Skip to main content

Πως κατασκευάστηκε το φαινόμενο Μακρόν (και τι θα ακολουθήσει)

by Niκος Smyrnaios

Η νίκη του Εμμανουέλ Μακρόν στις προεδρικές εκλογές δεν αποτελεί έκπληξη. Το ποσοστό του δεν έπεσε κάτω από το 60% σε καμιά σχεδόν δημοσκόπηση του δεύτερου γύρου. Η δυναμική ενισχύθηκε μάλιστα μετά το ντιμπέιτ της προηγούμενης Τετάρτης και την τραμπούκικη εμφάνιση της Μαρίν Λεπέν η οποία μέσα σε δύο ώρες απευθείας τηλεοπτικής μετάδοσης απώλεσε μεγάλο μέρος του κεφαλαίου συμπάθειας που είχε συσσωρεύσει τους τελευταίους μήνες.

Το αποτέλεσμα των εκλογών όμως επιφέρει μια σημαντική τομή σε σχέση με την πρόσφατη πολιτική ιστορία της Γαλλίας. Πράγματι, πρώτη φορά εκλέγεται στο ύπατο αξίωμα της χώρας με την πρώτη ένας τόσο νέος άνδρας, με ιδιαίτερα σύντομη καριέρα ως επαγγελματίας πολιτικός, χωρίς να στηρίζεται από κανένα παραδοσιακό κόμμα εξουσίας. Σε μια χώρα όπως η Γαλλία όπου οι πολιτικές καριέρες διαρκούν δεκαετίες και οι πρόεδροι καταφέρνουν να φτάσουν στο μέγαρο των Ηλυσίων μετά από δεκάδες εκλογικές καμπάνιες ανεβαίνοντας υπομονετικά ένα, ένα τα σκαλιά της εξουσίας, η νίκη Μακρόν αποτελεί εκ των πραγμάτων ένα νέο φαινόμενο. Πως όμως αυτό δημιουργήθηκε;

Πως τα ΜΜΕ δημιουργήσαν έναν υποψήφιο πρόεδρο

Η νίκη του Μακρόν είναι το αποτέλεσμα της γεωμετρικής αύξησης της αναγνωρισιμότητας και της δημοφιλίας του η οποία άρχισε όταν έγινε υπουργός οικονομικών στην κυβέρνηση Βαλς το 2014 και εντάθηκε από το καλοκαίρι του 2016, μετά την παραίτηση του από την κυβέρνηση και την ανακοίνωση της υποψηφιότητας του για την προεδρία το καλοκαίρι του 2016.


Στον παραπάνω πίνακα φαίνεται η εκτόξευση της αναγνωρισιμότητας/δημοφιλίας του Μακρόν μέσα σε δυόμισι χρόνια, από το μηδέν τον Σεπτέμβριο του 2014 στο 50% σχεδόν τον Απρίλιο του 2017. Στον παρακάτω πίνακα φαίνεται ο (σχεδόν) διπλασιασμός του ποσοστού των ερωτηθέντων που τον κρίνουν κατάλληλο για την προεδρία από το 21 στο 38% μέσα σε ένα χρόνο (Μάιος του 2015 με Απρίλιο του 2016).


Η έκρηξη της αναγνωρισιμότητας και της δημοφιλίας του Μακρόν στηρίχθηκε σε μια τεράστια καμπάνια προβολής του από τα κυρίαρχα ΜΜΕ με τους ιδιοκτήτες των οποίων ο υποψήφιος διατηρεί πολύ καλές σχέσεις. Για παράδειγμα, όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα, στα περιοδικά L’Express και L’Obs και στην εφημερίδα Le Monde ιδιοκτησίας δύο κροίσων των τηλεπικοινωνιών των Patrick Drahi και Xavier Niel αντίστοιχα, οι οποίοι στηρίζουν τον Μακρόν, ο τελευταίος συγκέντρωσε μεγαλύτερο αριθμό άρθρων από όσο οι τρεις εν δυνάμει αριστεροί και κεντροαριστεροί υποψήφιοι μαζί.


Γενικότερα ο γαλλικός τύπος, είτε από πολιτική επιλογή, είτε λόγω πίεσης από τους ιδιοκτήτες, είτε απλά ακολουθώντας το ρεύμα, αφιέρωσε δεκάδες διθυραμβικά φύλλα στον Μακρόν τα τελευταία δύο χρόνια όπως φαίνεται και στην παρακάτω συλλογή πρωτοσέλιδων.


Η ίδια ακριβώς τάση επικράτησε και στα ραδιοτηλεοπτικά μέσα. Στον παρακάτω πίνακα φαίνεται ο αριθμός αναφορών στα ονόματα των 11 υποψηφίων στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο κατά τη διάρκεια της επίσημης προεκλογικής καμπάνιας. Ο Μακρόν έχει τη μερίδα του λέοντος συγκεντρώνοντας σχεδόν το ένα τρίτο των αναφορών μόνος του.


Η πρωτοκαθεδρία του Μακρόν στα κυρίαρχα ΜΜΕ φαίνεται επίσης στη διάθεση του χρόνου ομιλίας των υποψηφίων στην τηλεόραση. Ο Μακρόν έρχεται πρώτος μεταξύ όλων των υποψήφιων, πλην του Φιγιόν οποίος όμως κλήθηκε σε πολλές εκπομπές για να δικαιολογήσει τα σκάνδαλα του.


Εκ του αποτελέσματος φαίνεται ότι η δημόσια υπερέκθεση του Μακρόν λειτούργησε. Τα κυρίαρχα ΜΜΕ νομιμοποίησαν στην συνείδηση του κοινού την ιδέα ότι συγκαταλέγεται μεταξύ αυτών που έχουν τα προσόντα για να ασκήσουν την προεδρία της χώρας. Αυτό έγινε σε πολύ μικρό διάστημα λόγω της γενικότερης επιτάχυνσης του πολιτικού χρόνου και της συγκυρίας. Ο Μακρόν, βασιζόμενος στην εύνοια των κυρίαρχων ΜΜΕ κατάφερε να κερδίσει τεράστια αναγνωρισιμότητα ενώ παράλληλα εκμεταλλευόμενος την κατάρρευση των κομμάτων εξουσίας και το γεγονός ότι βρέθηκε αντιμέτωπος με την ακροδεξιά στο 2ο γύρο μπόρεσε να γίνει το φαβορί και τελικά να κερδίσει τις εκλογές.

Μια εύθραυστη « δημοφιλία », χωρίς στήριξη από τα κάτω

Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η δημοφιλία του είναι στέρεα και επιφέρει και πολιτική στήριξη από την πλειοψηφία των Γάλλων. Η εύθραυστη νίκη του Μακρόν φαίνεται στην μεγάλη αναντιστοιχία που υπάρχει μεταξύ της τεράστιας θετικής ενασχόλησης από τα πάνω (ΜΜΕ, παρατηρητές, οικονομική εξουσία) και του σχετικά περιορισμένου ενδιαφέροντος όπως αυτό εκφράζεται στο διαδίκτυο από τα κάτω, ιδιαίτερα σε σύγκριση με τον Μελανσόν αλλά και την Λεπέν.


Έτσι ο Μακρόν έρχεται τρίτος σε αριθμό υποστηρικτών σε Facebook, Twitter και Youtube, αρκετά πίσω από τους δύο πρώτους Λεπέν και Μελανσόν. Επίσης, ο Μακρόν στην τελευταία ευθεία της καμπάνιας, από τον Ιανουάριο μέχρι και τον πρώτο γύρο των εκλογών, έγινε αντικείμενο πολύ λιγότερων αναζητήσεων στο Google από τον υποψήφιο της αριστεράς όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα. Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι Γάλλοι ενδιαφέρθηκαν αυθόρμητα να μάθουν το ποιόν του Μελανσόν από ότι του Μακρόν, παρά το γεγονός ότι ο δεύτερος εμφανίστηκε πολύ περισσότερο στα κυρίαρχα ΜΜΕ. Το ίδιο συμβαίνει και με τον αριθμό των αναφορών του ονόματος του Μελανσόν στο διαδίκτυο, σε σύγκριση με τον Μακρόν.



Από τα παραπάνω δεδομένα φαίνεται λοιπόν ότι ο νέος πρόεδρος της Γαλλίας είναι ένα πολιτικό υποκείμενο εν πολλοίς κατασκευασμένο από τα ΜΜΕ και τα κέντρα οικονομικής εξουσίας το οποίο δεν χαίρει ιδιαίτερης στήριξης από το σύνολο των πολιτών. Το αντίθετο μάλιστα. 43% των ψηφοφόρων του στο 2ο γύρο δηλώνουν ότι ο κύριος λόγος για τον οποίο τον ψήφισαν ήταν για να εμποδίσουν τη νίκη της Μαρίν Λεπέν και 33% για την ανανέωση του πολιτικού δυναμικού που αντιπροσωπεύει. Μόνο το 16% δηλώνει ότι τον διάλεξε για τον πρόγραμμα του και 8% για την προσωπικότητα του.


Φαίνεται λοιπόν ότι ο Μακρόν είναι ο πιο κακο-εκλεγμένος (mal élu) πρόεδρος της 5η γαλλικής δημοκρατίας, με εξαίρεση ίσως τη δεύτερη θητεία του Σιράκ ο οποίος επίσης εκλέχθηκε το 2002 επειδή αντιμετώπισε τον πατέρα Λεπέν στο δεύτερο γύρο. Ο Σιράκ όμως τότε πήρε 82% των ψήφων με συμμετοχή 79,71 %. Η εκλογή του Μακρόν δεν έχει καμία σχέση με αυτά τα ποσοστά.

Ni patrie, ni patron, ni Le Pen, ni Macron”

Αυτό σημαίνει ότι η αναρρίχηση του Μακρόν στην εξουσία συνοδεύεται από χαμηλή εμπιστοσύνη, υψηλή επιφυλακτικότητα και έλλειψη ευρείας πολιτικής στήριξης. Κάτι που επιβεβαιώνεται κι από την άρνηση μεγάλου μέρους του εκλογικού σώματος να επιλέξει μεταξύ Μακρόν και Λεπέν η οποία εκφράστηκε μέσω αποχής και λευκού. Μεγάλες μάζες πολιτών φαίνεται ότι δεν υπέκυψαν στον εκλογικό εκβιασμό και αρνήθηκαν να υπερψηφίσουν έναν υποψήφιο με το οποίο διαφωνούν ριζικά. Η αποχή έφτασε στο ιστορικό υψηλό του 25%. 24% των ψηφοφόρων του Μελανσόν δεν ψήφισε καθώς και 34% των νέων και 35% των ανέργων, δείχνοντας με αυτό τον τρόπο ότι δεν περιμένουν τίποτα από το νέο πρόεδρο.


Αυτή η αρνητική προδιάθεση διαφαίνεται κι από το τεράστιο προσοστό, (61%, 30% μεταξύ των ίδιων του των ψηφοφόρων) συγκριτικά με άλλες εκλογές, που δεν επιθυμεί να δώσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία στον Μακρόν. Αυτό συμβαίνει προφανώς γιατί το εκλογικό σώμα διαφωνεί με κάποιες βασικές επιλογές του προγράμματος του νέου προέδρου όπως για παράδειγμα την πρόταση για περαιτέρω απορρύθμιση των εργασιακών μέσω προεδρικών διαταγμάτων, χωρίς ψήφο του Κοινοβουλίου.

Σίγουρα η άρνηση ενός σημαντικού μέρους του κόσμου της αριστεράς να στηρίξει τον Μακρόν στις κάλπες, ακόμη και υπό την απειλή της ακροδεξιάς, δείχνει μια ριζοσπαστικοποιήση που προαναγγέλλει σκλήρυνση του πολιτικού και κοινωνικού κλίματος στους επόμενους μήνες. Η ριζοσπαστικοποίηση όμως υπάρχει και στα δεξιά και εκφράζεται από την τεράστια επιτυχία της Μαρίν Λεπέν που έσπασε ρεκόρ με 11,4 εκατομμύρια ψήφους.

Το διακύβευμα των βουλευτικών εκλογών θα είναι λοιπόν η πλειοψηφία που θα στηρίξει τον Μακρόν και κυρίως το ποια πολιτική δύναμη θα ενσαρκώσει την αντιπολίτευση για τα επόμενα πέντε χρόνια. Η μάχη για την ηγεμονία στην αντιπολίτευση έχει ήδη αρχίσει μεταξύ ακροδεξιάς και κάποιας υποθετικής αριστερής συμμαχίας που θα προσπαθήσει να κεφαλαιοποιήσει την εκλογική επιτυχία του Μελανσόν. Αν κρίνουμε όμως από τις οξείες εσωτερικές έριδες που ήδη μαίνονται στην αριστερά κάτι τέτοιο μοιάζει πολύ δύσκολο.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

How neoliberalism manufactured consent to secure its unlimited power

From David Harvey's A Brief History of Neoliberalism
Part 3 - The corporate-backed institutions behind the rapid and artificial ideological transformation of the American society in favor of neoliberalism
In the US case I begin with a confidential memo sent by Lewis Powell to the US Chamber of Commerce in August 1971. Powell, about to be elevated to the Supreme Court by Richard Nixon, argued that criticism of and opposition to the US free enterprise system had gone too far and that ‘the time had come –– indeed it is long overdue –– for the wisdom, ingenuity and resources of American business to be marshalled against those who would destroy it’. Powell argued that individual action was insufficient. ‘Strength’, he wrote, ‘lies in organization, in careful long-range planning and implementation, in consistency of action over an indefinite period of years, in the scale of financing available only through joint effort, and in the political power available only through united action and n…

Mystery solved: here's why the Western mainstream media suddenly 'discovered' the war in Yemen

globinfo freexchange
Why it took so long for the Western mainstream media to 'discover' the war in Yemen and the war crimes committed by the Saudi coalition in full co-operation with the US?
One might think that the humanitarian disaster there - caused also by the blockade of goods for the relief of the civilians - has become so obvious, condemned multiple times by the UN, that the media finally forced to speak about it.
In previous article we attempted to explain the 'unexplained phenomenon' and the fact that CNN surprisingly returned to the issue to openly condemn the US support to the Saudi coalition atrocities against civilians in Yemen.
Yet, despite that the Saudi regimes have been, traditionally, the best allies of the Western neocolonialists, this time, the US had serious reasons to overthrow the Saudi crown prince Mohammed bin Salman (MBS). And, surprisingly enough, at the center of this underground conflict lies an attempt by the US to privatize Aramco, Saudi Arab…

CIA had an agent at a newspaper in every world capital at least since 1977

Joel Whitney is a co-founder of the magazine Guernica, a magazine of global arts and politics, and has written for many publications, including the New York Times and Wall Street Journal. His book Finks: How the C.I.A. Tricked the World's Best Writers describes how the CIA contributed funds to numerous respected magazines during the Cold War, including the Paris Review, to subtly promote anti-communist views. In their conversation, Whitney tells Robert Scheer about the ties the CIA’s Congress for Cultural Freedom had with literary magazines. He talks about the CIA's attempt during the Cold War to have at least one agent in every major news organization in order to get stories killed if they were too critical or get them to run if they were favorable to the agency. And they discuss the overstatement of the immediate risks and dangers of communist regimes during the Cold War, which, initially, led many people to support the Vietnam War.
globinfo freexchange
James Jesus Angleton wa…

Trump proves he is completely clueless on what's the real reason behind the mass layoffs epidemic in big businesses and how to deal with it

globinfo freexchange
Donald Trump's response to recent General Motors' decision to close plants and slash jobs, proves that he is completely clueless on what's the real reason behind the mass layoffs epidemic in US big businesses and how to deal with it.
The media circulated what Trump thinks to do about it, including threats against GM to impose auto tariffs, or, his most beloved action: penalties on foreign cars.
Yet, perhaps the most hilarious part in the whole story, is that one of the key frontline tools of the global neoliberal capital immediately published an 'in your face' article to make Trump realize that he is completely powerless too, against the forces of the markets. Here are some interesting parts:
... market forces are tough to beat, even if you’re president. Trump captured the White House thanks in large part to the story he told -- that he could reverse America’s industrial decline. He promised to bring back manufacturing and fossil-fuel j…

In 1961, US experts knew that the Soviets had only four ICBMs

globinfo freexchange
In a discussion with Paul Jay of the Real News, Daniel Ellsberg revealed that the US discovered - through a top-secret operation -that the USSR had only four(!) ICBMs back in 1961. This meant that the Soviets were very far from becoming a serious threat for the West. However, the false picture of the 'Soviet threat' remained powerful in order to permit the US to justify its frenzy nuclear armament race.
Ellsberg explains:
The estimate of 40 to 60 [Soviet intercontinental ballistic missiles] - which was pretty much in 1962 at the time of the missile crisis based on a lot of satellite photography - was much lower than was estimated earlier, from ‘58, ‘59, ‘60.
The Air Force had a higher estimate. Even the CIA official estimate in 1961 was well over 100. The State Department estimated like 160. The Air Force was much higher than that. And in August of 1961, the then commander of Strategic Air Command, Thomas Power, believed that there were then 1000 Soviet ICBMs…

How the corporate elite started to eliminate the Left and the power of the US working class right after the end of WWII

globinfo freexchange
Richard Wolff brilliantly explains the economics behind the great US anti-leftist purge (McCarthyism) after 1945:
At the end of WWII - late 1940s into the 50s - something remarkable happened politically in the United States. And it was in many ways surprising. Suddenly, a group of people in the United States who had been celebrated as heroes, became instead - almost overnight – demons. From being leaders they became traitors.
Communists - members of the American Communist Party, Socialists - members of the two socialist parties at that time, and active leaders of the labor movement - the big organizing drives of the CIO in the 1930s and 40s, had brought millions of Americans who had never been in unions before, into the unions. They joined the unions because they thought it would be a safe way to make it through the Great Depression of the 1930s. At least safer than not being in a union.
And together, the Communists, the Socialists and the Unionists, really struggled …

Another US slow motion coup in Latin America: astonishing details on how the neoliberal-fascist complex destroyed Leftist leaders in Brazil and brought Jair Bolsonaro to power

globinfo freexchange
Greg Wilpert of the RealNews, spoke with Brian Mier, editor for the website Brasil Wire, about the recent developments after right-wing extremist Jair Bolsonaro won the presidential election in Brazil.
Mier revealed astonishing details on how the neoliberal-fascist complex in Brazil (fully backed by the US), undermined and destroyed the most popular leaders of the Workers' Party (PT), Lula da Silva, Dilma Rousseff and even Fernando Haddad, in order to bring Jair Bolsonaro to power.
The purpose of this slow motion coup was what has been always for the US empire, especially in Latin America: to secure and broaden the absolute domination of the US and the Western corporate monopolies and destroy any Leftist resistance against the neoliberal status quo.
As Mier explained:
On the eve of the Supreme Court decision - which ruled on whether Lula should be imprisoned or not, exceptionally, in a moment when his appeals were still going on, contrary to hundreds of other poli…

Exploiting Khashoggi's assassination: the neoliberal predators hang over Saudi Arabia

globinfo freexchange
A month ago we gathered some information to explain the sudden 180 degrees hostile turn by the Western neoliberal status quo against the current Saudi regime.
We discovered that the US corporate dictatorship and the Wall Street mafia heavily invested on the rapid neoliberalization of the Saudi Arabian economy, with the privatization of the state-owned oil company Aramco at the heart of this plan. Suddenly, Mohammed bin Salman decided to step back from the deal.
It would be worth to note that Aramco was standing at the top of the global list of the largest oil and gas companies for 2017 with a revenue of 465.49 billion US dollars.
It seems that the neoliberal regime didn't abort its plans concerning Saudi Arabia and silently seeks to "replace" bin Salman with a more faithful puppet, exploiting, of course, the assassination of Jamal Khashoggi.
Digging a little bit more, we found plenty of evidence in the Western mainstream media, in recent years, showing …

How neoliberalism manufactured consent to secure its unlimited power

From David Harvey's A Brief History of Neoliberalism
Part 4 - Neoliberalism's second big experiment after Chile: the financial coup by the banking mafia to take over New York
One line of response to the double crisis of capital accumulation and class power arose in the trenches of the urban struggles of the 1970s. The New York City fiscal crisis was an iconic case. Capitalist restructuring and deindustrialization had for several years been eroding the economic base of the city, and rapid suburbanization had left much of the central city impoverished. The result was explosive social unrest on the part of marginalized populations during the 1960s, defining what came to be known as ‘the urban crisis’ (similar problems emerged in many US cities).
The expansion of public employment and public provision –– facilitated in part by generous federal funding –– was seen as the solution. But, faced with fiscal difficulties, President Nixon simply declared the urban crisis over in the early 1…

WikiLeaks lawyer warns US charges against Assange endanger press freedom worldwide

Exclusive from Democracy Now!
The Justice Department has inadvertently revealed that it has prepared an indictment against WikiLeaks founder Julian Assange. In an unusual development, language about the charges against Assange was copied and pasted into an unrelated court filing that was recently unsealed. In the document, Assistant U.S. Attorney Kellen S. Dwyer wrote, “Due to the sophistication of the defendant and the publicity surrounding the case, no other procedure is likely to keep confidential the fact that Assange has been charged.
The news broke on Thursday night just hours after The Wall Street Journal reported the Justice Department was planning to prosecute Assange. Assange has been living since 2012 in the Ecuadorean Embassy in London where he has sought refuge and political asylum. It’s unclear what charges may be brought against Assange; the Justice Department has previously considered prosecuting him over his role in the release of hacked DNC emails during the 2016 pres…