Skip to main content

Malls: ο θάνατος του (μεγαλο)εμποράκου

του Άρη Χατζηστεφάνου

Γιγαντιαία malls, που συνόδευσαν για μισό αιώνα τον αμερικανικό καταναλωτισμό, οδηγούνται σε αργό και επώδυνο θάνατο, όπως και η μεσαία τάξη των ΗΠΑ. Μαζί τους εξαφανίζονται όμως και αρκετές από τις αυταπάτες και τους αστικούς μύθους που τα περιέβαλλαν.

Σε μία από τις θρυλικές σκηνές της ταινίας «The Blues Brothers» (ατυχώς μεταφρασμένη στα ελληνικά σαν «Οι ατσίδες με τα μπλε») διεξάγεται μια καταδίωξη με αυτοκίνητα μέσα σε ένα mall. Γυρισμένη το 1980 η ταινία αποτυπώνει το αποκορύφωμα της δόξας του βορειοαμερικανικού εμπορικού κέντρου, μέσα στο οποίο μπορούσαν να συμβούν τα πάντα.

Το Dixie Square Mall, βέβαια, όπου έγιναν τα γυρίσματα της ταινίας, κατεδαφίστηκε το 2012 αφού παρέμεινε εγκαταλελειμμένο για τρεις δεκαετίες, στη διάρκεια των οποίων είχε μετατραπεί σε μια τσιμεντένια ζούγκλα που σημειώνονταν βιασμοί και δολοφονίες ενώ έβρισκαν καταφύγιο άστεγοι και τοξικοεξαρτημένοι.

Σήμερα δεκάδες malls χάσκουν εγκαταλελειμμένα σαν νεκροταφεία ενός μικροαστικού καταναλωτισμού σε προχωρημένη φάση αποσύνθεσης. Σε πολλές περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες των malls νοικιάζουν τα καταστήματα σε εξευτελιστικές τιμές σε μικρά λογιστικά γραφεία και ιατρεία, αν και πολύ συχνότερα οι εγκαταστάσεις μετατρέπονται σε μεγάλες αποθήκες.

Σε μια περίπτωση, μάλιστα, στη Φλόριντα ένα mall μετατράπηκε σε γιγαντιαία εκκλησία, καθώς κρίθηκε ότι έτσι θα συγκέντρωνε περισσότερους «πελάτες» -έστω και μόνο τις Κυριακές.

Με εξαίρεση τα υπερπολυτελή malls, που απευθύνονται σε ένα ελάχιστο τμήμα του πληθυσμού, τα κλασικά εμπορικά κέντρα που ξεφύτρωναν σαν μανιτάρια στα προάστια των μεγάλων αστικών κέντρων, εξαφανίζονται μαζί με τη μεσαία τάξη των ΗΠΑ, με τον φρικιαστικό επιθανάτιο ρόγχο της. Από το 2006 δεν έχει κατασκευαστεί ούτε ένα νέο εμπορικό κέντρο σε ολόκληρη την αμερικανική επικράτεια.

Ο θάνατος των malls σηματοδοτεί το οριστικό τέλος μια σημαντικής φάσης του μεταπολεμικού καπιταλισμού στις ΗΠΑ, ο οποίος χαρακτηρίστηκε από τη μαζική χρήση του Ι.Χ. αυτοκινήτου, αλλά και την ανάπτυξη μιας τεράστιας φούσκας στο real estate. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα εμπορικά κέντρα δεν έφυγαν από το κέντρο της πόλης μόνο για να ακολουθήσουν τους baby boomers, που μετακινούνταν στα προάστια, αλλά γιατί οι κατασκευαστικές εταιρείες αναζητούσαν φτηνές εκτάσεις γης όπου θα μπορούσαν να κερδοσκοπήσουν εκμεταλλευόμενες και το ειδικό φορολογικό καθεστώς που απολάμβαναν.

Σε αρκετές περιπτώσεις το αν οι πελάτες θα μπορούσαν να φτάσουν στο mall ήταν δευτερεύουσας σημασίας για τους κατασκευαστές που εξασφάλιζαν κέρδη δεκάδων εκατομμυρίων από την κατασκευή και μεταπώληση.

Παρ’ όλα αυτά τα malls κατάφεραν να γίνουν συστατικό κομμάτι του αμερικανικού τρόπου ζωής. Στις απλουστευτικές αναλύσεις τους δεκάδες Αμερικανοί δημοσιογράφοι και δημοσιολόγοι έφτασαν να υποστηρίξουν ότι τα malls αποτελούν συνέχεια της αρχαίας αθηναϊκής αγοράς –επιχειρώντας έτσι να συνδέσουν τον καπιταλισμό με τη Δημοκρατία.

Κανένας τους, βέβαια, δεν φαίνεται να είχε διαβάσει τον Αριστοτέλη που έλεγε ότι «η Αγορά (των πολιτικών και θρησκευτικών δραστηριοτήτων) πρέπει να είναι καθαρή και ελεύθερη από κάθε είδους εμπορεύματα. […] Η αγορά των εμπορευμάτων πρέπει να είναι διαφορετική και χωριστή από αυτήν και να έχει τον κατάλληλο χώρο». Την πρώτη αγορά, συνέχιζε ο Ελληνας φιλόσοφος, «την προορίζουμε για τον ελεύθερο χρόνο και τη δεύτερη για τις ανάγκες της ζωής».

Στην πραγματικότητα τα αμερικανικά malls αποτελούν συνέχεια των «εμπορικών κέντρων» που γεννήθηκαν πριν από αιώνες στην Ασία και τη Βόρεια Αφρική. Στην αγορά του Ισφαχάν στην Περσία, το Καπαλί Τσαρσί (Κλειστή Αγορά) της Κωνσταντινούπολης και τα εκατοντάδες σουκ του αραβικού κόσμου οι έμποροι του αραβικού και ισλαμικού κόσμου δημιούργησαν, για πρώτη φορά, χώρους ανταλλαγής εμπορευμάτων στους οποίους προσέφεραν στοιχειωδώς ελεγχόμενες συνθήκες φωτισμού και θερμοκρασίας, επιτρέποντας στους εμπόρους να συναντούν τους πελάτες τους ανεξαρτήτως ώρας και καιρικών συνθηκών.

Στα malls της Δύσης και κυρίως στις ΗΠΑ οι «ιδανικές συνθήκες» δημιούργησαν νέα είδη καταναλωτικής «πανίδας», όπως τα mall rats (ποντίκια των malls), δηλαδή ομάδες εφήβων που περνούν εκεί το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους. Αργότερα εμφανίστηκαν και οι mall walkers, δηλαδή άνθρωποι που γυμνάζονται περπατώντας ή τρέχοντας στους διαδρόμους και τις σκάλες των πολυκαταστημάτων.

Σήμερα αρκετοί αναλυτές επιχειρούν να αποδώσουν την παρακμή των malls στην ανάπτυξη των αγορών μέσω ίντερνετ, οι οποίες έφτασαν ήδη να καλύπτουν το 9% του λιανικού εμπορίου στις ΗΠΑ. Για άλλη μια φορά η αλλαγή αποδίδεται σχεδόν αποκλειστικά στην τεχνολογία –με τον ίδιο περίπου τρόπο που η γέννηση των malls αποδόθηκε στην ευρεία χρήση του Ι.Χ. αυτοκινήτου.

Η τεχνολογία παίζει σίγουρα τον ρόλο της. Δεν ήταν όμως αυτή που δημιούργησε την εκρηκτική μεταπολεμική ανάπτυξη (στις στάχτες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου). Και σίγουρα δεν μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε για να κρύψουμε πίσω της το αδιέξοδο στο οποίο οδηγείται το κυρίαρχο οικονομικό σύστημα.

Τα malls στις ΗΠΑ πεθαίνουν γιατί κάποιος «σκότωσε» τους πελάτες τους, τη μεσαία τάξη.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

It's definite: Elizabeth Warren is the female Obama, can't be trusted

globinfo freexchange

One year from the 2020 US presidential election, things start to become clearer day by day. In the US political scene, we can now recognize the authentic progressives from the fakes, and certainly, from the establishment neoliberal centrists. 
In the presidential-candidates level we can now identify only Bernie Sanders and Tulsi Gabbard as the ones who are willing to fight the establishment and try to implement progressive, anti-imperialist policies. After her latest position, concerning the military coup in Bolivia against the democratically elected Evo Morales, Elizabeth Warren could be considered a pseudo-progressive, equal to a female Barack Obama. Therefore, progressives definitely can't trust her.
Warren tweeted:
The Bolivian people deserve free and fair elections, as soon as possible. Bolivia's interim leadership must limit itself to preparing for an early, legitimate election. Bolivia's security forces must protect demonstrators, not commit …

It's now or never: the first step for a Sanders/Corbyn synchronization in power must be done on 12 December in UK

This is a once-in-a-lifetime opportunity for the global working class
by system failure
Two years ago, we wondered whether a US government under Bernie Sanders, together with a UK government under Jeremy Corbyn, could mark a decisive victory against neoliberalism. Whether it could mark the beginning of the end of the Reagan/Thatcher awful legacy.

It seems that the time has come for the first step towards this prospect.

The oncoming UK general election on Thursday 12 December 2019, will be the most critical for decades, especially for the global working class. The outcome will determine to a significant degree, whether the capitalist West will change course away from the destructive neoliberalism, towards a form of Democratic Socialism. A new model that will resurrect the social state, while at the same time, will seriously deal with the great environmental challenges, defying big interests and rejecting the for-profit-wars model.



As we already pointed out, the whole Brexit issue is pri…

Latest WikiLeaks revelation and its treatment by the mainstream press explicitly demonstrate why the imperialists are determined to eliminate Julian Assange

globinfo freexchange
On November, 23, WikiLeaks published an e-mail, sent by a member of an OPCW fact-finding mission to Syria to his superiors, in which he expresses his gravest concern over intentional bias introduced to a redacted version of the report he co-authored.
The Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons sent a team of experts to investigate allegations that a chemical attack took place in the Syrian city of Douma on the 7th of April 2018. The author of the e-mail was a member of that team and claims the redacted preliminary version of the report, misrepresents the facts he and his colleagues discovered on the ground. The e-mail is dated 22nd of June. It is addressed to Robert Fairweather, Chief of Cabinet, and forwarded to his deputy Aamir Shouket and members of the fact-finding mission to Douma.  


In short, the OPCW whistleblower actually claims that the report has been somehow altered. And it was done in a way to fit the scenario, according to which, the Assa…

Mainstream media pro-Johnson propaganda gets into full swing

by Craig Murray
We are now under election broadcasting rules.

Ian Austin left the Labour Party nine months ago. He was then appointed by the Tories as Prime Ministerial Trade Envoy to Israel. As of yesterday, he is neither a MP nor a candidate for election. He is a minor politician who achieved only the most junior ministerial rank, PUSS, and for only seven months. He is best known for heckling Jeremy Corbyn while Jeremy Corbyn was delivering the official Labour response to the Chilcot Report on the illegal invasion of Iraq, shouting “Sit down and shut up” and “You stupid disgrace” at Corbyn for criticising the war.
We are now under election broadcasting rules. How and why was Ian Austin invited onto the BBC Radio 4 Today programme today? He left the Labour Party six months ago, and has been a huge critic of Corbyn. It is hardly a surprise that the Tory’s Trade Envoy to Israel advises people to vote Tory. So who initiated Ian Austin’s appearance on the BBC Today programme, and why? It…

LIVE: Bolivians resist military coup in La Paz

Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών: Στην υπηρεσία της Ουάσινγκτον

του Ανδρέα Κοσιάρη
Ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών, που εξέδωσε την έκθεση για την εκλογική αναμέτρηση στη Βολιβία, η οποία «δικαιολόγησε» το πραξικόπημα εναντίον του Έβο Μοράλες, είναι στη θεωρία ένας ουδέτερος οργανισμός κρατών. Στην πραγματικότητα όμως έχει μακρά ιστορία υποστήριξης των επεμβάσεων των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική, και σήμερα χρηματοδοτείται κατά πλειοψηφία από τα ταμεία του αμερικανικού κράτους. 
Παρά την ίδρυσή του το 1948 με σκοπό την «προώθηση της ειρήνης και τη διευθέτηση διαφωνιών μεταξύ των κρατών-μελών», ήταν μάλλον από την αρχή όργανο της αντικομμουνιστικής εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ.

Ο ΟΑΚ υπήρξε σιωπηλός ή και στήριξε όλες ανεξαιρέτως τις αμερικανικές επεμβάσεις στη Λατινική Αμερική, είτε αυτές λάμβαναν τη μορφή εισβολής, όπως στην Κούβα το 1961, είτε τη μορφή στήριξης σε πραξικοπήματα και δικτατορικά καθεστώτα, όπως στη Χιλή το 1973 (και στην Αργεντινή, τη Βολιβία, τη Γουατεμάλα, τη Νικαράγουα, την Αϊτή, τον Παναμά, τη Βραζιλία, την Παραγουάη και τον Ισημ…

Fears for an assassination attempt against Evo Morales

BREAKING
Independent journalist, Ben Norton, tweeted that he has been informed about a possible assassination attempt against the Bolivian president Evo Morales. According to Norton:
          Sources are telling me they are afraid that Bolivia's elected President Evo Morales might be killed tonight in the right-wing coup.

Sources are telling me they are afraid that Bolivia's elected President Evo Morales might be killed tonight in the right-wing coup.

This is a full-fronted imperialist attack on democracy. It is a blatant attempt to recolonize Latin America and overthrow all efforts at progress. — Ben Norton (@BenjaminNorton) November 10, 2019
Updates

EU giving cover to the military coup that just took place in Bolivia. Neither the EU nor the US support democracy. The people of Bolivia already expressed their “democratic will” by re-electing Evo Morales. A right wing US-backed coup stole that from them, this is disgusting https://t.co/qamCSvYmz9— Rania Khalek (@RaniaKhalek)…

Nos oponemos al golpe

Declaración de Noam Chomsky y Vijay Prashad
En Bolivia se está gestando un golpe de Estado contra el gobierno electo liderado por Evo Morales. Sectores de la policía han dicho abiertamente que están dispuestos a permitir que grupos de milicias fascistas ataquen el palacio presidencial en La Paz. La situación es muy grave.

Evo Morales ha invitado a los cuatro principales partidos a sentarse y conversar sobre el camino a seguir para la democracia boliviana. Ha pedido el establecimiento de un diálogo para evitar el regreso de los días de las dictaduras militares y los gobiernos oligárquicos. Morales ha hecho un llamado a las Naciones Unidas, a la Organización de los Estados Americanos (OEA), al Vaticano y a otros más para que contribuyan a encontrar el camino para alejarse del golpe.

El golpe es promovido por la oligarquía boliviana que está enojada por la cuarta elección que sus partidos pierden frente el Movimiento al Socialismo. La oligarquía cuenta con el total apoyo del gobierno de los…

Here's why Bernie could end up being better than even FDR

globinfo freexchange

In his speeches, Bernie Sanders frequently refers to the 32nd president of the United States, Franklin D. Roosevelt (FDR), and his New Deal program that helped millions of Americans after the 1929 Wall Street crash. Sanders and other progressives are proposing a similar program adjusted to the modern environmental challenges. The Green New Deal has now become a popular vision, especially among young Americans. Around it, the progressives are aiming to build a whole new model beyond destructive neoliberalism and even obsolete capitalism.

Many would argue that this is quite an extremely optimistic view. That Sanders is just an old-school moderate Social-Democrat who will only manage to revive some typical social policies of the past, and that's it. He will never manage to seriously challenge the current power structure, which, indeed, has grown enormously, controlling nearly every aspect of the political and economic life.

Yet Sanders already managed to achieve …

Bolivian UN ambassador: “racist elite” engineered coup to restore neoliberalism in Bolivia

Democracy Now!
Thousands marched across Bolivia Monday to demand the resignation of Jeanine Áñez, the right-wing senator who declared herself president of Bolivia last week after longtime socialist President Evo Morales resigned under pressure from the military. 
The coup d’état has thrown Bolivia into crisis, with violence across the country leaving at least 23 dead. On Friday, the military gunned down nine pro-Morales protesters outside Cochabamba, where indigenous people took to the streets again on Monday. Thousands more marched to the presidential palace in La Paz. 
The wave of protests are condemning the spike in anti-indigenous violence under interim President Áñez and demanding the return of Evo Morales. Áñez has a history of using racist, anti-indigenous language, and last week she issued a decree protecting the military from prosecution for violent acts and said that Morales would face prosecution if he returned to Bolivia. 
Morales is Bolivia’s first indigenous president, a…