Skip to main content

Οικονομική πολιτική για την Ελλάδα

του Kώστα Λαπαβίτσα

Τρεις πανεπιστημιακοί οικονομολόγοι στην Καθημερινή της 26ης Μαρτίου απάντησαν σε άρθρο μας της 26ης Φεβρουαρίου (βλ. εδώ) χαρακτηρίζοντάς το «επικίνδυνες δραχμικές φαντασιώσεις». Δυστυχώς δεν είχαν τίποτε καινούργιο να πουν, ούτε πρόσφεραν κάποια πρόταση διεξόδου από τη βαθιά κρίση.

Ο καίριος ρόλος της ΟΝΕ

Οι συνάδελφοι αναγνωρίζουν κάποιες από τις δομικές αδυναμίες της ΟΝΕ, αλλά συμπεραίνουν ότι πραγματική αιτία της κρίσης είναι η αλόγιστη δημοσιονομική συμπεριφορά των ελληνικών κυβερνήσεων. Ακόμη, ισχυρίζονται ότι η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από τόνωση της ζήτησης για γρήγορη μείωση της ανεργίας. Η χώρα μας χρειάζεται κυρίως ιδιωτικές επενδύσεις και «διαρθρωτικές αλλαγές», πάντα μέσα στο πλαίσιο της πειθαρχίας των μνημονίων. Εκτός ΟΝΕ, τονίζουν, η Ελλάδα είναι ανίκανη να διαχειριστεί την οικονομία της.

Είναι χαρακτηριστική η τάση να υποτιμάται ο ρόλος της ΟΝΕ στην κρίση, υπερτονίζοντας τις εγχώριες ελληνικές αδυναμίες, ιδίως του δημόσιου τομέα. Το κύριο σύμπτωμα της κρίσης δεν ήταν όμως το δημοσιονομικό έλλειμμα, αλλά το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών που έφτασε στο 15% του ΑΕΠ το 2008.

Το εξωτερικό έλλειμμα προκλήθηκε από την κατάρρευση της ελληνικής ανταγωνιστικότητας, η οποία δεν προέκυψε ξαφνικά από τις εδώ και δεκαετίες δυσμορφίες της ελληνικής οικονομίας. Η βαθύτερη αιτία βρίσκεται στη Γερμανία που κρατώντας τους μισθούς της παγωμένους για χρόνια έδωσε μεγάλο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις εξαγωγές της. Χωρίς συναλλαγματική πολιτική στη διάθεσή της, η χώρα μας υπέστη συνεχή απώλεια ανταγωνιστικότητας εντός της ΟΝΕ.

Η αυτοκτονική μνημονιακή πολιτική

Η πολιτική που κατόπιν εφαρμόστηκε στην Ελλάδα, με στόχο την παραμονή στην ΟΝΕ, ήταν αυτοκτονική: βίαιη και ταχύτατη απάλειψη του δημοσιονομικού και του εξωτερικού ελλείμματος, χωρίς ουσιαστική ελάφρυνση του δημοσίου χρέους και φυσικά χωρίς νομισματική υποτίμηση. Η αναπόφευκτη συντριβή της ζήτησης συρρίκνωσε απότομα την οικονομία, με συνέπεια την εκτόξευση της ανεργίας, η οποία δεν έχει τίποτε να κάνει με τις όποιες δομικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας. Αντιστοίχως, η ταχύρρυθμη μείωσή της είναι απολύτως αδύνατη χωρίς στοχευμένη τόνωση της ζήτησης. Το ποια πρέπει να είναι αυτή η στόχευση, το έχει υποδείξει συγκεκριμένη μελέτη που πρόσφατα παρέθεσαν σε δημόσια συζήτηση δύο από εμάς.

Η απάλειψη των ελλειμμάτων ήταν όμως μόνο το πρώτο βήμα. Όπως έχει επανειλημμένως δηλώσει ο κ. Σόιμπλε, η Ελλάδα θα πρέπει κυρίως να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της για να παραμείνει στην ΟΝΕ. Δεδομένου ότι η Γερμανία ουσιαστικά δεν έχει αλλάξει τη δική της πολιτική, αυτό σημαίνει συνεχή «εσωτερική υποτίμηση» και «μεταρρυθμίσεις», δηλαδή κατακρήμνιση των μισθών, απορρύθμιση των αγορών και ιδιωτικοποιήσεις. Αυτή θα είναι στο εξής η πορεία της χώρας μας εντός ΟΝΕ: ένα διαρκές και σκληρό μνημόνιο.

Με αυτά τα δεδομένα, θα περίμενε κανείς από τους Έλληνες οικονομολόγους να προτείνουν εσπευσμένα νέα πορεία. Δυστυχώς υπάρχει είτε σιγή, είτε επιμονή στη συνταγή της αποτυχίας.

Παντελής έλλειψη νέων προτάσεων

Τρανό παράδειγμα είναι το πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 3,5% που αποδέχθηκε η παρούσα κυβέρνηση για το 2018 και μετά. Ουσιαστικά θα εισαχθεί ένας «αυτόματος αποσταθεροποιητής» σε μια οικονομία που έχει ήδη πληγεί βαρύτατα. Τι έχουν να προτείνουν οι συνάδελφοι γι’ αυτόν τον παραλογισμό, πέρα από τις «μεταρρυθμίσεις»; Τι νόημα έχει να ασκείται κριτική στις ελληνικές κυβερνήσεις επειδή δήθεν δεν «τηρούν τις υποχρεώσεις τους», όταν είναι γνωστό ότι η πολιτική της «εσωτερικής υποτίμησης» θα συνεχίζει να συρρικνώνει την ελληνική οικονομία;

Εξίσου σημαντικό παράδειγμα είναι το δημόσιο χρέος, το οποίο ακόμη και το ΔΝΤ παραδέχεται ότι δεν είναι βιώσιμο. Μετά τις μνημονιακές παρεμβάσεις, η διαγραφή του ελληνικού χρέους μέσα στην Ευρωζώνη είναι ουσιαστικά αδύνατη. Τι έχουν να προτείνουν οι συνάδελφοι για τη διαχρονική του αντιμετώπιση, δεδομένου ότι η εξυπηρέτηση του χρέους θέτει το πλαίσιο μίας συνεχώς υφεσιακής δημοσιονομικής πολιτικής;

Άλλο παράδειγμα είναι η έλλειψη ρευστότητας σε μια οικονομία που έχει επισήμως 23,1% ανεργία και ίσως 50% του κεφαλαιουχικού της εξοπλισμού σε κατάσταση αργίας. Γιατί δεν επικεντρώνουν εκεί την προσοχή τους οι συνάδελφοι, αντί να κινδυνολογούν περί φαντασιακής πληθωριστικής έκρηξης σε μια οικονομία σε βαθιά καταστολή; Όσον αφορά εμάς, πως μπορούν και ισχυρίζονται ότι δεν έχουμε συνεκτιμήσει τον πληθωρισμό κόστους, τον οποίο δημιουργεί η νομισματική υποτίμηση, ούτε εκείνον τον οποίο δημιουργεί η αναγκαία τόνωση της εσωτερικής ζήτησης; Μπήκαν στον κόπο να διαβάσουν την μελέτη που ήδη προαναφέρθηκε και η οποία έχει συζητηθεί ευρύτατα από τον περασμένο Φεβρουάριο;

Ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα όμως να είναι η προοπτική επενδύσεων. Πιστεύουν σοβαρά οι συνάδελφοι ότι μπορεί η Ελλάδα να καλύψει το τεράστιο επενδυτικό κενό της με ξένες επενδύσεις, αρκεί να υιοθετήσει ακόμη «φιλικότερες» πολιτικές προς το μεγάλο κεφάλαιο; Η διεθνής εμπειρία και βιβλιογραφία δείχνει ότι πρόκειται περί αυταπάτης. Οι μεγάλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα πάνε στους φθηνότερους προορισμούς και η Ελλάδα θα παρασυρθεί σε ένα μάταιο αγώνα δρόμου «προς τα κάτω».

Πάρτε, τέλος, το θέμα της δημόσιας διοίκησης, η πραγματική πληγή της οποίας δεν είναι η παντοδυναμία της, αλλά η λειτουργική της αδυναμία σε συνδυασμό με την εύνοια προς τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα και την αρπακτική συμπεριφορά προς τους υπόλοιπους. Το αποτελεσματικό κράτος είναι απολύτως απαραίτητο για την ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή. Πιστεύει κανείς ότι οι μνημονιακές πολιτικές έχουν προωθήσει την οικονομική και κοινωνική αποτελεσματικότητα του ελληνικού κράτους;

Τα δεσμά της απολιθωμένης σκέψης

Η Ελλάδα μοιάζει με βαριά άρρωστο που του δίνουν γιατροσόφια και συνεχώς τον αποτρέπουν από την πραγματική θεραπεία. Η επιστημονική ανάλυση υποδεικνύει ότι απαιτείται ανάκτηση της νομισματικής κυριαρχίας. Η δραχμή δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά το απαραίτητο βήμα που θα επιτρέψει μια πραγματική εθνική διαπραγμάτευση, δημιουργώντας ξανά οπλοστάσιο οικονομικής πολιτικής – συναλλαγματική, νομισματική, δημοσιονομική, πιστωτική και βιομηχανική. Η ομαλή μετάβαση στο νέο νόμισμα είναι απολύτως εφικτή, αρκεί να υπάρξει κοινωνική και εθνική συσπείρωση. Η νομισματική υποτίμηση που θα ακολουθήσει, θα τονώσει την ανταγωνιστικότητα και θα δημιουργήσει ευνοϊκό πεδίο δομικής ανασύνθεσης της οικονομίας.

Μεγάλο μέρος της ευθύνης για την εγχώρια σύγχυση έχουν αυτοί που δουλειά τους είναι να παρουσιάζουν ιδέες και προτάσεις στον ελληνικό λαό. Δυστυχώς δεν είναι μόνο η οικονομία που περνάει βαθιά κρίση στην Ελλάδα, αλλά και η οικονομολογική σκέψη. Όπως εύστοχα παρατήρησε ο Μαρκ Τουέιν, «Η προσκόλληση σε απολιθωμένες απόψεις ποτέ δεν έσπασε αλυσίδες, ούτε απελευθέρωσε ανθρώπινες ψυχές».

Το ελληνικό οικονομικό τμήμα του ΕΔΕΚΟΠ:

Ιωάννης Θεοδοσίου (University of Aberdeen)
Κώστας Λαπαβίτσας (School of Oriental and African Studies, University of London)
Θεόδωρος Μαριόλης (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Στέργιος Σκαπέρδας (University of California, Irvine)

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

It's definite: Elizabeth Warren is the female Obama, can't be trusted

globinfo freexchange

One year from the 2020 US presidential election, things start to become clearer day by day. In the US political scene, we can now recognize the authentic progressives from the fakes, and certainly, from the establishment neoliberal centrists. 
In the presidential-candidates level we can now identify only Bernie Sanders and Tulsi Gabbard as the ones who are willing to fight the establishment and try to implement progressive, anti-imperialist policies. After her latest position, concerning the military coup in Bolivia against the democratically elected Evo Morales, Elizabeth Warren could be considered a pseudo-progressive, equal to a female Barack Obama. Therefore, progressives definitely can't trust her.
Warren tweeted:
The Bolivian people deserve free and fair elections, as soon as possible. Bolivia's interim leadership must limit itself to preparing for an early, legitimate election. Bolivia's security forces must protect demonstrators, not commit …

It's now or never: the first step for a Sanders/Corbyn synchronization in power must be done on 12 December in UK

This is a once-in-a-lifetime opportunity for the global working class
by system failure
Two years ago, we wondered whether a US government under Bernie Sanders, together with a UK government under Jeremy Corbyn, could mark a decisive victory against neoliberalism. Whether it could mark the beginning of the end of the Reagan/Thatcher awful legacy.

It seems that the time has come for the first step towards this prospect.

The oncoming UK general election on Thursday 12 December 2019, will be the most critical for decades, especially for the global working class. The outcome will determine to a significant degree, whether the capitalist West will change course away from the destructive neoliberalism, towards a form of Democratic Socialism. A new model that will resurrect the social state, while at the same time, will seriously deal with the great environmental challenges, defying big interests and rejecting the for-profit-wars model.



As we already pointed out, the whole Brexit issue is pri…

Latest WikiLeaks revelation and its treatment by the mainstream press explicitly demonstrate why the imperialists are determined to eliminate Julian Assange

globinfo freexchange
On November, 23, WikiLeaks published an e-mail, sent by a member of an OPCW fact-finding mission to Syria to his superiors, in which he expresses his gravest concern over intentional bias introduced to a redacted version of the report he co-authored.
The Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons sent a team of experts to investigate allegations that a chemical attack took place in the Syrian city of Douma on the 7th of April 2018. The author of the e-mail was a member of that team and claims the redacted preliminary version of the report, misrepresents the facts he and his colleagues discovered on the ground. The e-mail is dated 22nd of June. It is addressed to Robert Fairweather, Chief of Cabinet, and forwarded to his deputy Aamir Shouket and members of the fact-finding mission to Douma.  


In short, the OPCW whistleblower actually claims that the report has been somehow altered. And it was done in a way to fit the scenario, according to which, the Assa…

Mainstream media pro-Johnson propaganda gets into full swing

by Craig Murray
We are now under election broadcasting rules.

Ian Austin left the Labour Party nine months ago. He was then appointed by the Tories as Prime Ministerial Trade Envoy to Israel. As of yesterday, he is neither a MP nor a candidate for election. He is a minor politician who achieved only the most junior ministerial rank, PUSS, and for only seven months. He is best known for heckling Jeremy Corbyn while Jeremy Corbyn was delivering the official Labour response to the Chilcot Report on the illegal invasion of Iraq, shouting “Sit down and shut up” and “You stupid disgrace” at Corbyn for criticising the war.
We are now under election broadcasting rules. How and why was Ian Austin invited onto the BBC Radio 4 Today programme today? He left the Labour Party six months ago, and has been a huge critic of Corbyn. It is hardly a surprise that the Tory’s Trade Envoy to Israel advises people to vote Tory. So who initiated Ian Austin’s appearance on the BBC Today programme, and why? It…

LIVE: Bolivians resist military coup in La Paz

Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών: Στην υπηρεσία της Ουάσινγκτον

του Ανδρέα Κοσιάρη
Ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών, που εξέδωσε την έκθεση για την εκλογική αναμέτρηση στη Βολιβία, η οποία «δικαιολόγησε» το πραξικόπημα εναντίον του Έβο Μοράλες, είναι στη θεωρία ένας ουδέτερος οργανισμός κρατών. Στην πραγματικότητα όμως έχει μακρά ιστορία υποστήριξης των επεμβάσεων των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική, και σήμερα χρηματοδοτείται κατά πλειοψηφία από τα ταμεία του αμερικανικού κράτους. 
Παρά την ίδρυσή του το 1948 με σκοπό την «προώθηση της ειρήνης και τη διευθέτηση διαφωνιών μεταξύ των κρατών-μελών», ήταν μάλλον από την αρχή όργανο της αντικομμουνιστικής εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ.

Ο ΟΑΚ υπήρξε σιωπηλός ή και στήριξε όλες ανεξαιρέτως τις αμερικανικές επεμβάσεις στη Λατινική Αμερική, είτε αυτές λάμβαναν τη μορφή εισβολής, όπως στην Κούβα το 1961, είτε τη μορφή στήριξης σε πραξικοπήματα και δικτατορικά καθεστώτα, όπως στη Χιλή το 1973 (και στην Αργεντινή, τη Βολιβία, τη Γουατεμάλα, τη Νικαράγουα, την Αϊτή, τον Παναμά, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και τον Ισημ…

Fears for an assassination attempt against Evo Morales

BREAKING
Independent journalist, Ben Norton, tweeted that he has been informed about a possible assassination attempt against the Bolivian president Evo Morales. According to Norton:
          Sources are telling me they are afraid that Bolivia's elected President Evo Morales might be killed tonight in the right-wing coup.

Sources are telling me they are afraid that Bolivia's elected President Evo Morales might be killed tonight in the right-wing coup.

This is a full-fronted imperialist attack on democracy. It is a blatant attempt to recolonize Latin America and overthrow all efforts at progress. — Ben Norton (@BenjaminNorton) November 10, 2019
Updates

EU giving cover to the military coup that just took place in Bolivia. Neither the EU nor the US support democracy. The people of Bolivia already expressed their “democratic will” by re-electing Evo Morales. A right wing US-backed coup stole that from them, this is disgusting https://t.co/qamCSvYmz9— Rania Khalek (@RaniaKhalek)…

Nos oponemos al golpe

Declaración de Noam Chomsky y Vijay Prashad
En Bolivia se está gestando un golpe de Estado contra el gobierno electo liderado por Evo Morales. Sectores de la policía han dicho abiertamente que están dispuestos a permitir que grupos de milicias fascistas ataquen el palacio presidencial en La Paz. La situación es muy grave.

Evo Morales ha invitado a los cuatro principales partidos a sentarse y conversar sobre el camino a seguir para la democracia boliviana. Ha pedido el establecimiento de un diálogo para evitar el regreso de los días de las dictaduras militares y los gobiernos oligárquicos. Morales ha hecho un llamado a las Naciones Unidas, a la Organización de los Estados Americanos (OEA), al Vaticano y a otros más para que contribuyan a encontrar el camino para alejarse del golpe.

El golpe es promovido por la oligarquía boliviana que está enojada por la cuarta elección que sus partidos pierden frente el Movimiento al Socialismo. La oligarquía cuenta con el total apoyo del gobierno de los…

Here's why Bernie could end up being better than even FDR

globinfo freexchange

In his speeches, Bernie Sanders frequently refers to the 32nd president of the United States, Franklin D. Roosevelt (FDR), and his New Deal program that helped millions of Americans after the 1929 Wall Street crash. Sanders and other progressives are proposing a similar program adjusted to the modern environmental challenges. The Green New Deal has now become a popular vision, especially among young Americans. Around it, the progressives are aiming to build a whole new model beyond destructive neoliberalism and even obsolete capitalism.

Many would argue that this is quite an extremely optimistic view. That Sanders is just an old-school moderate Social-Democrat who will only manage to revive some typical social policies of the past, and that's it. He will never manage to seriously challenge the current power structure, which, indeed, has grown enormously, controlling nearly every aspect of the political and economic life.

Yet Sanders already managed to achieve …

Julian Assange Case: Abby Martin, Snowden, Chomsky, Jill Stein, Varoufakis, Horvat & Richter Respond

acTVism Munich
Interviews from 2018 to 2019 pertaining to the extradition case of Julian Assange and the implications it has on press freedoms and democracy. This compilation includes analyses from Abby Martin, Jill Stein, Yanis Varoufakis and Noam Chomsky. This video also includes statements from Edward Snowden, Srećko Horvat and Angela Richter that were recorded at a demonstration for Assange in Berlin on the 2nd of May, 2019. Edward Snowden's written statement was read out by Angela Richter.