Skip to main content

H Ελληνική τραγωδία στο Eυρωπαϊκό θέατρο: οι οικονομικές συνέπειες της ύφεσης

«Η ελευθερία μιας δημοκρατίας δεν είναι ασφαλής εάν οι άνθρωποι ανέχτηκαν την αύξηση της ιδιωτικής δύναμης σε σημείο όπου αυτή γίνεται ισχυρότερη από το ίδιο το δημοκρατικό κράτος. Αυτός στην ουσία του είναι ο φασισμός: ιδιοκτησία της κυβέρνησης από ένα άτομο, από μια ομάδα, ή από οποιαδήποτε ελέγχουσα δύναμη.» Φραγκλίνος Ρούσβελτ «Μήνυμα στο Κογκρέσο για τον περιορισμό των μονοπωλίων», 29 Απριλίου 1938

του Ιωάννη Θεοδοσίου

Μέρος 2ο - Λιτότητα ή Εσωτερική Υποτίμηση, Ορισμοί

Οι πολιτικές εσωτερικής υποτίμησης σημαίνουν μια πολιτική μείωσης των τιμών και των εισοδημάτων των πολιτών μιας χώρας σε σχέση με άλλες, έτσι ώστε να οδηγούν στην αλλαγή της πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας σε όρους εμπορευμάτων. Στην πραγματικότητα, η εσωτερική υποτίμηση μειώνει την αναλογία μεταξύ του όγκου του νομίσματος μιας χώρας της Ευρωζώνης και της αγοραστικής δύναμής του νομίσματος. Αυτό οδηγεί στην αύξηση της συναλλαγματικής αξίας του νομίσματος της συγκεκριμένης χώρας μέλους συγκριτικά με άλλες χώρες μέλη, σε όρους εμπορευμάτων. Κατά συνέπεια, η προσδοκία είναι ότι τα αγαθά της συγκεκριμένης χώρας γίνονται ανταγωνιστικότερα σχετικά με τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης και σχετικά με άλλες χώρες του κόσμου.

Η αποπληθωριστική πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης είναι ένα πρόγραμμα μειώσεων των δαπανών, μειώσεων των δημοσίων ελλειμμάτων και χρεών και περιορισμών των μισθών, και των εισοδημάτων, ακόμη και κατά τη διάρκεια περιόδων ύφεσης. Οι υπέρμαχοι αυτών των οικονομικών πολιτικών υποστηρίζουν ότι η οικονομική πίεση θα έπρεπε να αποφέρει μια πτώση των ονομαστικών μισθών, η οποίοι με τη σειρά τους θα μειώσουν το κόστος διαβίωσης. Κατά συνέπεια, στο τέλος αυτής της διεργασίας, οι πραγματικοί μισθοί αναμένονται να επανέλθουν στο αρχικό επίπεδο.

Αυτή η πολιτική δεν είναι καινούρια. Είναι ο θεμέλιος λίθος της κλασσικής οικονομικής θεωρίας. Όταν κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Οικονομικής Ύφεσης ο Α.C. Pigou κλήθηκε να εξηγήσει στην επιτροπή Macmillan 4 γιατί η ανεργία ήταν τόσο υψηλή, η απάντησή του αποκάλυψε τις βαθύτατα εδραιωμένες απόψεις που διαμορφώνουν τις οικονομικές πολιτικές λιτότητας του σήμερα. Η απάντηση του Pigou έχει καταγραφεί ως εξής:

Πρόεδρος: Πραγματικά πιστεύατε ότι θα δημιουργούσατε θέσεις εργασίας… μέσα από τη μείωση των μισθών;

Pigou: Νομίζω ναι, σε κάποιο βαθμό.

Πρόεδρος: Εάν μειώνονταν οι μισθοί, θεωρείτε ότι θα υπήρχε μια αυξημένη ζήτηση εργασίας [από τους εργοδότες];

Pigou: Νομίζω ότι, τότε ναι, θα υπήρχε μια αυξημένη ζήτηση εργασίας.

Γενικά ο Pigou δεν ήταν αντιδραστικός αλλά αντίθετα υποστήριζε την ισότητα. Όμως η πεποίθηση ότι οι μειώσεις μισθών, ακόμη και σε περίοδο οικονομικής ύφεσης, είναι σε θέση να προτρέψουν ορισμένες επιχειρήσεις να προσλάβουν περισσότερα άτομα και ότι καμία επιχείρηση δεν πρόκειται να απολύσει εργαζομένους ήταν μια ισχυρή πεποίθηση. Ήταν η αξιόπιστη οικονομική άποψη της εποχής και συνεχίζει να είναι και σήμερα για εκείνους που είναι μυημένοι στα οικονομικά θαύματα της «ελεύθερης αγοράς».

Φυσικά, κάποιος μπορεί να αντιδράσει στην παραπάνω θεωρία, όπως έκανε ο Keynes, με το να αναπτύξει την άποψη ότι εάν ένας εργοδότης μειώσει τους μισθούς, τότε, εφ’ όσον κανείς άλλος εργοδότης δεν κάνει το ίδιο, αναμένεται ότι ο αυτός ο εργοδότης θα αυξήσει την παραγωγή του και το μερίδιό του στην αγορά. Εντούτοις, εάν οι μισθοί μειωθούν από όλους τους εργοδότες, η αγοραστική δύναμη της κοινότητας θα μειωθεί ισόποσα με την μείωση του κόστους εργασίας [για τους εργοδότες]. Συνεπώς, κανένας εργοδότης δεν θα απολαύσει αύξηση της ζήτησης για τα παραγόμενα προϊόντα.

Ο Keynes επισήμανε επίσης ότι, ακόμα και αν η παραπάνω πολιτική συνταγή του Pigou υλοποιούνταν και ακόμα κι αν τελικά πετύχαινε, θα ανέμενε κανείς ότι θα προκαλούσε ευρεία αδικία. Θα αυξανόταν κατά πολύ η ανισότητα, λόγω του ότι οι πιο αδύναμες ομάδες και βιομηχανίες θα ζημιώνονταν σε σχέση τις ισχυρότερές τους.

Ωστόσο, ο Keynes είχε πειστεί για το μάταιο αυτών των πολιτικών μείωσης μισθών. Αφιέρωσε την έρευνα του κυρίως στο να θέσει τέρμα στο παραπλανητικό «κλασικό» δόγμα που υποστήριζε ότι η οικονομία των ανταγωνιστικών αγορών εξασφαλίζει πάντα την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων. Στην πραγματικότητα, ο Keynes απέρριψε την ύπαρξη των αυτοδιορθωτικών μηχανισμών της αγοράς, ακόμα και αν ισχύουν συνθήκες τέλειου ανταγωνισμού, οι οποίοι θα μπορούσαν να εξαλείψουν πλεονάσματα είτε στην προσφορά εργασίας είτε σε άλλους συντελεστές παραγωγής. Ουσιαστικά, ο Keynes δεν υποστήριξε ότι οι μηχανισμοί των ανταγωνιστικών αγορών παραλύουν εξαιτίας παράλογων κυβερνητικών παρεμβάσεων, όπως η νομοθεσία για τον κατώτατο μισθό, ή εξαιτίας ιδιωτικών ενεργειών και συμπεριφορών, όπως η δύναμη των εργατικών συνδικάτων ή τα βιομηχανικά μονοπώλια. Αντίθετα ο Keynes αμφισβήτησε την κεντρική ιδέα της παραπλανητικής «κλασικής ορθοδοξίας» ότι, ο ανταγωνισμός είναι σε θέση να προσαρμόσει τις τιμές των προϊόντων και των συντελεστών παραγωγής έτσι ώστε να εξαλειφθούν πλεονάζουσες προσφορές στις αγορές προϊόντων και εργασίας. Δεν υποστήριζε ότι η διαδικασία της ρύθμισης μπορεί να είναι χρονοβόρα, αλλά ότι δεν λειτουργεί καθόλου.

Πηγή και παραπομπές:


[1]

Comments

Popular posts from this blog

It has started: Spain decides permanent UBI for its citizens

globinfo freexchange
Spain appears to be the first country that will implement a permanent form of Universal Basic Income for its citizens. As the Independentreported: [emphasis added]
Spain’s cabinet has approved the creation of a national minimum income, according to a government spokesperson.

Deputy Prime Minister Pablo Iglesias told a news conference on Friday the creation of a minimum income worth €462 (£416.92) a month will target some 850,000 households or 2.5 million people.

The government would pay the monthly stipend and top up existing revenue for people earning less so that they receive at least that minimum amount every month, he said.

The minimum income would increase with the number of family members, up to a maximum of €1,015 (£916.30) each month. The programme would cost the government about €3 billion a year.

Mr Iglesias said: “Today is a historic day for our democracy. Today this government is showing that its political choice is social justice and that it takes the…

It has started: Greece becomes the blueprint for the 21st century corporate feudalism

globinfo freexchange
Greece has just become the blueprint for the 21st century corporate feudalism through a preposterous environmental bill passed on Tuesday.
Just when the neoliberal government lifted most of the restriction measures that were imposed to deal with the COVID-19 pandemic crisis, it rushed to pass the bill through unconstitutional actions. These have been strongly condemned by the main opposition party, SYRIZA.
As reported by the Associated Press:
Greek lawmakers approved a controversial environmental bill Tuesday that the opposition and environmental groups slammed for opening the door to exploratory oil and gas drilling in protected areas.

[...]

On the eve of the vote, Greenpeace and the World Wildlife Fund said they had collected 30,000 signatures in an online petition against the legislation, which they say will remove vital safeguards for environmental protection.

Beyond the drilling, this legislation is deeply problematic in many areas, as has already been estab…

Τίποτα δεν σταματάει το νεοφιλελεύθερο "οδοστρωτήρα" τους ...

globinfo freexchange
Αφού τελείωσαν τα χειροκροτήματα για τους γιατρούς του Εθνικού Συστήματος Υγείας, ο Μητσοτάκης επέστρεψε στην "κανονικότητα" της αποστολής του, που, με λίγα λόγια, είναι η ιδιωτικοποίηση και το ξεπούλημα των πάντων. Έτσι, μετά το διάλειμμα λόγω πανδημίας, φανέρωσε και πάλι το πόσο αδημονεί να οδηγήσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας στο δρόμο της ιδιωτικοποίησης.
Όπως αναφέρει το tvxs.gr:
                         Δεν πρόλαβαν να περάσουν λίγες μέρες από την άρση του Lockdown και την απομάκρυνση, σε πρώτη φάση, του σοβαρού υγειονομικού κινδύνου της πανδημίας, και ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέφερε τα σχέδια για ιδιωτικοποίηση του ΕΣΥ, εγκαταλείποντας τα «χειροκροτήματα» και τις αναφορές στους «ήρωες» υγειονομικούς και στη σημασία του δημόσιου συστήματος υγείας. Παρά το «σκληρό μάθημα» που έδωσε η πανδημία στους νεοφιλεύθερους λάτρεις της «αγοράς», φαίνεται πως η κυβέρνηση δεν εγκατέλειψε ποτέ τους αρχικούς σχεδιασμούς της, παρά τον τρόπο που το δημόσιο σύστημα υγεία…

New court files expose Sheldon Adelson’s security team in US spy operation against Julian Assange

An exclusive investigation by The Grayzone reveals new details on the critical role Sheldon Adelson’s Las Vegas Sands played in an apparent CIA spying operation targeting Julian Assange, and exposes the Sands security staff who helped coordinate the malicious campaign.
by Max Blumenthal
I was the CIA director. We lied, we cheated, we stole.

–Mike Pompeo, College Station, TX, April 15, 2019
Part 2 - Pompeo outlines the attack on Assange
Pompeo’s first public speech as CIA Director, hosted at the Washington DC-based Center for Strategic and International Studies think tank on April 13, 2017, was one of the most paranoid and resentful addresses ever delivered by an agency chief.
The former Republican congressman from Kansas opened his speech with an extended tirade against the “Philip Agees in the world,” referring to the CIA whistleblower who handed over thousands of classified documents to leftist publishers that revealed shocking details of illegal US regime change and assassination …

The neoliberal machine mocks Millennials and Gen Xers through a documentary about Bernie's awful mistreatment by the corporate media!

globinfo freexchange
Now that the "Bernie Sanders" threat for the establishment has been neutralized (for a second time), the neoliberal machine is free to pretend that it cares about the truth.
Kyle Kulinski speaks about a new documentary by VICE about the media bias against Bernie Sanders. Although the doc trailer is pretty impressive, Kulinski starts with a pretty remarkable argument he saw on Twitter:
                         Credit to VICE. Thank you for this documentary. Curious how it released after Bernie dropped out. 

Kulinski finds that the mainstream media still have enough power to neutralize an undesirable candidate, as they did with Bernie, despite the fact that most of the people don't trust them. He also explains the demographics of this year's race for the leadership of the Democratic party.

As he supports, Millennials and Gen Xers overwhelmingly supported Bernie Sanders against the Baby Boomers and the Silent Generation (in which Bernie actually be…

Δεν τους βγαίνει με τίποτα η "στρατηγική ήττα" ...

globinfo freexchange
Τα πράγματα φαίνεται να εξελίσσονται σχεδόν όπως τα είχαμε προβλέψει.
Όπως είχαμε επισημάνει ήδη από τα μέσα Απριλίου, στο επόμενο διάστημα αναμένεται να δούμε νέες, αλλεπάλληλες "φουσκωμένες" δημοσκοπήσεις από την φιλοκυβερνητική μηχανή προπαγάνδας, ώστε να προετοιμαστεί ψυχολογικά το κοινό για το επικείμενο αποτέλεσμα των εθνικών εκλογών.
Στις δημοσκοπήσεις αυτές θα βλέπουμε ενδεχομένως την ψαλίδα μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ συνεχώς να μεγαλώνει, με μια ταυτόχρονη πτώση του ποσοστού του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, σε βαθμό που να δικαιολογεί την στρατηγική του ήττα.  
Ωστόσο, το 20,3% του ΣΥΡΙΖΑ, δεν συνιστά στρατηγική ήττα στο βαθμό που επιθυμεί το καθεστώς και η ντόπια ολιγαρχία, εν όψει μάλιστα και απλής αναλογικής. Οπότε θα πρέπει να αναμένουμε στο αμέσως επόμενο διάστημα ένα νέο βομβαρδισμό από δημοσκοπήσεις στις οποίες το ποσοστό του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα "ροκανίζεται" σταδιακά, έτσι ώστε να δημιουργηθεί το κ…

Το κίνημα Slow News: η απάντηση στα Fake News?

globinfo freexchange
Στον θαυμαστό καινούργιο κόσμο, ο αβάσταχτος όγκος πληροφοριών που καταναλώνουμε καθημερινά έχει γεννήσει ένα δυστοπικό παράδοξο: την ίδια στιγμή, αμφισβητούμε και πιστεύουμε τα πάντα. Το μυαλό μας έχει βυθιστεί σε μια δίνη από tweets, αναρτήσεις, βίντεο, hoaxes και fake news.
Τα τελευταία χρόνια, σε διάφορα μέρη του πλανήτη, νησίδες αντίστασης έρχονται στην επιφάνεια. Ολιγομελείς ομάδες ανεξάρτητων δημοσιογράφων αγωνίζονται να οικοδομήσουν ένα εναλλακτικό μοντέλο πληροφόρησης, το οποίο βασίζεται σε μια εξαιρετικά απλή αρχή: πρέπει να κόψουμε ταχύτητα. Ένα μαχητικό ντοκιμαντέρ που έχει βαλθεί να αποδείξει ότι η δημοσιογραφία παραμένει ο βασικός πυλώνας της δημοκρατίας.
https://www.filmfestival.gr/el/section-tdf/movie/1047/13001


Το ενδιαφέρον αυτό ντοκιμαντέρ του Alberto Puliafito, ερευνά ένα νέο είδος δημοσιογραφίας που γεννήθηκε από την ανάγκη για δημοσιογραφική αυθεντικότητα μέσα στο σημερινό, χαοτικό μιντιακό τοπίο.
Σε ένα σύστημα που χαρακτηρίζεται από μια αδι…

Chris Hedges interviews Howie Hawkins, Green for President

Howie Hawkins
Pulitzer Prize winning journalist and public intellectual, Chris Hedges, speaks with Howie Hawkins about the political landscape in 2020, "lesser evilism" and more.

When the US imperialist machine is using controversial books to build its propaganda

globinfo freexchange
It seems that the US imperialist machine is using the same methods it was using forty years ago at the dawn of neoliberalism and the rise of neoconservatives. One of these methods involves controversial books - often filled with inaccuracies, exaggerations, or even false facts - which were taken for granted in order to permit the imperialists to build a convenient propaganda.
As The Grayzonereported recently [most important parts highlighted]:
The U.S. assassination of Qassem Soleimani in January touched off a new wave of disinformation about the top Iranian major general, with Trump administration allies branding him a global terrorist while painting Iran as the world’s worst state sponsor of terrorism. Much of the propaganda about Soleimani related to his alleged responsibility for the killing of American troops in Iraq, along with Iran’s role in Syria, Lebanon, and Yemen.

But a second theme in the disinformation campaign, which has been picked up by mai…

How the USA erased the USSR victory over Nazi Germany

Moderate Rebels
The Soviet Union played the leading role in defeating Nazi Germany in World War II, but the US government has tried to erase its unimaginable sacrifice. Historian Peter Kuznick discusses the real history of WWII, and how 80% of Nazis were killed on the Eastern Front with the USSR.