Skip to main content

Η Mythbuster της Βενεζουέλας

Η οικονομολόγος Πασκουαλίνα Κούρτσιο έχει περάσει τα τελευταία χρόνια της ζωής της καταρρίπτοντας τους μύθους που κυκλοφορούν στα διεθνή μέσα ενημέρωσης για την οικονομία της Βενεζουέλας. Τη βρήκαμε στο Καράκας… δίπλα στα γυαλιά του Σαλβαδόρ Αλιέντε.

του Άρη Χατζηστεφάνου

Τη συνάντησα στην είσοδο του υπουργείου Εξωτερικών, όπου ετοιμαζόταν να δώσει μια διάλεξη για τις επιπτώσεις του αμερικανικού εμπάργκο στην οικονομία της Βενεζουέλας.

Με περίμενε δίπλα σε ένα γλυπτό που αναπαριστά τα σπασμένα γυαλιά οράσεως του Σαλβαδόρ Αλιέντε –από την «11η Σεπτεμβρίου της Χιλής», όταν ο Πινοσέτ βομβάρδισε το προεδρικό μέγαρο στο Σαντιάγκο. Στο μυαλό μου ηχούσε η διαβόητη εντολή που είχε δώσει ο πρόεδρος Νίξον στη CIA, μόλις ο Αλιέντε ανέλαβε τα καθήκοντά του: «Κάντε την οικονομία να ουρλιάξει». Και η οικονομία ουρλιάζει σήμερα στη Βενεζουέλα.

Μπορεί τα ράφια των σούπερ μάρκετ να μην είναι άδεια, όπως συνηθίζουν να τα παρουσιάζουν τα διεθνή ΜΜΕ, αλλά ορισμένες ελλείψεις τροφίμων και φαρμάκων παραμένουν. Παράλληλα η ανεπάρκεια χαρτονομισμάτων και ο υπερπληθωρισμός μετατρέπουν καθημερινές δραστηριότητες σε μια καφκική δοκιμασία για εκατοντάδες χιλιάδες Βενεζουελάνους.

Η Πασκουαλίνα Κούρτσιο δεν επιχειρεί να κρύψει ούτε να εξωραΐσει την πραγματικότητα. Δεν αρνείται επίσης τις καταστροφικές επιπτώσεις που είχε η σχεδόν καθολική εξάρτηση της εθνικής οικονομίας από το πετρέλαιο.

Το βασικό της επιχείρημα όμως, το οποίο αναλύει με εξαντλητική παράθεση επιχειρημάτων στο τελευταίο της βιβλίο («The visible hand of the market»), είναι ότι ξένες χώρες αλλά και τμήματα της δεξιάς αντιπολίτευσης έχουν κηρύξει ανηλεή οικονομικό πόλεμο που θυμίζει τις κινήσεις της Ουάσινγκτον πριν από την ανατροπή του Αλιέντε το 1973.

«Το εμπάργκο» μου εξηγεί «ξεκίνησε άτυπα εδώ και τέσσερα χρόνια και όχι στις 25 Αυγούστου, όταν υπογράφτηκε από τον Τραμπ το σχετικό εκτελεστικό διάταγμα. Οι επιπτώσεις του είναι ήδη εμφανείς στον πληθυσμό, καθώς δυσχεραίνει την εισαγωγή τροφίμων και φαρμάκων που εξαρτώνται από λογαριασμούς οι οποίοι συνδέονται με το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα».

Το πιο πρόσφατο πρόβλημα όμως είναι η αδυναμία της χώρας να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση του χρέους, αφού οι κυρώσεις απαγορεύουν στα μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Δύσης να έρθουν σε επαφή με τη Βενεζουέλα.

Καθώς συζητάμε παρατηρώ ορισμένα διαγράμματα που έχει ετοιμάσει για την παρουσίασή της. Μου δείχνει πως από το 2007 οι σημαντικότερες ελλείψεις ειδών πρώτης ανάγκης συμπίπτουν χρονικά με τις περιόδους εκλογικών αναμετρήσεων.

«Παρατηρήσαμε ότι, χωρίς να έχει μειωθεί η παραγωγή αυτών των αγαθών, αρχίζουν να σπανίζουν στην αγορά… Δημιουργούνται έτσι μεγάλες ουρές και ο κόσμος δυσανασχετεί» εξηγεί η Κούρτσιο, που θεωρεί ότι αυτός είναι ένας από τους σημαντικότερους μηχανισμούς επηρεασμού των εκλογών. Η ίδια μου θυμίζει ότι οι ίδιες ακριβώς ελλείψεις είχαν παρατηρηθεί και στη Χιλή του Αλιέντε, παρά το γεγονός ότι η παραγωγή των προϊόντων που παρουσίαζαν έλλειψη είχε αυξηθεί.

Αν και δηλώνει ότι δεν έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με την ελληνική περίπτωση, η Κούρτσιο υποστηρίζει ότι θα πρέπει να μελετηθούν σε βάθος οι ελλείψεις φαρμάκων, που παρατηρήθηκαν σχεδόν από την αρχή της κρίσης, αλλά και οι ουρές στα ΑΤΜ την εβδομάδα του δημοψηφίσματος.

«Σε πολλές χώρες χρησιμοποιούνται οι ίδιοι μηχανισμοί» μου εξηγεί, θυμίζοντάς μου ένα κοινό μοτίβο που παρατηρήθηκε σε πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής: ελλείψεις τροφίμων, χρηματισμός μέσων ενημέρωσης και ενίσχυση ακροδεξιών ομάδων.

Το δεύτερο γράφημα που μου δείχνει φαίνεται να διαλύει μία από τις «βεβαιότητες» με τις οποίες μεγάλωσαν γενιές ανθρώπων στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη: ότι η αύξηση του πληθωρισμού συνεπάγεται αναγκαστικά αύξηση της φτώχειας για τον πληθυσμό. Αυτό ακριβώς συνέβαινε στη Βενεζουέλα μέχρι την ανάληψη της εξουσίας από τον Τσάβες.
 

Ο δείκτης του πληθωρισμού και αυτός της φτώχειας κινούνταν κυριολεκτικά παράλληλα. Στα χρόνια που ακολούθησαν όμως η προστασία των αγαθών πρώτης ανάγκης μέσω του ελέγχου τιμών σήμαινε ότι οι επιπτώσεις του πληθωρισμού σταμάτησαν να περνάνε στην κοινωνία. Η Βενεζουέλα, με πολλές παλινωδίες και αποτυχίες, αποδείκνυε ότι το ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό του πληθωρισμού είναι εν τέλει μια απόφαση πολιτική και όχι οικονομική.

Στην ερώτησή μου αν η Βενεζουέλα αντιμετωπίζει ανθρωπιστική κρίση, η απάντησή της είναι κατηγορηματικά «όχι». Για την Κούρτσιο η Βενεζουέλα περνά μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο, η αναφορά όμως στον όρο «ανθρωπιστική κρίση» εντάσσεται σε αυτό που χαρακτηρίζει «υβριδικό πόλεμο» ή «πόλεμο τέταρτης γενιάς» –την προσπάθεια επέμβασης, δηλαδή, στο εσωτερικό της χώρας με πρόσχημα την προστασία του πληθυσμού.

Η άποψή της θυμίζει εκ πρώτης όψεως ένα παιχνίδι λέξεων, το οποίο θα ανέμενε κανείς από κάθε οικονομολόγο που βρίσκεται τόσο κοντά στα κέντρα λήψης οικονομικών αποφάσεων στο Καράκας.

Τις τελευταίες εβδομάδες όμως η Κούρτσιο απέκτησε έναν απροσδόκητο σύμμαχο. Ο ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Άλφρεντ ντε Ζάγιας, που επισκέφτηκε τη χώρα, επιβεβαίωσε ότι η Βενεζουέλα αντιμετωπίζει μια ιδιαίτερα δύσκολη οικονομική κατάσταση, η οποία όμως δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «ανθρωπιστική κρίση».

Η Βενεζουέλα δεν αντιμετωπίζει ανθρωπιστική κρίση. Αντιμετωπίζει οικονομικό πόλεμο.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

How neoliberalism manufactured consent to secure its unlimited power

From David Harvey's A Brief History of Neoliberalism
Part 3 - The corporate-backed institutions behind the rapid and artificial ideological transformation of the American society in favor of neoliberalism
In the US case I begin with a confidential memo sent by Lewis Powell to the US Chamber of Commerce in August 1971. Powell, about to be elevated to the Supreme Court by Richard Nixon, argued that criticism of and opposition to the US free enterprise system had gone too far and that ‘the time had come –– indeed it is long overdue –– for the wisdom, ingenuity and resources of American business to be marshalled against those who would destroy it’. Powell argued that individual action was insufficient. ‘Strength’, he wrote, ‘lies in organization, in careful long-range planning and implementation, in consistency of action over an indefinite period of years, in the scale of financing available only through joint effort, and in the political power available only through united action and n…

Mystery solved: here's why the Western mainstream media suddenly 'discovered' the war in Yemen

globinfo freexchange
Why it took so long for the Western mainstream media to 'discover' the war in Yemen and the war crimes committed by the Saudi coalition in full co-operation with the US?
One might think that the humanitarian disaster there - caused also by the blockade of goods for the relief of the civilians - has become so obvious, condemned multiple times by the UN, that the media finally forced to speak about it.
In previous article we attempted to explain the 'unexplained phenomenon' and the fact that CNN surprisingly returned to the issue to openly condemn the US support to the Saudi coalition atrocities against civilians in Yemen.
Yet, despite that the Saudi regimes have been, traditionally, the best allies of the Western neocolonialists, this time, the US had serious reasons to overthrow the Saudi crown prince Mohammed bin Salman (MBS). And, surprisingly enough, at the center of this underground conflict lies an attempt by the US to privatize Aramco, Saudi Arab…

CIA had an agent at a newspaper in every world capital at least since 1977

Joel Whitney is a co-founder of the magazine Guernica, a magazine of global arts and politics, and has written for many publications, including the New York Times and Wall Street Journal. His book Finks: How the C.I.A. Tricked the World's Best Writers describes how the CIA contributed funds to numerous respected magazines during the Cold War, including the Paris Review, to subtly promote anti-communist views. In their conversation, Whitney tells Robert Scheer about the ties the CIA’s Congress for Cultural Freedom had with literary magazines. He talks about the CIA's attempt during the Cold War to have at least one agent in every major news organization in order to get stories killed if they were too critical or get them to run if they were favorable to the agency. And they discuss the overstatement of the immediate risks and dangers of communist regimes during the Cold War, which, initially, led many people to support the Vietnam War.
globinfo freexchange
James Jesus Angleton wa…

Recent US elections confirmed that progressives will have to fight two monsters at once: Donald Trump and corporate Democrats

failed evolution
Nancy Pelosi's speech after Democrats took the House in recent US elections was not just a huge disappointment. Many progressives became furious about her empty speech, which was full of the most obsolete political generalities and cliches.
But it was not just that Pelosi didn't want to committ that Democrats will fight for specific issues - in favor of the vast majority of Americans - that returned in the political debate by Bernie Sanders and the progressive movement.
She actually 'gave the finger' to the progressives straight and clear.
If you don't believe it, just check her own words: “... we will strive for bipartisanship. [...] we have a bipartisan marketplace of ideas that makes our democracy strong ...
Translation: ‘We will do business as usual. The bipartisan dictatorship will remain strong and under the control of the plutocratic elite. Nothing will change, don't bother.
That's all you need to know.
Here is another evidence that the c…

In 1961, US experts knew that the Soviets had only four ICBMs

globinfo freexchange
In a discussion with Paul Jay of the Real News, Daniel Ellsberg revealed that the US discovered - through a top-secret operation -that the USSR had only four(!) ICBMs back in 1961. This meant that the Soviets were very far from becoming a serious threat for the West. However, the false picture of the 'Soviet threat' remained powerful in order to permit the US to justify its frenzy nuclear armament race.
Ellsberg explains:
The estimate of 40 to 60 [Soviet intercontinental ballistic missiles] - which was pretty much in 1962 at the time of the missile crisis based on a lot of satellite photography - was much lower than was estimated earlier, from ‘58, ‘59, ‘60.
The Air Force had a higher estimate. Even the CIA official estimate in 1961 was well over 100. The State Department estimated like 160. The Air Force was much higher than that. And in August of 1961, the then commander of Strategic Air Command, Thomas Power, believed that there were then 1000 Soviet ICBMs…

Trump proves he is completely clueless on what's the real reason behind the mass layoffs epidemic in big businesses and how to deal with it

globinfo freexchange
Donald Trump's response to recent General Motors' decision to close plants and slash jobs, proves that he is completely clueless on what's the real reason behind the mass layoffs epidemic in US big businesses and how to deal with it.
The media circulated what Trump thinks to do about it, including threats against GM to impose auto tariffs, or, his most beloved action: penalties on foreign cars.
Yet, perhaps the most hilarious part in the whole story, is that one of the key frontline tools of the global neoliberal capital immediately published an 'in your face' article to make Trump realize that he is completely powerless too, against the forces of the markets. Here are some interesting parts:
... market forces are tough to beat, even if you’re president. Trump captured the White House thanks in large part to the story he told -- that he could reverse America’s industrial decline. He promised to bring back manufacturing and fossil-fuel j…

Another US slow motion coup in Latin America: astonishing details on how the neoliberal-fascist complex destroyed Leftist leaders in Brazil and brought Jair Bolsonaro to power

globinfo freexchange
Greg Wilpert of the RealNews, spoke with Brian Mier, editor for the website Brasil Wire, about the recent developments after right-wing extremist Jair Bolsonaro won the presidential election in Brazil.
Mier revealed astonishing details on how the neoliberal-fascist complex in Brazil (fully backed by the US), undermined and destroyed the most popular leaders of the Workers' Party (PT), Lula da Silva, Dilma Rousseff and even Fernando Haddad, in order to bring Jair Bolsonaro to power.
The purpose of this slow motion coup was what has been always for the US empire, especially in Latin America: to secure and broaden the absolute domination of the US and the Western corporate monopolies and destroy any Leftist resistance against the neoliberal status quo.
As Mier explained:
On the eve of the Supreme Court decision - which ruled on whether Lula should be imprisoned or not, exceptionally, in a moment when his appeals were still going on, contrary to hundreds of other poli…

How neoliberalism manufactured consent to secure its unlimited power

From David Harvey's A Brief History of Neoliberalism
Part 4 - Neoliberalism's second big experiment after Chile: the financial coup by the banking mafia to take over New York
One line of response to the double crisis of capital accumulation and class power arose in the trenches of the urban struggles of the 1970s. The New York City fiscal crisis was an iconic case. Capitalist restructuring and deindustrialization had for several years been eroding the economic base of the city, and rapid suburbanization had left much of the central city impoverished. The result was explosive social unrest on the part of marginalized populations during the 1960s, defining what came to be known as ‘the urban crisis’ (similar problems emerged in many US cities).
The expansion of public employment and public provision –– facilitated in part by generous federal funding –– was seen as the solution. But, faced with fiscal difficulties, President Nixon simply declared the urban crisis over in the early 1…

Exploiting Khashoggi's assassination: the neoliberal predators hang over Saudi Arabia

globinfo freexchange
A month ago we gathered some information to explain the sudden 180 degrees hostile turn by the Western neoliberal status quo against the current Saudi regime.
We discovered that the US corporate dictatorship and the Wall Street mafia heavily invested on the rapid neoliberalization of the Saudi Arabian economy, with the privatization of the state-owned oil company Aramco at the heart of this plan. Suddenly, Mohammed bin Salman decided to step back from the deal.
It would be worth to note that Aramco was standing at the top of the global list of the largest oil and gas companies for 2017 with a revenue of 465.49 billion US dollars.
It seems that the neoliberal regime didn't abort its plans concerning Saudi Arabia and silently seeks to "replace" bin Salman with a more faithful puppet, exploiting, of course, the assassination of Jamal Khashoggi.
Digging a little bit more, we found plenty of evidence in the Western mainstream media, in recent years, showing …

How neoliberalism manufactured consent to secure its unlimited power

From David Harvey's A Brief History of Neoliberalism
Part 1 - Construction of political consent across a sufficiently large spectrum of the population
How was neoliberalization accomplished, and by whom? The answer in countries such as Chile and Argentina in the 1970s was as simple as it was swift, brutal, and sure: a military coup backed by the traditional upper classes (as well as by the US government), followed by the fierce repression of all solidarities created within the labour and urban social movements which had so threatened their power.
But the neoliberal revolution usually attributed to Thatcher and Reagan after 1979 had to be accomplished by democratic means. For a shift of this magnitude to occur required the prior construction of political consent across a sufficiently large spectrum of the population to win elections. What Gramsci calls ‘common sense’ (defined as ‘the sense held in common’) typically grounds consent.
Common sense is constructed out of long-standing pr…