Skip to main content

Bαρέα και ανθυγιεινά στα εργοστάσια του Facebook

Εργαζόμαστε όταν κάνουμε ένα tweet ή όταν ανεβάζουμε φωτογραφίες με γατάκια στο Facebook; Η απάντηση στο ερώτημα, υποστηρίζουν αρκετοί οικονομολόγοι, ίσως μας επιτρέψει να διαπιστώσουμε ποιοι θα είναι οι κυρίαρχοι της οικονομίας του κυβερνοχώρου στον 21ο αιώνα.

του Άρη Χατζηστεφάνου

Eάν ένα σχόλιο που κάνουμε στο Facebook βοηθά την εταιρεία να συγκεντρώσει πληροφορίες για εμάς, τις οποίες στη συνέχεια πουλά σε διαφημιστικές εταιρείες για να μας στέλνουν στοχευμένα διαφημιστικά μηνύματα, είναι προφανές ότι κάποιοι κερδίζουν χρήματα από μια δική μας δραστηριότητα.

Η παρατήρηση αυτή οδήγησε ορισμένους στο συμπέρασμα ότι το Facebook και άλλες πλατφόρμες, που καταγράφουν και επεξεργάζονται κάθε μας κίνηση… μας χρωστάνε πολλά μηνιάτικα από την «εργασία» που τους προσφέραμε.

Αυτό ήταν παραδείγματος χάριν το συμπέρασμα μια καλλιτεχνικής καμπάνιας με τίτλο «Wages for Facebook» («Μισθοί για το Facebook») που μας καλούσε να αντιμετωπίσουμε κάθε δραστηριότητά μας στο διαδίκτυο ως απλήρωτη εργασία. Στο «μανιφέστο» τους, το οποίο παρουσίαζαν σε εκθέσεις με τη μορφή ενός κειμένου που εμφανιζόταν σε ένα iPad, σημείωναν μεταξύ άλλων: «Το αποκαλούν φιλία. Εμείς το αποκαλούμε απλήρωτη εργασία. Με κάθε μας like και chat η υποκειμενικότητά μας δημιουργεί κέρδη τα οποία καρπώνονται αυτοί. Το αποκαλούν διαμοιρασμό, εμείς το αποκαλούμε κλοπή».

Η πρωτοβουλία αντέγραφε ουσιαστικά ορισμένες από τις βασικές αρχές του προγράμματος «Wages for Housework» («Μισθός για την οικιακή εργασία») που αναπτύχθηκε από το ριζοσπαστικό φεμινιστικό κίνημα της Ιταλίας τη δεκαετία του 1970 και απαιτούσε από το κράτος να πληρώνει την εργασία που πραγματοποιούν οι γυναίκες για τη συντήρηση των νοικοκυριών τους. Ενώ, όμως, το «Wages for Housework» πατούσε σε στιβαρές οικονομικές αναλύσεις ακαδημαϊκών όπως η Σίλβια Φεντερίτσι, που άσκησαν εποικοδομητική κριτική στον μαρξισμό και αντιμετώπισαν τα οικιακά σαν μια μορφή εργασίας για την αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης (reproductive labor), τα επιχειρήματα του «Wages for Facebook» φάνταζαν ελαφρώς έωλα.

Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί ακαδημαϊκοί, όπως ο Κρίστιαν Φουτς, από το Πανεπιστήμιο του Westminster, έδωσαν νέο νόημα στη σχετική συζήτηση, υποστηρίζοντας ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης «αποτελούν χώρους για την εκμετάλλευση πλεονάζουσας εργατικής δύναμης σε καπιταλιστικές συνθήκες». Στα βιβλία του ο Φουτς αναφέρεται σε διαφορετικές μορφές απλήρωτης εργασίας (από τους σκλάβους και τις νοικοκυρές μέχρι… τους χρήστες του Facebook) και αναλύει τους μηχανισμούς με τους οποίους εξαναγκάζονται να προσφέρουν δωρεάν εργασία (οι σκλάβοι με την απειλή του θανάτου, οι γυναίκες της πατριαρχικής κοινωνίας άλλοτε με τη φυσική βία και άλλοτε με συναισθηματικές πιέσεις και οι «εργάτες» του Facebοok με την απειλή να αποκλειστούν από κοινωνικές δραστηριότητες).

Οπως εξηγεί ο καθηγητής του Kings College, Νικ Σρνίτσεκ, στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του «Platform Capitalism», «η απάντηση στο ερώτημα εάν οι online δραστηριότητές μας αποτελούν εργασία, στο πλαίσιο της καπιταλιστικής παραγωγής, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν μια σχολαστική αντιπαράθεση μεταξύ ακαδημαϊκών». Εάν πρόκειται για δωρεάν εργασία, σημειώνει ο Σρνίτσεκ, οι εταιρείες που την καρπώνονται αποτελούν ένα θείο δώρο για το σύνολο του καπιταλιστικού συστήματος – καθώς ανοίγουν νέους δρόμους για την εκμετάλλευση της εργασίας. Εάν όμως οι online δραστηριότητές μας δεν αποτελούν εργασία, αυτές οι εταιρείες-πρότυπα απλώς παρασιτούν σε βάρος άλλων βιομηχανιών που παράγουν αξία. Συνεπώς ο καπιταλισμός βρίσκεται σε ακόμη πιο δεινή θέση απ’ ό,τι πιστεύαμε.

Η απάντηση, λοιπόν, στο ερώτημα εάν ένα like αποτελεί εργασία θα μας αποκαλύψει εάν το Facebook θα αποτελέσει την General Motors του 21ου αιώνα ή εάν πρόκειται για ένα ακόμη παράσιτο (όρο τον οποίο έχει χρησιμοποιήσει ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ για να περιγράψει και πλατφόρμες όπως η Google). Οπως συμβαίνει πολύ συχνά, ο Σρνίτσεκ διαπίστωσε ότι οι απαντήσεις στα ερωτήματα που δημιουργεί η νέα οικονομία του διαδικτύου βρίσκονταν μπροστά στα μάτια μας και μάλιστα στις πρώτες σελίδες ενός βιβλίου που κυκλοφόρησε πριν από περίπου 150 χρόνια: τον πρώτο τόμο από το «Κεφάλαιο» του Μαρξ.

Στο «Κεφάλαιο» η παραγωγική εργασία συνδέεται άμεσα με την παραγωγή αντικειμένων τα οποία είναι χρήσιμα για άλλους. «Εάν ένα πράγμα είναι άχρηστο», εξηγούσε ο Μαρξ, «τότε είναι άχρηστη και η εργασία που περιέχει, δεν λογαριάζεται σαν εργασία και συνεπώς δεν αποτελεί αξία». Ο Σρνίτσεκ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι πλατφόρμες όπως το Facebook δεν εκμεταλλεύονται δωρεάν εργασία, αλλά μετατρέπουν τις online δραστηριότητές μας σε «πρώτη ύλη», την οποία επεξεργάζονται με αλγόριθμους και πουλάνε στους διαφημιστές προκειμένου αυτοί να στέλνουν στοχευμένα διαφημιστικά μηνύματα. Και αυτό το συμπέρασμα όμως τροφοδοτεί έναν νέο γύρο αντιπαράθεσης: αποτελεί η διαφήμιση μια παραγωγική διαδικασία;

Πριν από μερικές δεκαετίες, ο μεγάλος μαρξιστής οικονομολόγος Πολ Σουίζι είχε απαντήσει αρνητικά, περιγράφοντας τις διαφημίσεις ως μια μη παραγωγική ιδιότητα του μονοπωλιακού καπιταλισμού. Πιθανότατα, δηλαδή, θα κατέτασσε και αυτός ορισμένες πλατφόρμες, όπως το Facebook, στα παράσιτα της σημερινής οικονομίας.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

While Trump cuts food stamps, USAID bankrolls Venezuela regime change with half a billion in tax dollars

The Trump administration has spent $654 million in “aid” to try to overthrow Venezuela’s government, including $435 million through USAID and $128 million directly to Juan Guaidó and his corrupt coup gang — all while imposing crippling austerity at home.
by Ben Norton
Part 5 - Falsely accusing Venezuela of the hemisphere’s worst migrant crisis

In addition to directly participating in regime-change efforts and bankrolling right-wing opposition groups, USAID has helped to popularize demonstrably false talking points demonizing Venezuela, which have been breathlessly echoed by corporate media stenographers.

In its press statements announcing tens of millions of tax dollars in support for Venezuela’s right-wing coup regime, USAID has accused Venezuela of creating “the largest external displacement in the history of the Western Hemisphere.

Mainstream media outlets have frequently repeated this claim, citing the US regime-change organization without investigating its veracity.
It is impossib…

We can't just wait for robots and 3D printers to overthrow capitalism

by system failure

During a speech four years ago, Yanis Varoufakis ended with some interesting views about the future of the capitalist system. As he pointed out:
The world we live in, is increasingly rudderless, in a constant slow burning recession, while at the very same time, the increasing concentration in the IT sector is creating the new technologies that will do that which the Left has failed to do: overthrow Capitalism. It is really very simple. The moment machines pass the Turing test properly, and you pick up the phone and you do not know whether the person you are talking to is a human being or a machine˙ the moment we are going to have 3D printers operating as public utilities - you can send any blueprint to it and it can print from one pin to a motorcycle, or to a car - the moment that this happens, we have not just a process of Schumpeterian creative destruction, but we have a process where economies of scale and the whole logic of corporate Capitalism colla…

Εξωτερική πολιτική για κλάματα: το Μητσοτακικό καθεστώς βάζει τη χώρα σε νέες περιπέτειες

globinfo freexchange

Πιστεύαμε ότι η κυβέρνηση Τσίπρα 'το είχε τερματίσει' όταν αποφάσισε (προφανώς μετά από έντονες Αμερικανικές πιέσεις) να προβεί στην ανήκουστη και απαράδεκτη ενέργεια να απελάσει τους τέσσερις Ρώσους διπλωμάτες. Το Μητσοτακικό καθεστώς όμως φαίνεται ότι έχει κάνει νέο ρεκόρ πλήρους υποταγής στους Αμερικανούς ιμπεριαλιστές, δίνοντας το τελειωτικό χτύπημα στην ευελιξία της εξωτερικής πολιτικής που θα έπρεπε να έχει, έτσι και αλλιώς, κάθε σοβαρή και ανεξάρτητη χώρα. 
Όμως η δήλωση Μητσοτάκη απλώς επιβεβαίωσε ότι η νεοφιλελεύθερη Μητσοτακική δεξιά, η χειρότερη που γνώρισε η χώρα μεταπολιτευτικά, είναι απόλυτα υπόδουλη στα Αμερικανικά συμφέροντα. Και τελικά, πως η ίδια η χώρα, είναι ένα Δυτικό προτεκτοράτο και μια κανονική αποικία (και όχι απλά αποικία χρέους).
Ο χειρότερος Μητσοτάκης όλων των εποχών αποφάσισε να επισκεφτεί τον Ντόναλντ Τραμπ για να κάνει το πιστό του 'ρομποτάκι', δηλώνοντας ουσιαστικά ότι επικροτεί την εγκληματική ενέργεια - πέρα από κ…

Το Μητσοτακικό καθεστώς βυθίζει τη χώρα στο χάος

globinfo freexchange
Αμέσως μόλις η κυβέρνηση Μητσοτάκη ανέλαβε τα ηνία της χώρας, είχαμε προειδοποιήσει ότι, είτε με την ψήφο του, είτε με την αποχή του, ο "σοφός λαός" έδωσε το ελεύθερο στη χειρότερη δεξιά της μεταπολίτευσης να σαρώσει σαν 'οδοστρωτήρας' τα πάντα στο πέρασμά της. Μετά από τέσσερα χρόνια νεοφιλελεύθερης λαίλαπας, το τοπίο καταστροφής θα έχει κάνει τη χώρα κυριολεκτικά αγνώριστη.
Δεν μπορούσαμε όμως να φανταστούμε ότι η Μητσοτακική δεξιά θα παρήγαγε τέτοιο χάος σε τόσο μικρό διάστημα. Κι όμως, θα έπρεπε να το είχαμε προβλέψει.  
Διότι ένα τέτοιο καθεστώς, που ουσιαστικά επιβλήθηκε με τη βοήθεια της μιντιακής χούντας μέσα από μια εικονική πραγματικότητα αδιάκοπης επικοινωνιακής προπαγάνδας, ήταν θέμα χρόνου να τα βρει σκούρα όταν θα προσγειώνονταν απότομα στον πραγματικό κόσμο. 
Και το προσφυγικό ζήτημα ήταν αυτό που κυρίως επίσπευσε την αποκάλυψη της απόλυτης ένδειας του καθεστώτος και την πλήρη ανικανότητά του να χειριστεί σχεδόν οποιοδήποτε πρόβ…

WikiLeaks paper confirms biggest fear of the US empire and the Wall Street mafia

The WIKILEAKS Public Library of US Diplomacy (PlusD) holds the world's largest searchable collection of United States confidential, or formerly confidential, diplomatic communications. As of April 8, 2013 it holds 2 million records comprising approximately 1 billion words. The collection covers US involvements in, and diplomatic or intelligence reporting on, every country on earth. It is the single most significant body of geopolitical material ever published. The PlusD collection, built and curated by WikiLeaks, is updated from a variety of sources, including leaks, documents released under the Freedom of Information Act (FOIA) and documents released by the US State Department systematic declassification review. 
globinfo freexchange
A cable from July, 2007, depicts the anxiety of US officials about the potential capability of North Korea to produce hardly detectable US counterfeit currency.

There are numerous references about the effort of the US government to stop the production…

It's official: the oligarchs and the corporate media declare war on Sanders' progressive movement

globinfo freexchange
We can safely now say that Bloomberg's propaganda ad against Bernie Sanders' supporters marks the establishment's official declaration of war on the progressive movement. Previously, corporate media revived the "BernieBro" myth in order to open the road for the war.
As we already mentioned, the anti-movement hysteria reached unprecedented levels when MSNBC anchor Chuck Todd compared Sanders' supporters to Nazi brownshirts! Todd's preposterous comparison wasn't accidental. He was specifically targeting moderate voters of the Democratic party. The aim was to scare them and prevent further popular-vote leakage from the establishment nominees towards Bernie during the next primary battles.
Michael Bloomberg grabbed the chance and tried to amplify further the BernieBro-scare through a blatantly propagandistic sample of negative advertisement. He doesn't have any movement behind him, but he has a lot of money to spend for smear camp…

Julian Assange - Public Rally Event with Wikileaks, Nils Melzer, Tariq Ali and more

acTVism Munich
The complete public rally event for Julian Assange that took place on the 4th of February 2020 at the Royal National Hotel in London. This event was organised by the "Don't Extradite Assange Campaign". 

As Houthis close in on Al-Qaeda in Yemen, US drone strikes target its leaders

An escalating campaign of U.S. drone strikes in Yemen has sparked anger from residents and tribal leaders. The drone strikes, according to the victims’ relatives, not only killed suspected members of al-Qaeda in the Arabian Peninsula (AQAP) but also killed and injured a number of civilians. The recent escalation comes after the commander of the U.S Central Forces, Joseph Votel, handed ousted former Yemeni President Abdrabbuh Mansur Hadi a list of al-Qaeda military commanders and their supporters being targeted by the United States, according to local news outlets close to Hadi.
Last week, a suspected C.I.A. drone targeted a home alleged to contain al-Qaeda leader Qassim al-Rimi in Marib Province, allegedly killing not only al-Rimi but some innocent civilians as well. By Washington’s standards, residents told MintPress, just because they were near the house, those civilians deserved to die alongside al-Qaeda. 
The drone strike took place in the al-Hazmah region in the eastern province…

Capitalist factions continue tough bargain in the beginning of the post-Brexit era

globinfo freexchange
Johnson's victory in the recent UK national election marked the definite "divorce" between the UK and the EU. Yet, the real "show" starts now as we begin to realize the toughness of the Brexit negotiations and the war between the capitalist factions, which is expected to become wilder. 
As we already mentioned, the pro-Brexit faction sees a potential Labour government under Jeremy Corbyn, also as a major threat. This is one of the few common views it has with the globalist faction. Now that the Corbyn "threat" has been removed, capitalist factions are free to focus on the war between them.
Johnson's big victory gives an additional advantage to the Brexiteers who are now seeking to impose their terms in this very tough bargain. 
In this merciless war, first signs show that Boris Johnson seeks a decisive strike at the heart of the globalist faction. That is, the financial sector and the City financial capital. Another decisive v…

Social Media and Social Control: how Silicon Valley serves the US State Department

Facebook isn’t the only Silicon Valley firm with partisan oversight of what we see: the bipartisan billionaire class and their security state have partnered with tech firms since the dawn of the internet to control the parameters of users’ thinking.
by Morgan Artyukhina 
Part 17 - Pentagon-Google cooperation
Alphabet’s Eric Schmidt, too, is connected to the U.S. security state as well as to the Democratic Party, again proving that a cross-party link is established where the material interests of the billionaire class are shared. A man who joined the Google team early-on in 2001, by 2011 Schmidt was able to step down from Google’s Chief Executive Officer to be the Executive Chairman of its Board of Directors with a $100 million equity award. He maintained that position through the 2015 restructuring of Google into the holding company Alphabet, Inc., stepping down in 2017 only to become chairman of the Pentagon’s Defense Innovation Board, an advisory committee to the Secretary of Defense.…