Skip to main content

Πώς οι Δυτικές κοινωνίες έχασαν την πίστη τους στο Όραμα

Γιατί δεν ξεσηκώνονται οι άνθρωποι μαζικά; Γιατί δεν επαναστατούν; Πώς τα ανεχόμαστε όλα αυτά που μας επιβάλουν; Είναι ερωτήματα που απασχολούν όλο και περισσότερους ανθρώπους στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, με αφορμή την οικονομική κρίση. Κυκλοφορούν διάφορες θεωρίες ως απάντηση, που συμπεριλαμβάνουν πολλές φορές και την ψυχοσύνθεση των σημερινών Ελλήνων, αλλά η αλήθεια είναι ότι υπάρχει κάτι πιο θεμελιώδες πίσω από αυτή τη μαζική αδράνεια και δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά, ολόκληρο τον Δυτικό κόσμο.

του system failure

Πριν από την αυγή του 20ου αιώνα, ο Νίτσε αναγγέλλει το θάνατο του Θεού. Η Δύση, μέσα από τις μεγάλες επιστημονικές ανακαλύψεις θα εναποθέσει όλες τις ελπίδες της στην επιστήμη. Ο ντετερμινισμός του Λαπλάς οδηγεί στον παντοδύναμο άνθρωπο που, μέσω της επιστήμης, μπορεί να βρει όλες τις απαντήσεις για τον κόσμο. Η τεχνολογία, ως απόρροια των επιστημονικών ανακαλύψεων, υπόσχεται ευημερία και μια πιο άνετη ζωή για τους περισσότερους.

Η επιστήμη γίνεται ο κεντρικός πυλώνας που θα σηκώσει το βάρος του Δυτικού οικοδομήματος, αλλά όχι για πολύ. Στις αρχές του 20ου αιώνα, μέσα από τις νέες θεωρίες της Φυσικής και των Μαθηματικών λίγο αργότερα, η επιστήμη ανακαλύπτει την αδυναμία της να περιγράψει επακριβώς τον κόσμο, να δώσει ακριβείς απαντήσεις για το πως λειτουργεί η Φύση, το ίδιο το Σύμπαν. Τα πάντα σχετικοποιούνται, ο άνθρωπος ανακαλύπτει ότι οι ανθρώπινες αισθήσεις και τα όποια πειράματα, είναι πολύ λίγα για να περιγράψουν επακριβώς την πραγματικότητα. Αυτό που αντιλαμβάνεται το ανθρώπινο μυαλό, δεν είναι παρά μια απεικόνιση του πραγματικού κόσμου, προσαρμοσμένη στις ατελείς ανθρώπινες αισθήσεις. Μοιραία, ο ίδιος ο ανθρώπινος λόγος ανακαλύπτει τα όριά του.

Η σοκαριστική διαπίστωση του ανθρώπου ότι δεν πρόκειται ποτέ να βρει τις απαντήσεις που αναζητά για τον κόσμο, είτε μέσω της θρησκείας, είτε μέσω της επιστήμης, σηματοδοτούν την αρχή μιας πολιτισμικής κρίσης για τον Δυτικό κόσμο που συνεχίζεται για πάνω από έναν αιώνα και μέχρι σήμερα.

H ανάδυση του “homo consumericus”

Η αρχή αυτής της κρίσης σηματοδοτεί και την μετάλλαξη των Δυτικών κοινωνιών και τις οδηγεί σε ένα είδος εσωστρέφειας, καθώς, το υπερβατικό και η εξήγηση του κόσμου, απομακρύνονται όλο και πιο πολύ από το επίκεντρο της ανθρώπινης αναζήτησης. Η επιστήμη επικυρώνει την πρωτόγονη φύση του ανθρώπου και η τεχνολογία ανοίγει το δρόμο για την μαζική παραγωγή προϊόντων. Έτσι, ο “πατέρας” των Δημοσίων Σχέσεων, Έντουαρντ Μπερνέζ (Edward Bernays), χρησιμοποιώντας τις θεωρίες του θείου του, Σίγκμουντ Φρόυντ, θα μετατρέψει την Αμερική της δεκαετίας του 20 σε ένα τεράστιο πειραματικό εργαστήριο μαζικής κατανάλωσης. Γεννιέται έτσι ο άνθρωπος-καταναλωτής ή homo consumericus.

Κατά τη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών, μια άκρως μονοδιάστατη και μηχανιστική αντίληψη για τη φύση του ανθρώπου, θα κυριαρχήσει ολοκληρωτικά. Οι νέες ανακαλύψεις στην βιολογία σε συνδυασμό με τις θεωρίες του Φρόυντ, παρουσιάζουν τον άνθρωπο ως δέσμιο των γονιδίων και των ενστίκτων του.

Άνθρωποι όπως, οι οικονομολόγοι Φρίντριχ Βον Χάυεκ (F. A. Hayek) και Μίλτον Φρίντμαν (Milton Friedman), η συγγραφέας Άιν Ραντ (Ayn Rand), ο μαθηματικός Τζον Νας (John Forbes Nash) και ο ψυχίατρος Ρόναλντ Ντέιβιντ Λανγκ (Ronald David Laing), θα προωθήσουν την ιδέα ότι ο άνθρωπος είναι ένα εγωιστικό ον και λειτουργεί αποκλειστικά με βάση το προσωπικό του συμφέρον. Ο ακραίος ατομικισμός γίνεται όλο και περισσότερο ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του Δυτικού ανθρώπου και έννοιες όπως αυτή του αλτρουισμού, της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης, αποβάλλονται από τον κεντρικό πυρήνα της σκέψης του. Ο Δυτικός άνθρωπος αποδέχεται ορθολογικά ότι οι έννοιες αυτές είναι καθαρά ουτοπικές και ότι δεν πρόκειται ποτέ να εφαρμοστούν καθολικά στις κοινωνίες.

Και όμως, οι αρχικές συνθήκες των θεωριών που οδήγησαν στην κυρίαρχη αυτή αντίληψη, ήταν συχνά αυθαίρετες, αν όχι λανθασμένες. Για παράδειγμα, ο Τζον Νας, πίστευε ότι ο κάθε άνθρωπος διακατέχεται συνεχώς από ένα αίσθημα καχυποψίας απέναντι στους άλλους και ότι σχεδιάζει συνεχώς στρατηγικές εναντίον τους προκειμένου να ωφεληθεί. Σχεδίασε ορισμένα παιχνίδια πάνω σε αυτή τη φιλοσοφία και ένα από αυτά το ονόμασε «άντε γ***σου φιλαράκο», (αργότερα δημοσιεύθηκε με τον τίτλο «γεια χαρά κορόιδο»), όπου ο μόνος τρόπος για να κερδίσει κάποιος είναι να προδώσει τον αντίπαλό του. Αν όλοι οι παίχτες συμπεριφέρονταν με τον ίδιο τρόπο, τότε το παιχνίδι αποδεικνύονταν ότι είχε μια λογική βάση. Όταν όμως οι αναλυτές της εταιρίας στρατηγικών αναλύσεων RAND θέλησαν να την δοκιμάσουν στους γραμματείς τους, οι τελευταίοι επέλεξαν να συνεργαστούν αντί να αλληλοπροδοθούν. Αυτό δεν ήταν αρκετό για τους αναλυτές στο να καταλήξουν ότι η φιλοσοφία του παιχνιδιού ήταν λανθασμένη, θεωρώντας ότι οι γραμματείς ήταν ακατάλληλα πρόσωπα για το πείραμα αυτό.

Όμως, αυτό που δεν ήταν γνωστό την εποχή εκείνη, είναι ότι ο ίδιος ο Νας υπέφερε από παρανοϊκή σχιζοφρένεια και ήταν ιδιαίτερα καχύποπτος με όλους τους ανθρώπους από το περιβάλλον του, ακόμα και τους συναδέλφους του, καθώς ήταν πεπεισμένος ότι πολλοί από αυτούς ήταν μπλεγμένοι σε συνωμοσίες εναντίον του. Σε μεγαλύτερη ηλικία ο Νας παραδέχθηκε, ότι οι τότε παρανοϊκές πεποιθήσεις του ήταν φανταστικές.

Ένα άλλο παράδειγμα, είναι αυτό του διάσημου ψυχίατρου Ρόναλντ ΝτέΙβιντ Λανγκ, ο οποίος χρησιμοποίησε την θεωρία παιγνίων για να μοντελοποιήσει τις ανθρώπινες συμπεριφορές. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι άνθρωποι είναι εγγενώς εγωιστές και ότι σχεδιάζουν αυθόρμητα διάφορες στρατηγικές κατά τη διάρκεια των καθημερινών πολυποίκιλων συναλλαγών τους.

Όλες αυτές οι θεωρίες ενίσχυσαν την πεποίθηση οικονομολόγων όπως ο Φρίντριχ Βον Χάυεκ, των οποίων τα οικονομικά μοντέλα δεν περιλάμβαναν ούτε στο ελάχιστο τον αλτρουισμό, αλλά ήταν εξαρτημένα εξολοκλήρου από το προσωπικό συμφέρον. Ο οικονομολόγος Τζέιμς Μπιουκάναν (James M. Buchanan), αμφισβητεί την έννοια του «δημοσίου συμφέροντος» ενώ υποστηρίζει ότι οι οργανισμοί πρέπει να διοικούνται από ανθρώπους που έχουν ως κίνητρο το χρήμα. Έννοιες όπως «αίσθημα ικανοποίησης» ή «αίσθηση του καθήκοντος», δεν περιλαμβάνονται στις θεωρίες τους.

Κατά τις δεκαετίες του 60 και 70, οι θεωρίες του Λανγκ και τα μοντέλα του Νας γίνονται όλο και πιο δημοφιλή, στοχοποιώντας το κράτος και παρουσιάζοντάς το ως έναν μηχανισμό που επιχειρεί να ελέγχει τους πολίτες αφαιρώντας τους δύναμη και συγκεντρώνοντας όλο και περισσότερες εξουσίες.

Η νέα γενιά ψυχαναλυτών μετά τον Φρόυντ, με επικεφαλής τον Βίλχεμ Ράιχ (Wilhelm Reich), θα συνεισφέρουν στην ενίσχυση της ατομοκρατίας και της δαιμονοποίησης του κράτους. Ο Ράιχ, αντιδρώντας στις ιδέες του Φρόυντ - ο οποίος πίστευε ότι τα ανθρώπινα ένστικτα πρέπει, κατά κάποιο τρόπο, να καταστέλλονται, γιατί μπορεί να οδηγήσουν τις κοινωνίες στο χάος - πίστευε, ότι οι άνθρωποι πρέπει να αφήνονται να εκφραστούν ελεύθερα, όπως θέλει ο καθένας ξεχωριστά και να μην καταπιέζουν τα ένστικτα τους. Οι μεγάλες εταιρίες προσαρμόστηκαν σε αυτό το ατομοκεντρικό είδος ελεύθερης έκφρασης και άρχισαν να προωθούν προϊόντα στοχεύοντας το άτομο και τις ατομικές ανάγκες.

Η υποβαθμισμένη έννοια της ελευθερίας στον Δυτικό νεο-ορθολογισμό

Τα απελευθερωτικά κινήματα του τρίτου κόσμου τις δεκαετίες του 50 και 60 ενέπνευσαν την εγχώρια τρομοκρατία, κυρίως την δεκαετία του 70 στα Ευρωπαϊκά κράτη. Η βία και το αιματοκύλισμα που επέφεραν τα κινήματα και οι οργανώσεις αυτές, οδήγησαν τον Δυτικό κόσμο στο να υιοθετήσει μια περιορισμένη και υποβαθμισμένη έννοια για την ελευθερία.

Ο κορυφαίος πολιτικός φιλόσοφος Αϊσάια Μπερλίν (Isaiah Berlin) σε μια διάλεξή του στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης το 1958, θα ορίσει δύο έννοιες της ελευθερίας: την θετική και την αρνητική. Η θετική έννοια της ελευθερίας, εμπνευσμένη από ιστορικά επαναστατικά κινήματα του παρελθόντος, αφορά κυρίως την δυναμική σύγκρουση με τυραννικά και αποικιοκρατικά καθεστώτα και την επιβολή μέσω της βίας, όπως υποστήριζε και ο Σαρτρ, μιας πιο δίκαιης και ανθρώπινης κοινωνίας. Η αρνητική έννοια της ελευθερίας έχει να κάνει με την περιορισμένη δράση του ατόμου στα όρια μιας πολιτικής και οικονομικής δραστηριότητας που υπακούει σε συγκεκριμένους κανόνες προκειμένου να μην διαταράσσει την ισορροπία του εκάστοτε κοινωνικοπολιτικού συστήματος.

Ο Μπερλίν πίστευε ότι μόνο η αρνητική έννοια της ελευθερίας είναι εφικτή προκειμένου να εδραιωθεί μια ισορροπημένη κοινωνία απαλλαγμένη από την βία, αλλά είχε προειδοποιήσει ότι και η εφαρμογή αυτής της έννοιας εμπεριέχει ορισμένους κινδύνους και μπορεί να οδηγήσει σε απολυταρχικές πρακτικές. Ωστόσο, οι λεγόμενοι νέο-συντηρητικοί που εμφανίστηκαν κατά τη δεκαετία του 70 στις ΗΠΑ, είχαν ως κεντρικό στόχο της πολιτικής τους την εξάπλωση της αρνητικής έννοιας της ελευθερίας, προκειμένου να διαδώσουν την ειρήνη και την δημοκρατία σε όλο τον κόσμο και χάριν της εσωτερικής ασφάλειας των ΗΠΑ.

Υιοθετώντας αυτή την αντίληψη αργότερα, πολιτικοί όπως οι Μπιλ Κλίντον και Τζωρτζ Μπους, στην προσπάθειά τους να εδραιώσουν Δυτικού τύπου δημοκρατίες βασισμένες σ’αυτή την έννοια της αρνητικής ελευθερίας, συντηρώντας ταυτόχρονα με τον τρόπο αυτό και τον “φονταμενταλισμό” των μεγάλων, Αμερικανικών κυρίως, εταιριών και τραπεζών, εφάρμοσαν μια μαζική πολεμική βία σε άλλα κράτη (Ιράκ, Γιουγκοσλαβία, Σομαλία κ.λ.π.), επιβάλλοντας ένα άλλου είδους αιματοκύλισμα από έναν διαφορετικό δρόμο. Ταυτόχρονα, επέβαλαν σταδιακά, νέα μέτρα καταστολής και περιορισμού των ατομικών ελευθεριών στις ίδιες τις Δυτικές δημοκρατίες στο όνομα της προστασίας απέναντι στην τρομοκρατία, επιβεβαιώνοντας έτσι τις αρχικές φοβίες του Μπερλίν.

Με τη βοήθεια της προπαγάνδας και τακτικών βασισμένων στην ανθρώπινη ψυχολογία, από την πλευρά των κυβερνήσεων, ο Δυτικός νεο-ορθολογισμός συμπεριέλαβε σταδιακά και την πεποίθηση, ότι οι παρακολουθήσεις και τα μέτρα καταστολής είναι αναπόφευκτα, προκειμένου να διατηρηθεί η ασφάλεια των Δυτικών κοινωνιών. Όμως όλη αυτή η κουλτούρα, που διαμορφώθηκε όλες αυτές τις δεκαετίες μέχρι σήμερα, στέρησε από τον άνθρωπο κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: το ίδιο το Όραμα.

Εγκαταλείποντας το Όραμα

Ολόκληρες γενιές πραγματιστών μεγαλώνουν με κλισέ όπως "αυτή είναι η καλύτερη κοινωνία που μπορούμε να έχουμε", ή, "έτσι είναι ο άνθρωπος και δεν πρόκειται να αλλάξει". Έτσι, η ηθική καταντά και αυτή, σε πολλές περιπτώσεις, ένα είδος πολυτελείας και αντικαθίσταται από έναν ωμό οικονομικό πραγματισμό και έναν ακραίο κυνισμό.

Αλλά το “έτσι είναι ο άνθρωπος και δεν πρόκειται να αλλάξει”, για παράδειγμα, δεν προέρχεται τελικά από μια εμπειρική διαδικασία κατά τη διάρκεια της ζωής μας. Με άλλα λόγια, δεν αποτελεί ένα συμπέρασμα που βγάζουμε μέσα από τη ζωή μεγαλώνοντας, όπως ίσως πολλοί νομίζουμε. Πρόκειται στην πραγματικότητα για μια δογματική πεποίθηση που εμφυτεύτηκε μέσα στον Δυτικό νεο-ορθολογισμό, αποτελώντας ένα από τα βασικά δομικά του στοιχεία και είναι απόρροια όλων αυτών των θεωριών που επηρέασαν σε βάθος την Δυτική σκέψη κυρίως τα τελευταία 100 χρόνια. Και έτσι, ως βασικό δομικό στοιχείο του Δυτικού νεο-ορθολογισμού, αναπαράγεται συνεχώς από γενιά σε γενιά.

Μέσα από αυτή την πορεία δεκαετιών, το Όραμα γίνεται μια έννοια που περισσεύει, δεν μπορεί να χρησιμεύσει σε τίποτα. Ο Δυτικός άνθρωπος μαθαίνει να συμβιβάζεται με την υπάρχουσα κατάσταση, καθώς στον πυρήνα του Δυτικού νεο-ορθολογισμού εγκαθίσταται οριστικά η παραίτηση από την αναζήτηση μιας καλύτερης κοινωνίας. Έτσι, η έλλειψη Οράματος έχει μια πιο τρομακτική συνέπεια όσον αφορά την έννοια της ελευθερίας, καθώς αυτή υποβαθμίζεται σε ένα πιο θεμελιώδες επίπεδο, αφού ο "λοβοτομημένος" εγκέφαλος έχει απολέσει την ικανότητα του να φαντάζεται ιδανικές καταστάσεις πέρα από τα όρια που του επιβάλει η φύση του.

Μια ολόκληρη γενιά πολιτικών θα αναδυθεί με μια ανάλογη αντίληψη και κουλτούρα. Η Μάργκαρετ Θάτσερ κηρύσσει ότι δεν υπάρχει κοινωνία παρά μόνο το άτομο, ο Κλίντον θα παραδώσει τα κλειδιά της οικονομίας στην ελεύθερη αγορά μετά από τις συμβουλές των τραπεζιτών και ο Φράνσις Φουκουγιάμα ανακοινώνει θριαμβευτικά το τέλος της ιστορίας. Όλοι οι σημερινοί πολιτικοί σε Ευρώπη και ΗΠΑ, αλλά και σε άλλες χώρες, είναι γέννημα-θρέμμα της συγκεκριμένης κουλτούρας και αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από τον τεχνοκρατικό τρόπο που παίρνουν αποφάσεις. Όταν δεν μπορούν, λειτουργούν με τη λογική της ανάθεσης των προβλημάτων σε άλλους συμβούλους-τεχνοκράτες, οι οποίοι λόγω της συγκεκριμένης κουλτούρας, βρίσκονται σε υπεραφθονία.

Και τώρα, η σκληρή πραγματικότητα ξεδιπλώνεται σαρωτικά μπροστά στα μάτια των ανθρώπων. Το τέλος της ιστορίας και η ελεύθερη αγορά ήταν μόνο παραμύθια. Ένα αδυσώπητο σύστημα παίρνει πίσω τις υποσχέσεις του για ευημερία, ειρήνη, σταθερότητα, μέσω του καταστροφικού καπιταλισμού. Τα εργασιακά δικαιώματα, οι ατομικές ελευθερίες και οι κοινωνικές παροχές διαλύονται βίαια, από έθνη-κράτη που αυτοκαταστρέφονται, για να παραχωρήσουν την κυριαρχία τους στην δικτατορία των αγορών.

'Οσο υποχωρεί το κράτος πρόνοιας, όσο τα ανθρώπινα και εργασιακά δικαιώματα δέχονται επίθεση, τόσο πιο πολύ δυσκολεύει η “επανάκτηση” του Οράματος. Η άτακτη υποχώρηση μπροστά στην επέλαση του νεοφιλελευθερισμού, χειροτερεύει τάχιστα την κατάσταση. Το Όραμα δεν γίνεται μόνο μια ουτοπία αλλά και μια πολυτέλεια, καθώς η πρώτη προτεραιότητα των ανθρώπων είναι πια να επιβιώσουν. Η ίδια η έννοια της ελευθερίας τείνει να εκλείψει οριστικά, μέσα σε όλο και πιο στρατιωτικοποιημένες κοινωνίες από ιδιωτικούς στρατούς.

Άραγε γιατί δεν ξεσηκώνονται μαζικά οι κοινωνίες; Γιατί δεν αντιδρούν; Μα, επειδή δεν πιστεύουν σε τίποτα πια. Επειδή η μοναδική αλήθεια γι'αυτές, είναι ότι υπάρχουν όρια, που δεν πρέπει να τα υπερβούν. Δεν πέθανε μόνο ο Θεός, πέθανε και το ίδιο το Όραμα.

Σχετικά άρθρα:

Απολυταρχικές πολιτικές στην εποχή του καπιταλισμού-καζίνο


Comments

  1. Ο τρόπος περιγραφής της μετάλλαξης των Δυτικών κοινωνιών υπονοεί ότι πρόκειται για μια φυσική διαδικασία όπου οι άνθρωποι υποκινούνται προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση μόνο μέσω διαφόρων θεωριών που επηρεάζουν τις πολιτικές ηγεσίες με σπασμωδικό τρόπο.
    Σαν να μην υπάρχουν υπερπλούσιοι με συμφέροντα που κινούν νήματα, ούτε μακροπρόθεσμες στρατηγικές, ούτε συστηματική χρήση της κοινωνικής μηχανικής για την εξάπλωση και αποδοχή μιας ολιγαρχικής κυριαρχίας.
    Οι κοινωνίες είναι έρμαια της τύχης, από την οποία κατά σύμπτωση επωφελούνται κάποιες ελάχιστες τυχερές κάστες.

    Είναι πραγματικά έτσι?
    Ή μήπως η πορεία προς τη νεο-φεουδαρχία ΔΕΝ είναι ένας μοιρολατρικός αυτοματισμός, αλλά αποτέλεσμα ενός μακρόπνοου σχεδίου 'κάποιων' που έχουν το δικό τους ‘όραμα’ και απέραντη υπομονή και επιμονή στις επιδιώξεις τους?
    Ένα μικρό παράδειγμα ενισχύει τις υποψίες ότι οι παγκόσμιες πολιτικές ανακατατάξεις ιστορικής σημασίας είναι μάλλον ανθρωπογενείς παρά προϊόντα τύχης: http://tinyurl.com/okowj7m

    ReplyDelete
    Replies
    1. Ευχαριστώ για τις παρατηρήσεις. Από το κείμενο:

      "Έτσι, ο “πατέρας” των Δημοσίων Σχέσεων, Έντουαρντ Μπερνέζ (Edward Bernays), χρησιμοποιώντας τις θεωρίες του θείου του, Σίγκμουντ Φρόυντ, θα μετατρέψει την Αμερική της δεκαετίας του 20 σε ένα τεράστιο πειραματικό εργαστήριο μαζικής κατανάλωσης. Γεννιέται έτσι ο άνθρωπος-καταναλωτής ή homo consumericus."

      "Οι μεγάλες εταιρίες προσαρμόστηκαν σε αυτό το ατομοκεντρικό είδος ελεύθερης έκφρασης και άρχισαν να προωθούν προϊόντα στοχεύοντας το άτομο και τις ατομικές ανάγκες."

      "...συντηρώντας ταυτόχρονα με τον τρόπο αυτό και τον “φονταμενταλισμό” των μεγάλων, Αμερικανικών κυρίως, εταιριών και τραπεζών, εφάρμοσαν μια μαζική πολεμική βία σε άλλα κράτη (Ιράκ, Γιουγκοσλαβία, Σομαλία κ.λ.π.),"

      Όλα αυτά υποδηλώνουν ότι το μεγάλο κεφάλαιο εκμεταλλεύτηκε γνώση και πολιτική ισχύ για να επικρατήσει και να επιβάλλει τα συμφέροντά του.

      Το ζητούμενο είναι για ποιο λόγο υπάρχει τέτοια αδράνεια στις κοινωνίες όταν καταπατούνται τόσο γρήγορα και βίαια κεκτημένα δεκαετιών. Το κείμενο παραθέτει απλώς μια πιθανή εξήγηση. Είναι όμως μια άποψη. Δεν σημαίνει ούτε ότι είναι απόλυτα σωστή, ούτε ότι είναι η μοναδική.

      Delete
    2. Νομίζω ότι η εξήγηση της αδράνειας βρίσκεται στην πρόοδο της Κοινωνικής Μηχανικής μετά τους πρωτοπόρους Μπερνέζ & Γκέμπελς, η οποία αξιοποιεί στο έπακρο τον νέο άμβωνα της τηλεόρασης για να προωθήσει μαζικά τον καταναλωτικό υλισμό και την εξάπλωση της εγκεφαλικής παχυσαρκίας.
      Πάντως η ουσία του σχολίου μου είναι ότι οι διεθνείς εξελίξεις των τελευταίων 20-30 χρόνων ΔΕΝ είναι αποτέλεσμα τύχης αλλά προγράμματος.
      Από ποιούς? Από αυτούς που 'τυχαία' ανηφορίζουν στα διαγράμματα του Saez [π.χ. http://elsa.berkeley.edu/~saez/saez-UStopincomes-2012.pdf].

      Delete
    3. Συμφωνώ, σίγουρα δεν είναι αποτέλεσμα τύχης απλώς πιστεύω ότι αυτοί οι οποίοι σχεδιάζουν κάποια πράγματα δεν είναι τόσο παντοδύναμοι ώστε να μπορούν να κατευθύνουν τις εξελίξεις όπως ακριβώς θέλουν. Τα Αμερικανικά think tanks για παράδειγμα έχουν πέσει αρκετές φορές έξω στις προβλέψεις τους και οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να επανασχεδιάσουν τη στρατηγική τους πάνω σε διάφορα ζητήματα.

      Η οικονομική ελίτ εκμεταλλεύεται την αδυναμία των κοινωνιών να αντιπαραθέσουν ένα διαφορετικό μοντέλο κοινωνίας ανεξάρτητο από καπιταλιστικούς όρους. Όταν η ίδια η Αριστερά δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει τον δικό της αυτόνομο λόγο, δεν υπάρχει ουσιαστικά κάποιο αντίπαλο δέος απέναντι στον καταστροφικό καπιταλισμό. Αυτό νομίζω είναι το πιο σημαντικό που πρέπει να μας απασχολεί.

      Παρόλα αυτά, ίσως να είναι νωρίς για να δούμε μαζικές εξεγέρσεις και αληθινές επαναστάσεις καθώς η μεσαία τάξη δεν έχει εξαφανιστεί ακόμα.

      Έχω την αίσθηση ότι αυτοί οι οποίοι "σχεδιάζουν" έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίσουν τα πράγματα όπως τα θέλουν όσον αφορά το βαθμό συρρίκνωσης της μεσαίας τάξης. Μόλις τα πράγματα γίνουν επικίνδυνα θα ανοίξουν οι στρόφιγκες της χρηματοδότησης για να πνίξουν τις όποιες "επικίνδυνες" τάσεις εκτροχιασμού από το σύστημα.

      Αν όντως έχουν μια τέτοια δυνατότητα τότε πιστεύω ότι θα ήταν ότι πιο τρομακτικό, γιατί θα επιβεβαίωνε ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων βρίσκεται υπό καθεστώς απόλυτης υποδούλωσης χωρίς μάλιστα να το γνωρίζει.

      Delete

Post a Comment

Popular posts from this blog

It's definite: Elizabeth Warren is the female Obama, can't be trusted

globinfo freexchange

One year from the 2020 US presidential election, things start to become clearer day by day. In the US political scene, we can now recognize the authentic progressives from the fakes, and certainly, from the establishment neoliberal centrists. 
In the presidential-candidates level we can now identify only Bernie Sanders and Tulsi Gabbard as the ones who are willing to fight the establishment and try to implement progressive, anti-imperialist policies. After her latest position, concerning the military coup in Bolivia against the democratically elected Evo Morales, Elizabeth Warren could be considered a pseudo-progressive, equal to a female Barack Obama. Therefore, progressives definitely can't trust her.
Warren tweeted:
The Bolivian people deserve free and fair elections, as soon as possible. Bolivia's interim leadership must limit itself to preparing for an early, legitimate election. Bolivia's security forces must protect demonstrators, not commit …

It's now or never: the first step for a Sanders/Corbyn synchronization in power must be done on 12 December in UK

This is a once-in-a-lifetime opportunity for the global working class
by system failure
Two years ago, we wondered whether a US government under Bernie Sanders, together with a UK government under Jeremy Corbyn, could mark a decisive victory against neoliberalism. Whether it could mark the beginning of the end of the Reagan/Thatcher awful legacy.

It seems that the time has come for the first step towards this prospect.

The oncoming UK general election on Thursday 12 December 2019, will be the most critical for decades, especially for the global working class. The outcome will determine to a significant degree, whether the capitalist West will change course away from the destructive neoliberalism, towards a form of Democratic Socialism. A new model that will resurrect the social state, while at the same time, will seriously deal with the great environmental challenges, defying big interests and rejecting the for-profit-wars model.



As we already pointed out, the whole Brexit issue is pri…

Latest WikiLeaks revelation and its treatment by the mainstream press explicitly demonstrate why the imperialists are determined to eliminate Julian Assange

globinfo freexchange
On November, 23, WikiLeaks published an e-mail, sent by a member of an OPCW fact-finding mission to Syria to his superiors, in which he expresses his gravest concern over intentional bias introduced to a redacted version of the report he co-authored.
The Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons sent a team of experts to investigate allegations that a chemical attack took place in the Syrian city of Douma on the 7th of April 2018. The author of the e-mail was a member of that team and claims the redacted preliminary version of the report, misrepresents the facts he and his colleagues discovered on the ground. The e-mail is dated 22nd of June. It is addressed to Robert Fairweather, Chief of Cabinet, and forwarded to his deputy Aamir Shouket and members of the fact-finding mission to Douma.  


In short, the OPCW whistleblower actually claims that the report has been somehow altered. And it was done in a way to fit the scenario, according to which, the Assa…

Mainstream media pro-Johnson propaganda gets into full swing

by Craig Murray
We are now under election broadcasting rules.

Ian Austin left the Labour Party nine months ago. He was then appointed by the Tories as Prime Ministerial Trade Envoy to Israel. As of yesterday, he is neither a MP nor a candidate for election. He is a minor politician who achieved only the most junior ministerial rank, PUSS, and for only seven months. He is best known for heckling Jeremy Corbyn while Jeremy Corbyn was delivering the official Labour response to the Chilcot Report on the illegal invasion of Iraq, shouting “Sit down and shut up” and “You stupid disgrace” at Corbyn for criticising the war.
We are now under election broadcasting rules. How and why was Ian Austin invited onto the BBC Radio 4 Today programme today? He left the Labour Party six months ago, and has been a huge critic of Corbyn. It is hardly a surprise that the Tory’s Trade Envoy to Israel advises people to vote Tory. So who initiated Ian Austin’s appearance on the BBC Today programme, and why? It…

LIVE: Bolivians resist military coup in La Paz

Fears for an assassination attempt against Evo Morales

BREAKING
Independent journalist, Ben Norton, tweeted that he has been informed about a possible assassination attempt against the Bolivian president Evo Morales. According to Norton:
          Sources are telling me they are afraid that Bolivia's elected President Evo Morales might be killed tonight in the right-wing coup.

Sources are telling me they are afraid that Bolivia's elected President Evo Morales might be killed tonight in the right-wing coup.

This is a full-fronted imperialist attack on democracy. It is a blatant attempt to recolonize Latin America and overthrow all efforts at progress. — Ben Norton (@BenjaminNorton) November 10, 2019
Updates

EU giving cover to the military coup that just took place in Bolivia. Neither the EU nor the US support democracy. The people of Bolivia already expressed their “democratic will” by re-electing Evo Morales. A right wing US-backed coup stole that from them, this is disgusting https://t.co/qamCSvYmz9— Rania Khalek (@RaniaKhalek)…

Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών: Στην υπηρεσία της Ουάσινγκτον

του Ανδρέα Κοσιάρη
Ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών, που εξέδωσε την έκθεση για την εκλογική αναμέτρηση στη Βολιβία, η οποία «δικαιολόγησε» το πραξικόπημα εναντίον του Έβο Μοράλες, είναι στη θεωρία ένας ουδέτερος οργανισμός κρατών. Στην πραγματικότητα όμως έχει μακρά ιστορία υποστήριξης των επεμβάσεων των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική, και σήμερα χρηματοδοτείται κατά πλειοψηφία από τα ταμεία του αμερικανικού κράτους. 
Παρά την ίδρυσή του το 1948 με σκοπό την «προώθηση της ειρήνης και τη διευθέτηση διαφωνιών μεταξύ των κρατών-μελών», ήταν μάλλον από την αρχή όργανο της αντικομμουνιστικής εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ.

Ο ΟΑΚ υπήρξε σιωπηλός ή και στήριξε όλες ανεξαιρέτως τις αμερικανικές επεμβάσεις στη Λατινική Αμερική, είτε αυτές λάμβαναν τη μορφή εισβολής, όπως στην Κούβα το 1961, είτε τη μορφή στήριξης σε πραξικοπήματα και δικτατορικά καθεστώτα, όπως στη Χιλή το 1973 (και στην Αργεντινή, τη Βολιβία, τη Γουατεμάλα, τη Νικαράγουα, την Αϊτή, τον Παναμά, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και τον Ισημ…

Nos oponemos al golpe

Declaración de Noam Chomsky y Vijay Prashad
En Bolivia se está gestando un golpe de Estado contra el gobierno electo liderado por Evo Morales. Sectores de la policía han dicho abiertamente que están dispuestos a permitir que grupos de milicias fascistas ataquen el palacio presidencial en La Paz. La situación es muy grave.

Evo Morales ha invitado a los cuatro principales partidos a sentarse y conversar sobre el camino a seguir para la democracia boliviana. Ha pedido el establecimiento de un diálogo para evitar el regreso de los días de las dictaduras militares y los gobiernos oligárquicos. Morales ha hecho un llamado a las Naciones Unidas, a la Organización de los Estados Americanos (OEA), al Vaticano y a otros más para que contribuyan a encontrar el camino para alejarse del golpe.

El golpe es promovido por la oligarquía boliviana que está enojada por la cuarta elección que sus partidos pierden frente el Movimiento al Socialismo. La oligarquía cuenta con el total apoyo del gobierno de los…

Here's why Bernie could end up being better than even FDR

globinfo freexchange

In his speeches, Bernie Sanders frequently refers to the 32nd president of the United States, Franklin D. Roosevelt (FDR), and his New Deal program that helped millions of Americans after the 1929 Wall Street crash. Sanders and other progressives are proposing a similar program adjusted to the modern environmental challenges. The Green New Deal has now become a popular vision, especially among young Americans. Around it, the progressives are aiming to build a whole new model beyond destructive neoliberalism and even obsolete capitalism.

Many would argue that this is quite an extremely optimistic view. That Sanders is just an old-school moderate Social-Democrat who will only manage to revive some typical social policies of the past, and that's it. He will never manage to seriously challenge the current power structure, which, indeed, has grown enormously, controlling nearly every aspect of the political and economic life.

Yet Sanders already managed to achieve …

Bolivian UN ambassador: “racist elite” engineered coup to restore neoliberalism in Bolivia

Democracy Now!
Thousands marched across Bolivia Monday to demand the resignation of Jeanine Áñez, the right-wing senator who declared herself president of Bolivia last week after longtime socialist President Evo Morales resigned under pressure from the military. 
The coup d’état has thrown Bolivia into crisis, with violence across the country leaving at least 23 dead. On Friday, the military gunned down nine pro-Morales protesters outside Cochabamba, where indigenous people took to the streets again on Monday. Thousands more marched to the presidential palace in La Paz. 
The wave of protests are condemning the spike in anti-indigenous violence under interim President Áñez and demanding the return of Evo Morales. Áñez has a history of using racist, anti-indigenous language, and last week she issued a decree protecting the military from prosecution for violent acts and said that Morales would face prosecution if he returned to Bolivia. 
Morales is Bolivia’s first indigenous president, a…