Skip to main content

H Ελληνική τραγωδία στο Eυρωπαϊκό θέατρο: οι οικονομικές συνέπειες της ύφεσης

«Η ελευθερία μιας δημοκρατίας δεν είναι ασφαλής εάν οι άνθρωποι ανέχτηκαν την αύξηση της ιδιωτικής δύναμης σε σημείο όπου αυτή γίνεται ισχυρότερη από το ίδιο το δημοκρατικό κράτος. Αυτός στην ουσία του είναι ο φασισμός: ιδιοκτησία της κυβέρνησης από ένα άτομο, από μια ομάδα, ή από οποιαδήποτε ελέγχουσα δύναμη.» Φραγκλίνος Ρούσβελτ «Μήνυμα στο Κογκρέσο για τον περιορισμό των μονοπωλίων», 29 Απριλίου 1938

του Ιωάννη Θεοδοσίου

Μέρος 2ο - Λιτότητα ή Εσωτερική Υποτίμηση, Ορισμοί

Οι πολιτικές εσωτερικής υποτίμησης σημαίνουν μια πολιτική μείωσης των τιμών και των εισοδημάτων των πολιτών μιας χώρας σε σχέση με άλλες, έτσι ώστε να οδηγούν στην αλλαγή της πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας σε όρους εμπορευμάτων. Στην πραγματικότητα, η εσωτερική υποτίμηση μειώνει την αναλογία μεταξύ του όγκου του νομίσματος μιας χώρας της Ευρωζώνης και της αγοραστικής δύναμής του νομίσματος. Αυτό οδηγεί στην αύξηση της συναλλαγματικής αξίας του νομίσματος της συγκεκριμένης χώρας μέλους συγκριτικά με άλλες χώρες μέλη, σε όρους εμπορευμάτων. Κατά συνέπεια, η προσδοκία είναι ότι τα αγαθά της συγκεκριμένης χώρας γίνονται ανταγωνιστικότερα σχετικά με τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης και σχετικά με άλλες χώρες του κόσμου.

Η αποπληθωριστική πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης είναι ένα πρόγραμμα μειώσεων των δαπανών, μειώσεων των δημοσίων ελλειμμάτων και χρεών και περιορισμών των μισθών, και των εισοδημάτων, ακόμη και κατά τη διάρκεια περιόδων ύφεσης. Οι υπέρμαχοι αυτών των οικονομικών πολιτικών υποστηρίζουν ότι η οικονομική πίεση θα έπρεπε να αποφέρει μια πτώση των ονομαστικών μισθών, η οποίοι με τη σειρά τους θα μειώσουν το κόστος διαβίωσης. Κατά συνέπεια, στο τέλος αυτής της διεργασίας, οι πραγματικοί μισθοί αναμένονται να επανέλθουν στο αρχικό επίπεδο.

Αυτή η πολιτική δεν είναι καινούρια. Είναι ο θεμέλιος λίθος της κλασσικής οικονομικής θεωρίας. Όταν κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Οικονομικής Ύφεσης ο Α.C. Pigou κλήθηκε να εξηγήσει στην επιτροπή Macmillan 4 γιατί η ανεργία ήταν τόσο υψηλή, η απάντησή του αποκάλυψε τις βαθύτατα εδραιωμένες απόψεις που διαμορφώνουν τις οικονομικές πολιτικές λιτότητας του σήμερα. Η απάντηση του Pigou έχει καταγραφεί ως εξής:

Πρόεδρος: Πραγματικά πιστεύατε ότι θα δημιουργούσατε θέσεις εργασίας… μέσα από τη μείωση των μισθών;

Pigou: Νομίζω ναι, σε κάποιο βαθμό.

Πρόεδρος: Εάν μειώνονταν οι μισθοί, θεωρείτε ότι θα υπήρχε μια αυξημένη ζήτηση εργασίας [από τους εργοδότες];

Pigou: Νομίζω ότι, τότε ναι, θα υπήρχε μια αυξημένη ζήτηση εργασίας.

Γενικά ο Pigou δεν ήταν αντιδραστικός αλλά αντίθετα υποστήριζε την ισότητα. Όμως η πεποίθηση ότι οι μειώσεις μισθών, ακόμη και σε περίοδο οικονομικής ύφεσης, είναι σε θέση να προτρέψουν ορισμένες επιχειρήσεις να προσλάβουν περισσότερα άτομα και ότι καμία επιχείρηση δεν πρόκειται να απολύσει εργαζομένους ήταν μια ισχυρή πεποίθηση. Ήταν η αξιόπιστη οικονομική άποψη της εποχής και συνεχίζει να είναι και σήμερα για εκείνους που είναι μυημένοι στα οικονομικά θαύματα της «ελεύθερης αγοράς».

Φυσικά, κάποιος μπορεί να αντιδράσει στην παραπάνω θεωρία, όπως έκανε ο Keynes, με το να αναπτύξει την άποψη ότι εάν ένας εργοδότης μειώσει τους μισθούς, τότε, εφ’ όσον κανείς άλλος εργοδότης δεν κάνει το ίδιο, αναμένεται ότι ο αυτός ο εργοδότης θα αυξήσει την παραγωγή του και το μερίδιό του στην αγορά. Εντούτοις, εάν οι μισθοί μειωθούν από όλους τους εργοδότες, η αγοραστική δύναμη της κοινότητας θα μειωθεί ισόποσα με την μείωση του κόστους εργασίας [για τους εργοδότες]. Συνεπώς, κανένας εργοδότης δεν θα απολαύσει αύξηση της ζήτησης για τα παραγόμενα προϊόντα.

Ο Keynes επισήμανε επίσης ότι, ακόμα και αν η παραπάνω πολιτική συνταγή του Pigou υλοποιούνταν και ακόμα κι αν τελικά πετύχαινε, θα ανέμενε κανείς ότι θα προκαλούσε ευρεία αδικία. Θα αυξανόταν κατά πολύ η ανισότητα, λόγω του ότι οι πιο αδύναμες ομάδες και βιομηχανίες θα ζημιώνονταν σε σχέση τις ισχυρότερές τους.

Ωστόσο, ο Keynes είχε πειστεί για το μάταιο αυτών των πολιτικών μείωσης μισθών. Αφιέρωσε την έρευνα του κυρίως στο να θέσει τέρμα στο παραπλανητικό «κλασικό» δόγμα που υποστήριζε ότι η οικονομία των ανταγωνιστικών αγορών εξασφαλίζει πάντα την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων. Στην πραγματικότητα, ο Keynes απέρριψε την ύπαρξη των αυτοδιορθωτικών μηχανισμών της αγοράς, ακόμα και αν ισχύουν συνθήκες τέλειου ανταγωνισμού, οι οποίοι θα μπορούσαν να εξαλείψουν πλεονάσματα είτε στην προσφορά εργασίας είτε σε άλλους συντελεστές παραγωγής. Ουσιαστικά, ο Keynes δεν υποστήριξε ότι οι μηχανισμοί των ανταγωνιστικών αγορών παραλύουν εξαιτίας παράλογων κυβερνητικών παρεμβάσεων, όπως η νομοθεσία για τον κατώτατο μισθό, ή εξαιτίας ιδιωτικών ενεργειών και συμπεριφορών, όπως η δύναμη των εργατικών συνδικάτων ή τα βιομηχανικά μονοπώλια. Αντίθετα ο Keynes αμφισβήτησε την κεντρική ιδέα της παραπλανητικής «κλασικής ορθοδοξίας» ότι, ο ανταγωνισμός είναι σε θέση να προσαρμόσει τις τιμές των προϊόντων και των συντελεστών παραγωγής έτσι ώστε να εξαλειφθούν πλεονάζουσες προσφορές στις αγορές προϊόντων και εργασίας. Δεν υποστήριζε ότι η διαδικασία της ρύθμισης μπορεί να είναι χρονοβόρα, αλλά ότι δεν λειτουργεί καθόλου.

Πηγή και παραπομπές:


[1]

Comments

Popular posts from this blog

Donald Trump: the last symptom of a system that is about to collapse

globinfo freexchange
In another interesting interview with Chris Hedges, Richard Wolff explains why the Trump presidency is the last resort of a system that is about to collapse:
Finally, if everybody tries to save themselves (protection), we have a historical example: after the Great Depression that happened in Europe. And most people believe that it was a large part of what led to WWII after WWI, rather than a much saner collective effort. But capitalism doesn't go for collective efforts, it tends to destroy itself by its own mechanisms.
There has to be a movement from below. Otherwise, there is no counter force that can take us in another direction.
So, absent that counter force we are going to see this system spinning out of control and destroying itself in the very way its critics have for so long foreseen it well might.
When Trump announced his big tariffs on China, we saw the stock market dropped 700 points in a day. That's a sign of the anxiety, the danger, even in the min…

Austria has just returned to the Middle Ages

The Austrian government confirmed that the far-right is an emergency reserve of neoliberalism
globinfo freexchange
Haven't you yet convinced that the nationalists and the far-right are the most faithful dogs of the big capital? Then, look at what just happened in Austria. In the end, despite the mass protests in Vienna, Austrian employers will be able to introduce 12-hour working day without increasing wages. The relevant law adopted by the Parliament of the country, reports on Friday, July 6.



What's the first thing that Emmanuel Macron did after his election in France? He rushed to complete what Francois Hollande - the other puppet of the neoliberal establishment - had started: destroy trade unions, completely deregulate the labor market.
Yet, the media in France were promoting him as a 'progressive' (what a joke) who will stop the far-right threat.
In reality, big capital’s reserve, Marine Le Pen, is waiting in the 'bench', ready to take action any moment, now tha…

WikiLeaks reveals Italian officials had serious concerns about Italy's ability to participate in the monetary union already since the late 70s

The WIKILEAKS Public Library of US Diplomacy (PlusD)holds the world's largest searchable collection of United States confidential, or formerly confidential, diplomatic communications. As of April 8, 2013 it holds 2 million records comprising approximately 1 billion words. The collection covers US involvements in, and diplomatic or intelligence reporting on, every country on earth. It is the single most significant body of geopolitical material ever published. The PlusD collection, built and curated by WikiLeaks, is updated from a variety of sources, including leaks, documents released under the Freedom of Information Act (FOIA) and documents released by the US State Department systematic declassification review.
globinfo freexchange
A 1978 cable from the US Bureau of Economic and Business Affairs to the Secretary of State, was monitoring in detail the Italian serious concerns on the perspective of Italy joining the European monetary union. It describes an atmosphere of anxiety insi…

The vicious circle of modern slavery

globinfo freexchange
It sounds unbelievable, but in one of supposedly the most advanced European nations, the government plans to allow the working day to be extended to 12 hours!
We are talking about Austria, where tens of thousands of people in Vienna packed the streets on Saturday to voice their opposition to loosening labor laws to allow for a 12-hour workday and subsequent 60-hour workweek. Police in Vienna said some 80,000 people took part, while the trade unions that organized the protest said some 100,000 people attended.
What can someone say about this unimaginably absurd decision?
In an age of all this advanced technology, with AI and hyper-automation, people should work less hours, enjoying all the benefits and extra free time for their families and themselves. Yet, in the homeland of Austrian economics that led us to brutal neoliberalism, it seems that the elites push things to the opposite direction. Why? Is it just because human labor can't compete the machines?
Think ab…

Bernie's revolution starts to wipe out the establishment with a huge political earthquake!

globinfo freexchange
It happened! A 28-year-old super-progressive beat the personification of the establishment in the Democratic primary! Alexandria Ocasio-Cortez won the Democratic primary in New York's 14th congressional district, defeating the establishment baron, Joe Crowley. This has been described by many, rightfully, as the biggest upset victory in the 2018 midterm election season.
What are the origins of this amazing, unprecedented result in the US political process?
We can find them in the 2016 Democratic primaries. Back then, Bernie Sanders put the foundations of a truly progressive movement that could beat the neoliberal establishment. We wrote then that Bernie speaks straightly about things buried by the establishment, as if they were absent. Wall Street corruption, growing inequality, corporate funding of politicians by lobbies. He says that he will break the big banks. He will provide free health and education for all the American people. Because of Sanders, Hillary w…

Corporate media pundits depict establishment's evident panic in front of Alexandria Ocasio-Cortez's huge victory

globinfo freexchange
Shortly after recent political earthquake with Alexandria Ocasio-Cortez's huge victory, the establishment apparatus started to react as expected.
TYT immediately responded by identifying the common narratives used by the corporate media pundits in the following video:

In this video you can track at least two kinds of typical 'arguments' provided by the neoliberal ideological framework. We wrote several times in this blog about such arguments that their carriers present them as being perfectly rational using 'logical leaps', while in reality, they are deeply irrational.
In the first argument, Steve Schmidt labels progressivism as 'dishonest', simply because it fights for free education, free healthcare, etc. The basic 'argument' is the usual: ordinary people can't have such things because of the enormous debt. Of course, the logical leap here is the fact that the neoliberal pundits always avoid to refer to the billions in bailout…

Key parts of the Matrix: the faithful little soldiers of the mainstream media

globinfo freexchange
Ludivine Bénard describes almost perfectly a key part of the Matrix of our times:
Journalistic titles hire journalists whose social background – socially, culturally, educationally and morally – fits perfectly with what the current capitalist order asks for.
People working in media are mostly middle-class types with the same interests, favouring consumerism, hedonism, libertarian individualism and unconditional Europeanism from Brussels. And they're all subject to this form of political illiteracy – they reduce reporting on politics to reporting on political personalities. The journalists and pollsters in the press turn political life into a theatrical stage, where personalities just endlessly talk and debate.
All that talk drowns out any serious criticism of the system.
The French people have been indoctrinated that way for decades – we've had more than 30 years of a certain consensus between the centrist powers of the conservative right of Les Républicains…

The 'anti-establishment' Trump admits he is more elite than the elite!

globinfo freexchange
He said it!
From the first moment in this blog, even before Trump's election, we repeatedly said that Donnie is only a reserve of the establishment.
Finally, he essentially admitted that he is more elite than the elite! Or, more establishment than the establishment if you like. During a campaign rally in Duluth, Minnesota, Trump said "Why are they elite? I have a much better apartment than they do. I'm smarter than they are. I’m richer than they are. I became president and they didn't."
Kyle Kulinski is right. Donald Trump wants to be fully integrated in the Establishment Inc. He wants to be loved by the elites, join them. He sends signals to them, saying 'I did what you want, why don't you play with me?'.
The message to the American citizens is this: do not trust the orange clown. In case that will grab your vote for a second term, he will do whatever the establishment wants, and more. Meaning, more tax-cuts for the rich, more for-pro…

The real E CORPs seek complete control of global food supply

Who controls the food supply controls the people; who controls the energy can control whole continents; who controls money can control the world
globinfo freexchange
In the famous TV series, Mr. Robot, E Corp (which the central character, Elliot Alderson, perceives as Evil Corp), is an extremely powerful company that controls societies through consumer debt.
Yet, in the real world, a couple of mega multinationals could be proved even more ruthless. In another interesting report, James Corbett exposes the ultimate goal behind the merge of two of the biggest corporations in the food, medicine and agricultural sector. These are the real ECORPs:
What does a pharmaceutical giant have to gain from buying out and merging with an agrichemical giant, especially one that carries as much baggage as Monsanto?
If the connection between these corporate behemoths seems tenuous, then perhaps the key to understanding it is presented in that 1995 quote from former Monsanto CEO Robert Shapiro: “We’re talking…

Russia ready to 'grab' the Visegrad group in the geopolitical warfare

globinfo freexchange

The news are indicative of the growing gap among the EU members.
Leaders of the Visegrad Four countries of Hungary, Poland, Slovakia and the Czech Republic will skip a mini summit on migration this weekend, Hungarian Prime Minister Viktor Orban said on Thursday. Orban said such meetings should be organized by the European Council, the bloc’s top decision-making body, not the EU Commission. The Commission will organize the smaller summit ahead of a full EU summit due next week, Reuters said. Speaking in Budapest after a meeting of the Visegrad Four leaders, Czech Prime Minister Andrej Babis said the EU border agency Frontex should be strengthened and its forces beefed up substantially. Babis said he agreed with German Chancellor Angela Merkel on this, and believed Frontex should be increased to 10,000 staff.
The latest years, Visegrad group countries have strengthened ties, as a result of the total failure and inability of the EU mechanisms to deal with the huge refu…