Skip to main content

Bαρέα και ανθυγιεινά στα εργοστάσια του Facebook

Εργαζόμαστε όταν κάνουμε ένα tweet ή όταν ανεβάζουμε φωτογραφίες με γατάκια στο Facebook; Η απάντηση στο ερώτημα, υποστηρίζουν αρκετοί οικονομολόγοι, ίσως μας επιτρέψει να διαπιστώσουμε ποιοι θα είναι οι κυρίαρχοι της οικονομίας του κυβερνοχώρου στον 21ο αιώνα.

του Άρη Χατζηστεφάνου

Eάν ένα σχόλιο που κάνουμε στο Facebook βοηθά την εταιρεία να συγκεντρώσει πληροφορίες για εμάς, τις οποίες στη συνέχεια πουλά σε διαφημιστικές εταιρείες για να μας στέλνουν στοχευμένα διαφημιστικά μηνύματα, είναι προφανές ότι κάποιοι κερδίζουν χρήματα από μια δική μας δραστηριότητα.

Η παρατήρηση αυτή οδήγησε ορισμένους στο συμπέρασμα ότι το Facebook και άλλες πλατφόρμες, που καταγράφουν και επεξεργάζονται κάθε μας κίνηση… μας χρωστάνε πολλά μηνιάτικα από την «εργασία» που τους προσφέραμε.

Αυτό ήταν παραδείγματος χάριν το συμπέρασμα μια καλλιτεχνικής καμπάνιας με τίτλο «Wages for Facebook» («Μισθοί για το Facebook») που μας καλούσε να αντιμετωπίσουμε κάθε δραστηριότητά μας στο διαδίκτυο ως απλήρωτη εργασία. Στο «μανιφέστο» τους, το οποίο παρουσίαζαν σε εκθέσεις με τη μορφή ενός κειμένου που εμφανιζόταν σε ένα iPad, σημείωναν μεταξύ άλλων: «Το αποκαλούν φιλία. Εμείς το αποκαλούμε απλήρωτη εργασία. Με κάθε μας like και chat η υποκειμενικότητά μας δημιουργεί κέρδη τα οποία καρπώνονται αυτοί. Το αποκαλούν διαμοιρασμό, εμείς το αποκαλούμε κλοπή».

Η πρωτοβουλία αντέγραφε ουσιαστικά ορισμένες από τις βασικές αρχές του προγράμματος «Wages for Housework» («Μισθός για την οικιακή εργασία») που αναπτύχθηκε από το ριζοσπαστικό φεμινιστικό κίνημα της Ιταλίας τη δεκαετία του 1970 και απαιτούσε από το κράτος να πληρώνει την εργασία που πραγματοποιούν οι γυναίκες για τη συντήρηση των νοικοκυριών τους. Ενώ, όμως, το «Wages for Housework» πατούσε σε στιβαρές οικονομικές αναλύσεις ακαδημαϊκών όπως η Σίλβια Φεντερίτσι, που άσκησαν εποικοδομητική κριτική στον μαρξισμό και αντιμετώπισαν τα οικιακά σαν μια μορφή εργασίας για την αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης (reproductive labor), τα επιχειρήματα του «Wages for Facebook» φάνταζαν ελαφρώς έωλα.

Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί ακαδημαϊκοί, όπως ο Κρίστιαν Φουτς, από το Πανεπιστήμιο του Westminster, έδωσαν νέο νόημα στη σχετική συζήτηση, υποστηρίζοντας ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης «αποτελούν χώρους για την εκμετάλλευση πλεονάζουσας εργατικής δύναμης σε καπιταλιστικές συνθήκες». Στα βιβλία του ο Φουτς αναφέρεται σε διαφορετικές μορφές απλήρωτης εργασίας (από τους σκλάβους και τις νοικοκυρές μέχρι… τους χρήστες του Facebook) και αναλύει τους μηχανισμούς με τους οποίους εξαναγκάζονται να προσφέρουν δωρεάν εργασία (οι σκλάβοι με την απειλή του θανάτου, οι γυναίκες της πατριαρχικής κοινωνίας άλλοτε με τη φυσική βία και άλλοτε με συναισθηματικές πιέσεις και οι «εργάτες» του Facebοok με την απειλή να αποκλειστούν από κοινωνικές δραστηριότητες).

Οπως εξηγεί ο καθηγητής του Kings College, Νικ Σρνίτσεκ, στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του «Platform Capitalism», «η απάντηση στο ερώτημα εάν οι online δραστηριότητές μας αποτελούν εργασία, στο πλαίσιο της καπιταλιστικής παραγωγής, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν μια σχολαστική αντιπαράθεση μεταξύ ακαδημαϊκών». Εάν πρόκειται για δωρεάν εργασία, σημειώνει ο Σρνίτσεκ, οι εταιρείες που την καρπώνονται αποτελούν ένα θείο δώρο για το σύνολο του καπιταλιστικού συστήματος – καθώς ανοίγουν νέους δρόμους για την εκμετάλλευση της εργασίας. Εάν όμως οι online δραστηριότητές μας δεν αποτελούν εργασία, αυτές οι εταιρείες-πρότυπα απλώς παρασιτούν σε βάρος άλλων βιομηχανιών που παράγουν αξία. Συνεπώς ο καπιταλισμός βρίσκεται σε ακόμη πιο δεινή θέση απ’ ό,τι πιστεύαμε.

Η απάντηση, λοιπόν, στο ερώτημα εάν ένα like αποτελεί εργασία θα μας αποκαλύψει εάν το Facebook θα αποτελέσει την General Motors του 21ου αιώνα ή εάν πρόκειται για ένα ακόμη παράσιτο (όρο τον οποίο έχει χρησιμοποιήσει ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ για να περιγράψει και πλατφόρμες όπως η Google). Οπως συμβαίνει πολύ συχνά, ο Σρνίτσεκ διαπίστωσε ότι οι απαντήσεις στα ερωτήματα που δημιουργεί η νέα οικονομία του διαδικτύου βρίσκονταν μπροστά στα μάτια μας και μάλιστα στις πρώτες σελίδες ενός βιβλίου που κυκλοφόρησε πριν από περίπου 150 χρόνια: τον πρώτο τόμο από το «Κεφάλαιο» του Μαρξ.

Στο «Κεφάλαιο» η παραγωγική εργασία συνδέεται άμεσα με την παραγωγή αντικειμένων τα οποία είναι χρήσιμα για άλλους. «Εάν ένα πράγμα είναι άχρηστο», εξηγούσε ο Μαρξ, «τότε είναι άχρηστη και η εργασία που περιέχει, δεν λογαριάζεται σαν εργασία και συνεπώς δεν αποτελεί αξία». Ο Σρνίτσεκ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι πλατφόρμες όπως το Facebook δεν εκμεταλλεύονται δωρεάν εργασία, αλλά μετατρέπουν τις online δραστηριότητές μας σε «πρώτη ύλη», την οποία επεξεργάζονται με αλγόριθμους και πουλάνε στους διαφημιστές προκειμένου αυτοί να στέλνουν στοχευμένα διαφημιστικά μηνύματα. Και αυτό το συμπέρασμα όμως τροφοδοτεί έναν νέο γύρο αντιπαράθεσης: αποτελεί η διαφήμιση μια παραγωγική διαδικασία;

Πριν από μερικές δεκαετίες, ο μεγάλος μαρξιστής οικονομολόγος Πολ Σουίζι είχε απαντήσει αρνητικά, περιγράφοντας τις διαφημίσεις ως μια μη παραγωγική ιδιότητα του μονοπωλιακού καπιταλισμού. Πιθανότατα, δηλαδή, θα κατέτασσε και αυτός ορισμένες πλατφόρμες, όπως το Facebook, στα παράσιτα της σημερινής οικονομίας.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

The real reason Boris Johnson pushes for a no-deal Brexit

globinfo freexchange

The UK political landscape looks increasingly chaotic, especially after Boris Johnson's ultimatum for a no-deal Brexit on 31 October. It looks like the whole country suffers from a general nervous breakdown through a "bellum omnium contra omnes" situation. But if you "follow the money", you will, eventually, see the whole picture quite clearly. And you will realize that this whole Brexit issue, is primarily the product of a merciless war among rival factions of the British capital.

In the mid-July, Reuters "exposed" some key supporters of Boris Johnson who have poured hundreds of thousands of pounds into his campaign. As Reutersreported:

          More than half the donations came from financiers and businessmen who funded the campaign to leave the European Union. The two biggest backers are Anthony Bamford, the billionaire chairman of the construction equipment maker JCB, and Jonathan Moynihan, chairman of venture capital fund Ipe…

Άρχισαν να το μετανιώνουν από τώρα οι 'νοικοκυραίοι' πατριώτες;

failed evolution
Δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε ότι θα δικαιωνόμασταν τόσο γρήγορα. Ήδη από τα τέλη Μαΐου είχαμε γράψει:

Οι νεοφιλελεύθεροι ιμπεριαλιστές λοιπόν έστησαν το τέλειο κόλπο. Θέλοντας να ετοιμάσουν την απόλυτα αφοσιωμένη μαριονέτα τους, τον Κυριάκο Μητσοτάκη, για να αναλάβει την εξουσία, έστησαν το σκηνικό στα μέτρα του. Έβαλαν τον Τσίπρα να υπογράψει μνημόνιο, να υπογράψει τη συμφωνία των Πρεσπών και γενικά να κάνει όλη τη βρόμικη δουλειά για να μη λερωθεί ο 'ατσαλάκωτος' Κυριάκος.
Το εγχώριο μιντιακό κατεστημένο δεν έχασε χρόνο. Άρχισε αμέσως νέες επιχειρήσεις προπαγάνδας με επίκεντρο τη συμφωνία των Πρεσπών, προκειμένου να φανεί ότι η εγχώρια δεξιά, όσο και αν έχει αλλάξει, δεν έχει χάσει τα πατριωτικά ανακλαστικά της, σε αντίθεση με τους 'προδότες Αριστερούς'.  
Η προπαγάνδα έπιασε, και ένα σημαντικό ποσοστό των λούμπεν μικροαστών πήγε στην κάλπη θυμωμένο, προκειμένου να τιμωρήσει τον 'ανθέλληνα' Τσίπρα. Η μιντιακή πλύση εγκεφάλου κατάφερε με τ…

Ο πραγματικός λόγος που ο Μπόρις Τζόνσον πιέζει για Brexit χωρίς συμφωνία

globinfo freexchange

Το Βρετανικό πολιτικό τοπίο μοιάζει να γίνεται όλο και πιο χαοτικό όσο πλησιάζουμε την 31η Οκτωβρίου, ημερομηνία-τελεσίγραφο που έχει ορίσει ο τωρινός Βρετανός πρωθυπουργός, Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος μάλιστα απειλεί με ένα Brexit χωρίς συμφωνία. Ολόκληρη η χώρα φαίνεται να βρίσκεται υπό το καθεστώς μιας γενικής νευρικής κρίσης, με τα διάφορα στρατόπεδα υπέρ και κατά του Brexix, το καθένα για τους δικούς του λόγους, να έχουν λάβει θέσεις μάχης σε μια "όλοι εναντίον όλων" κατάσταση. 
Όπως ανέφερε η Εφημερίδα των Συντακτών:  
«Στις Βρυξέλλες και στο Λονδίνο ένα ερώτημα ακούγεται όλο και πιο δυνατά: Mπορεί να αναχαιτιστεί ο Μπόρις Τζόνσον;»… Καυτή και εύλογη η απορία που μετέφερε χθες το πρακτορείο Associated Press, καθώς εντείνεται ραγδαία η ανησυχία και στις δύο πλευρές της Μάγχης πως ο νέος, σκληροπυρηνικός μπρεξιστής, πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου όχι μόνο δεν μπλοφάρει επιμένοντας πως θα βγάλει τη χώρα από την Ε.Ε. στις 31 Οκτωβρίου με ή χωρ…

Τα identity politics και η "φεγγαρόφωτη" των νεοφιλελέδων

globinfo freexchange
Το χθεσινό άρθρο του Liberal που αφορά το πρόσωπο της νέας υφυπουργού Εργασίας, Δόμνας Μιχαηλίδου, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού που οι Αμερικανοί ονομάζουν identity politics. 
Με τον όρο identity politics, οι Αμερικανοί περιγράφουν έναν τρόπο άκρως επιφανειακής πολιτικής προσέγγισης, που στην ουσία αποτελεί ένα τέχνασμα της νεοφιλελεύθερης σχολής, το οποίο έχει σαν στόχο να αποπροσανατολίσει και να απομακρύνει το κοινό από την ουσία της πολιτικής αντιπαράθεσης. 
Η συγκεκριμένη τακτική χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από τα Αμερικανικά ΜΜΕ κατά την προεκλογική περίοδο των προεδρικών εκλογών του 2016. Το φιλελεύθερο μιντιακό κατεστημένο εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον του Μπέρνι Σάντερς, αντίπαλου της Χίλαρι Κλίντον για το χρίσμα των Δημοκρατικών. Και αυτό, γιατί έβλεπε με τρόμο ότι οι σοσιαλιστικές πολιτικές που πρέσβευε ο Μπέρνι Σάντερς (εντελώς αντίθετες με τα συμφέροντα του μεγάλου κεφαλαίου), είχαν τεράστια απήχηση σ…

Η ουσία πίσω από τη νέα επιχείρηση προπαγάνδας με αφορμή τις συντάξεις-μαμούθ

failed evolution

Με το γνωστό στυλ, τα ιδιωτικά ΜΜΕ σχεδίασαν μια νέα επιχείρηση προπαγάνδας με όχημα την "ανακάλυψη" των συντάξεων-μαμούθ. Τα μιντιακά "λαγωνικά" έδωσαν άλλη μια πάσα, αυτή τη φορά στον υπουργό εργασίας, Γιάννη Βρούτση, προκειμένου να επιδοθεί στο τυπικό αντι-ΣΥΡΙΖΑ κρεσέντο με ύφος εισαγγελέα. 
Η Έφη Αχτσιόγλου, έβαλε τα πράγματα στη θέση τους δίνοντας την πραγματική εικόνα:  
              Για όσους ασφαλίζονταν με τα παλαιά καθεστώτα (πριν τον ν. 4387/2016) αλλά αιτήθηκαν συνταξιοδότησης μετά τον ν. 4387/2016 και μετά την 01.01.2019, ακριβώς επειδή το παλαιό σύστημα για κάποιες κατηγορίες ασφαλισμένων δεν προέβλεπε ανώτατα όρια εισφορών δεν προέκυπταν και ανώτατα όρια συντάξεων. Για τον λόγο αυτό   είχαμε επεξεργαστεί και δρομολογήσει νομοθετική ρύθμιση η οποία έθετε ανώτατο όριο σύνταξης το δωδεκαπλάσιο της εθνικής σύνταξης, όμως η ρύθμιση αυτή δεν πρόλαβε να περάσει από τη Βουλή καθώς προκηρύχθηκαν πρόωρα εκλογές.
Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα…

Απόλυτη επιβεβαίωση: ο ιδεολογικός φανατισμός της κυβέρνησης Μητσοτάκη την έφερε κιόλας μπροστά στο πρώτο αδιέξοδο

globinfo freexchange

Για άλλη μια φορά επιβεβαιωνόμαστε πανηγυρικά. Αμέσως μετά την αναγνώριση του αποτυχημένου πραξικοπηματία Χουάν Γκουαϊδό από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, είχαμε επισημάνει ότι:

Η κίνηση αυτή αποτελεί άλλη μια απόδειξη ότι ακόμα και η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης θα καθορίζεται, ως επί το πλείστον, από τον τυφλό φανατισμό της και όχι από μελετημένες κινήσεις που απαιτούν συνεχείς ελιγμούς και συνετές αποφάσεις.

Ασχέτως ιδεολογικού προσανατολισμού και προτιμήσεων, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έπρεπε να εκμεταλλευτεί την ουδέτερη στάση της χώρας όσον αφορά τη Βενεζουέλα και να έχει την υπομονή να περιμένει να δει που θα οδηγήσουν οι διαπραγματεύσεις. Όμως αντί να εκμεταλλευτεί το πλεονέκτημα που απέκτησε η χώρα με την ουδέτερη στάση, κάτω από τις παρούσες συνθήκες, έσπευσε να το σπαταλήσει, λόγω της ιδεολογικής εμμονής που χαρακτηρίζει τη συντριπτική πλειοψηφία των μελών της.

Αυτό είναι ένα δείγμα του ιδεολογικού φανατισμού που διακατέχει τα γαλάζια στελέχη και πο…

Τα κρατικοδίαιτα τραπεζοπαράσιτα ετοιμάζονται για άλλο ένα μεγάλο πάρτι με κυβέρνηση Μητσοτάκη

globinfo freexchange
Οι γαλάζιοι υπηρέτες του κεφαλαίου ετοιμάζονται να ρίξουν άλλο ένα πακέτο δισεκατομμυρίων στις τραπεζικές μαύρες τρύπες. Αυτή τη φορά, θέλουν να τις απαλλάξουν από τα κόκκινα δάνεια και φυσικά ο λογαριασμός θα πάει, ως συνήθως, στα γνωστά υποζύγια.  
Όπως αποκάλυψε ρεπορτάζ του The Press Project:
Την έγκριση των ευρωπαϊκών θεσμών φέρεται να αναμένει η κυβέρνηση, ώστε να προχωρήσει σε σχέδιο «κρατικής υποβοήθησης» των τραπεζών, εφαρμόζοντας ουσιαστικά το σχέδιο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) για κρατική ενίσχυση προς κάλυψη των κόκκινων δανείων που αναμένεται να φτάσει τα 20 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα, οι τράπεζες προχωρούν σε τιτλοποιήσεις κόκκινων δανείων ύψους 6,5 δισ. ευρώ, με πρώτη και καλύτερη τη Eurobank και τις υπόλοιπες να ακολουθούν. 
[...]
Υπενθυμίζεται πως λίγες ημέρες πριν τις εκλογές, αλλά και μετά από αυτές, στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκε το «μαξιλάρι» των 37 δισ. ευρώ της προηγούμενης κυβέρνησης και τα σχέδια της…

Τρεις βασικοί λόγοι για τους οποίους η νεοφιλελεύθερη δικτατορία συνεχίζει την αντι-ΣΥΡΙΖΑ προπαγάνδα

του system failure
Πρόκειται ενδεχομένως για ένα παγκοσμίως μοναδικό φαινόμενο, τουλάχιστον στο βαθμό που το βιώνουμε στην Ελλάδα. Μιλάμε για το γεγονός ότι ένα σύστημα εξουσίας συνεχίζει με αμείωτη ένταση την προπαγάνδα εναντίον μιας καθαρά ηττημένης αντιπολίτευσης. 
Παρόλο που το πολιτικό κομμάτι αυτού του συστήματος κατάφερε τελικά, μετά κόπων και βασάνων, δηλαδή μετά από αδιάκοπες επιχειρήσεις προπαγάνδας μέχρι ολικής πλύσης εγκεφάλου, να ξαναπάρει την εξουσία, ολόκληρος ο μηχανισμός της νεοφιλελεύθερης δικτατορίας δεν σταμάτησε ούτε δευτερόλεπτο αυτές τις επιχειρήσεις.  
Στη νεοφιλελεύθερη μεταδημοκρατία, το πανίσχυρο αυτό σύστημα εξουσίας έχει καταφέρει μέχρι στιγμής:
- Να ελέγχει απόλυτα σχεδόν όλα τα ΜΜΕ, αλλά πλέον και τη δημόσια τηλεόραση. Άρα, τον κύριο όγκο της καθημερινής πληροφόρησης που φτάνει στον μέσο Έλληνα, ο οποίος αποδείχθηκε εξαιρετικά επιρρεπής απέναντι στα αλλεπάλληλα κύματα παραπληροφόρησης, ήδη από την αρχή της κρίσης. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος τ…

Οι γαλάζιοι υπηρέτες του κεφαλαίου βάζουν μπρος τον 'οδοστρωτήρα'

globinfo freexchange
Αφού πούλησαν μπόλικο πατριωτιλίκι στους 'Μακεδονομάχους' για να πάρουν αυτοδυναμία, τώρα είναι ελεύθεροι να κάνουν ότι θέλουν, για λογαριασμό των 'μεγάλων αφεντικών'. Κυριολεκτικά. Η χειρότερη δεξιά της μεταπολίτευσης, ανοίγει το δρόμο για τη νεοφιλελεύθερη λαίλαπα, καθώς ο Κυριάκος βάζει μπρος τον 'οδοστρωτήρα' κατά των εργαζομένων. Το πόσο απόλυτα αφοσιωμένη είναι η γαλάζια παράταξη στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων του μεγάλου κεφαλαίου φάνηκε κιόλας ξεκάθαρα.
Μετά τις προχθεσινές (ν)τροπολογίες, τις οποίες πέρασε με σχεδόν πραξικοπηματικό τρόπο η κυβέρνηση Μητσοτάκη, καταργείται η υποχρέωση των εργοδοτών να αιτιολογούν απολύσεις αλλά και η ευθύνη εργολάβων/υπεργολάβων απέναντι στους εργαζομένους τους. Και οι δυο παραπάνω ρυθμίσεις είχαν εισαχθεί από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.' 
Δικαιωνόμαστε απόλυτα όταν υποστηρίξαμε ότι η υφυπουργός Εργασίας, το δεξί χέρι του Βρούτση, λόγω φανατικής προσήλωσης στην ιδεολογία της, αναμένεται να πετσοκό…

US Air Force and Raytheon join Navy and Lockheed Martin by Introducing Directed Energy Weapons

After many years of speculation as to weather the use of Directed Energy Weapons in war would be unleashed upon the world, we now have our answer. [...] The U.S. Navy and Lockheed Martin were the first to announce a system called HELIOS (High-Energy Laser and Integrated Optical-Dazzler with Surveillance).

[...]

As you can see, much of the focus is centered around countering drone attacks. The new announcement from the U.S. Air Force also focuses primarily on this threat, both from the cheap and readily available quadcopter drones that can be modified, to much more advanced A.I. drone swarms.

[...]

As nation after nation becomes wired for war and neutralizes then surpasses each other, new methods must be developed to maintain military supremacy. This is the nature of military conflict and one of the prime reasons why the world seems to have new security threats each and every day. It becomes one endless problem-reaction-solution loop that only serves to benefit those who are investe…