεν μικροαστών πήγε στην κάλπη θυμωμένο, προκειμένου να τιμωρήσει τον 'ανθέλληνα' Τσίπρα. Η μιντιακή πλύση εγκεφάλου κατάφερε με τ…

Ο πραγματικός λόγος που ο Μπόρις Τζόνσον πιέζει για Brexit χωρίς συμφωνία

globinfo freexchange

Το Βρετανικό πολιτικό τοπίο μοιάζει να γίνεται όλο και πιο χαοτικό όσο πλησιάζουμε την 31η Οκτωβρίου, ημερομηνία-τελεσίγραφο που έχει ορίσει ο τωρινός Βρετανός πρωθυπουργός, Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος μάλιστα απειλεί με ένα Brexit χωρίς συμφωνία. Ολόκληρη η χώρα φαίνεται να βρίσκεται υπό το καθεστώς μιας γενικής νευρικής κρίσης, με τα διάφορα στρατόπεδα υπέρ και κατά του Brexix, το καθένα για τους δικούς του λόγους, να έχουν λάβει θέσεις μάχης σε μια "όλοι εναντίον όλων" κατάσταση. 
Όπως ανέφερε η Εφημερίδα των Συντακτών:  
«Στις Βρυξέλλες και στο Λονδίνο ένα ερώτημα ακούγεται όλο και πιο δυνατά: Mπορεί να αναχαιτιστεί ο Μπόρις Τζόνσον;»… Καυτή και εύλογη η απορία που μετέφερε χθες το πρακτορείο Associated Press, καθώς εντείνεται ραγδαία η ανησυχία και στις δύο πλευρές της Μάγχης πως ο νέος, σκληροπυρηνικός μπρεξιστής, πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου όχι μόνο δεν μπλοφάρει επιμένοντας πως θα βγάλει τη χώρα από την Ε.Ε. στις 31 Οκτωβρίου με ή χωρ…

Τα identity politics και η "φεγγαρόφωτη" των νεοφιλελέδων

globinfo freexchange
Το χθεσινό άρθρο του Liberal που αφορά το πρόσωπο της νέας υφυπουργού Εργασίας, Δόμνας Μιχαηλίδου, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού που οι Αμερικανοί ονομάζουν identity politics. 
Με τον όρο identity politics, οι Αμερικανοί περιγράφουν έναν τρόπο άκρως επιφανειακής πολιτικής προσέγγισης, που στην ουσία αποτελεί ένα τέχνασμα της νεοφιλελεύθερης σχολής, το οποίο έχει σαν στόχο να αποπροσανατολίσει και να απομακρύνει το κοινό από την ουσία της πολιτικής αντιπαράθεσης. 
Η συγκεκριμένη τακτική χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από τα Αμερικανικά ΜΜΕ κατά την προεκλογική περίοδο των προεδρικών εκλογών του 2016. Το φιλελεύθερο μιντιακό κατεστημένο εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον του Μπέρνι Σάντερς, αντίπαλου της Χίλαρι Κλίντον για το χρίσμα των Δημοκρατικών. Και αυτό, γιατί έβλεπε με τρόμο ότι οι σοσιαλιστικές πολιτικές που πρέσβευε ο Μπέρνι Σάντερς (εντελώς αντίθετες με τα συμφέροντα του μεγάλου κεφαλαίου), είχαν τεράστια απήχηση σ…

Η ουσία πίσω από τη νέα επιχείρηση προπαγάνδας με αφορμή τις συντάξεις-μαμούθ

failed evolution

Με το γνωστό στυλ, τα ιδιωτικά ΜΜΕ σχεδίασαν μια νέα επιχείρηση προπαγάνδας με όχημα την "ανακάλυψη" των συντάξεων-μαμούθ. Τα μιντιακά "λαγωνικά" έδωσαν άλλη μια πάσα, αυτή τη φορά στον υπουργό εργασίας, Γιάννη Βρούτση, προκειμένου να επιδοθεί στο τυπικό αντι-ΣΥΡΙΖΑ κρεσέντο με ύφος εισαγγελέα. 
Η Έφη Αχτσιόγλου, έβαλε τα πράγματα στη θέση τους δίνοντας την πραγματική εικόνα:  
              Για όσους ασφαλίζονταν με τα παλαιά καθεστώτα (πριν τον ν. 4387/2016) αλλά αιτήθηκαν συνταξιοδότησης μετά τον ν. 4387/2016 και μετά την 01.01.2019, ακριβώς επειδή το παλαιό σύστημα για κάποιες κατηγορίες ασφαλισμένων δεν προέβλεπε ανώτατα όρια εισφορών δεν προέκυπταν και ανώτατα όρια συντάξεων. Για τον λόγο αυτό   είχαμε επεξεργαστεί και δρομολογήσει νομοθετική ρύθμιση η οποία έθετε ανώτατο όριο σύνταξης το δωδεκαπλάσιο της εθνικής σύνταξης, όμως η ρύθμιση αυτή δεν πρόλαβε να περάσει από τη Βουλή καθώς προκηρύχθηκαν πρόωρα εκλογές.
Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα…

Οι γαλάζιοι υπηρέτες του κεφαλαίου βάζουν μπρος τον 'οδοστρωτήρα'

globinfo freexchange
Αφού πούλησαν μπόλικο πατριωτιλίκι στους 'Μακεδονομάχους' για να πάρουν αυτοδυναμία, τώρα είναι ελεύθεροι να κάνουν ότι θέλουν, για λογαριασμό των 'μεγάλων αφεντικών'. Κυριολεκτικά. Η χειρότερη δεξιά της μεταπολίτευσης, ανοίγει το δρόμο για τη νεοφιλελεύθερη λαίλαπα, καθώς ο Κυριάκος βάζει μπρος τον 'οδοστρωτήρα' κατά των εργαζομένων. Το πόσο απόλυτα αφοσιωμένη είναι η γαλάζια παράταξη στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων του μεγάλου κεφαλαίου φάνηκε κιόλας ξεκάθαρα.
Μετά τις προχθεσινές (ν)τροπολογίες, τις οποίες πέρασε με σχεδόν πραξικοπηματικό τρόπο η κυβέρνηση Μητσοτάκη, καταργείται η υποχρέωση των εργοδοτών να αιτιολογούν απολύσεις αλλά και η ευθύνη εργολάβων/υπεργολάβων απέναντι στους εργαζομένους τους. Και οι δυο παραπάνω ρυθμίσεις είχαν εισαχθεί από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.' 
Δικαιωνόμαστε απόλυτα όταν υποστηρίξαμε ότι η υφυπουργός Εργασίας, το δεξί χέρι του Βρούτση, λόγω φανατικής προσήλωσης στην ιδεολογία της, αναμένεται να πετσοκό…

Απόλυτη επιβεβαίωση: ο ιδεολογικός φανατισμός της κυβέρνησης Μητσοτάκη την έφερε κιόλας μπροστά στο πρώτο αδιέξοδο

globinfo freexchange

Για άλλη μια φορά επιβεβαιωνόμαστε πανηγυρικά. Αμέσως μετά την αναγνώριση του αποτυχημένου πραξικοπηματία Χουάν Γκουαϊδό από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, είχαμε επισημάνει ότι:

Η κίνηση αυτή αποτελεί άλλη μια απόδειξη ότι ακόμα και η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης θα καθορίζεται, ως επί το πλείστον, από τον τυφλό φανατισμό της και όχι από μελετημένες κινήσεις που απαιτούν συνεχείς ελιγμούς και συνετές αποφάσεις.

Ασχέτως ιδεολογικού προσανατολισμού και προτιμήσεων, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έπρεπε να εκμεταλλευτεί την ουδέτερη στάση της χώρας όσον αφορά τη Βενεζουέλα και να έχει την υπομονή να περιμένει να δει που θα οδηγήσουν οι διαπραγματεύσεις. Όμως αντί να εκμεταλλευτεί το πλεονέκτημα που απέκτησε η χώρα με την ουδέτερη στάση, κάτω από τις παρούσες συνθήκες, έσπευσε να το σπαταλήσει, λόγω της ιδεολογικής εμμονής που χαρακτηρίζει τη συντριπτική πλειοψηφία των μελών της.

Αυτό είναι ένα δείγμα του ιδεολογικού φανατισμού που διακατέχει τα γαλάζια στελέχη και πο…

US Air Force and Raytheon join Navy and Lockheed Martin by Introducing Directed Energy Weapons

After many years of speculation as to weather the use of Directed Energy Weapons in war would be unleashed upon the world, we now have our answer. [...] The U.S. Navy and Lockheed Martin were the first to announce a system called HELIOS (High-Energy Laser and Integrated Optical-Dazzler with Surveillance).

[...]

As you can see, much of the focus is centered around countering drone attacks. The new announcement from the U.S. Air Force also focuses primarily on this threat, both from the cheap and readily available quadcopter drones that can be modified, to much more advanced A.I. drone swarms.

[...]

As nation after nation becomes wired for war and neutralizes then surpasses each other, new methods must be developed to maintain military supremacy. This is the nature of military conflict and one of the prime reasons why the world seems to have new security threats each and every day. It becomes one endless problem-reaction-solution loop that only serves to benefit those who are investe…

Τρεις βασικοί λόγοι για τους οποίους η νεοφιλελεύθερη δικτατορία συνεχίζει την αντι-ΣΥΡΙΖΑ προπαγάνδα

του system failure
Πρόκειται ενδεχομένως για ένα παγκοσμίως μοναδικό φαινόμενο, τουλάχιστον στο βαθμό που το βιώνουμε στην Ελλάδα. Μιλάμε για το γεγονός ότι ένα σύστημα εξουσίας συνεχίζει με αμείωτη ένταση την προπαγάνδα εναντίον μιας καθαρά ηττημένης αντιπολίτευσης. 
Παρόλο που το πολιτικό κομμάτι αυτού του συστήματος κατάφερε τελικά, μετά κόπων και βασάνων, δηλαδή μετά από αδιάκοπες επιχειρήσεις προπαγάνδας μέχρι ολικής πλύσης εγκεφάλου, να ξαναπάρει την εξουσία, ολόκληρος ο μηχανισμός της νεοφιλελεύθερης δικτατορίας δεν σταμάτησε ούτε δευτερόλεπτο αυτές τις επιχειρήσεις.  
Στη νεοφιλελεύθερη μεταδημοκρατία, το πανίσχυρο αυτό σύστημα εξουσίας έχει καταφέρει μέχρι στιγμής:
- Να ελέγχει απόλυτα σχεδόν όλα τα ΜΜΕ, αλλά πλέον και τη δημόσια τηλεόραση. Άρα, τον κύριο όγκο της καθημερινής πληροφόρησης που φτάνει στον μέσο Έλληνα, ο οποίος αποδείχθηκε εξαιρετικά επιρρεπής απέναντι στα αλλεπάλληλα κύματα παραπληροφόρησης, ήδη από την αρχή της κρίσης. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος τ…