Skip to main content

H Ελληνική τραγωδία στο Eυρωπαϊκό θέατρο: οι οικονομικές συνέπειες της ύφεσης

«Η ελευθερία μιας δημοκρατίας δεν είναι ασφαλής εάν οι άνθρωποι ανέχτηκαν την αύξηση της ιδιωτικής δύναμης σε σημείο όπου αυτή γίνεται ισχυρότερη από το ίδιο το δημοκρατικό κράτος. Αυτός στην ουσία του είναι ο φασισμός: ιδιοκτησία της κυβέρνησης από ένα άτομο, από μια ομάδα, ή από οποιαδήποτε ελέγχουσα δύναμη.» Φραγκλίνος Ρούσβελτ «Μήνυμα στο Κογκρέσο για τον περιορισμό των μονοπωλίων», 29 Απριλίου 1938

του Ιωάννη Θεοδοσίου

Μέρος 2ο - Λιτότητα ή Εσωτερική Υποτίμηση, Ορισμοί

Οι πολιτικές εσωτερικής υποτίμησης σημαίνουν μια πολιτική μείωσης των τιμών και των εισοδημάτων των πολιτών μιας χώρας σε σχέση με άλλες, έτσι ώστε να οδηγούν στην αλλαγή της πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας σε όρους εμπορευμάτων. Στην πραγματικότητα, η εσωτερική υποτίμηση μειώνει την αναλογία μεταξύ του όγκου του νομίσματος μιας χώρας της Ευρωζώνης και της αγοραστικής δύναμής του νομίσματος. Αυτό οδηγεί στην αύξηση της συναλλαγματικής αξίας του νομίσματος της συγκεκριμένης χώρας μέλους συγκριτικά με άλλες χώρες μέλη, σε όρους εμπορευμάτων. Κατά συνέπεια, η προσδοκία είναι ότι τα αγαθά της συγκεκριμένης χώρας γίνονται ανταγωνιστικότερα σχετικά με τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης και σχετικά με άλλες χώρες του κόσμου.

Η αποπληθωριστική πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης είναι ένα πρόγραμμα μειώσεων των δαπανών, μειώσεων των δημοσίων ελλειμμάτων και χρεών και περιορισμών των μισθών, και των εισοδημάτων, ακόμη και κατά τη διάρκεια περιόδων ύφεσης. Οι υπέρμαχοι αυτών των οικονομικών πολιτικών υποστηρίζουν ότι η οικονομική πίεση θα έπρεπε να αποφέρει μια πτώση των ονομαστικών μισθών, η οποίοι με τη σειρά τους θα μειώσουν το κόστος διαβίωσης. Κατά συνέπεια, στο τέλος αυτής της διεργασίας, οι πραγματικοί μισθοί αναμένονται να επανέλθουν στο αρχικό επίπεδο.

Αυτή η πολιτική δεν είναι καινούρια. Είναι ο θεμέλιος λίθος της κλασσικής οικονομικής θεωρίας. Όταν κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Οικονομικής Ύφεσης ο Α.C. Pigou κλήθηκε να εξηγήσει στην επιτροπή Macmillan 4 γιατί η ανεργία ήταν τόσο υψηλή, η απάντησή του αποκάλυψε τις βαθύτατα εδραιωμένες απόψεις που διαμορφώνουν τις οικονομικές πολιτικές λιτότητας του σήμερα. Η απάντηση του Pigou έχει καταγραφεί ως εξής:

Πρόεδρος: Πραγματικά πιστεύατε ότι θα δημιουργούσατε θέσεις εργασίας… μέσα από τη μείωση των μισθών;

Pigou: Νομίζω ναι, σε κάποιο βαθμό.

Πρόεδρος: Εάν μειώνονταν οι μισθοί, θεωρείτε ότι θα υπήρχε μια αυξημένη ζήτηση εργασίας [από τους εργοδότες];

Pigou: Νομίζω ότι, τότε ναι, θα υπήρχε μια αυξημένη ζήτηση εργασίας.

Γενικά ο Pigou δεν ήταν αντιδραστικός αλλά αντίθετα υποστήριζε την ισότητα. Όμως η πεποίθηση ότι οι μειώσεις μισθών, ακόμη και σε περίοδο οικονομικής ύφεσης, είναι σε θέση να προτρέψουν ορισμένες επιχειρήσεις να προσλάβουν περισσότερα άτομα και ότι καμία επιχείρηση δεν πρόκειται να απολύσει εργαζομένους ήταν μια ισχυρή πεποίθηση. Ήταν η αξιόπιστη οικονομική άποψη της εποχής και συνεχίζει να είναι και σήμερα για εκείνους που είναι μυημένοι στα οικονομικά θαύματα της «ελεύθερης αγοράς».

Φυσικά, κάποιος μπορεί να αντιδράσει στην παραπάνω θεωρία, όπως έκανε ο Keynes, με το να αναπτύξει την άποψη ότι εάν ένας εργοδότης μειώσει τους μισθούς, τότε, εφ’ όσον κανείς άλλος εργοδότης δεν κάνει το ίδιο, αναμένεται ότι ο αυτός ο εργοδότης θα αυξήσει την παραγωγή του και το μερίδιό του στην αγορά. Εντούτοις, εάν οι μισθοί μειωθούν από όλους τους εργοδότες, η αγοραστική δύναμη της κοινότητας θα μειωθεί ισόποσα με την μείωση του κόστους εργασίας [για τους εργοδότες]. Συνεπώς, κανένας εργοδότης δεν θα απολαύσει αύξηση της ζήτησης για τα παραγόμενα προϊόντα.

Ο Keynes επισήμανε επίσης ότι, ακόμα και αν η παραπάνω πολιτική συνταγή του Pigou υλοποιούνταν και ακόμα κι αν τελικά πετύχαινε, θα ανέμενε κανείς ότι θα προκαλούσε ευρεία αδικία. Θα αυξανόταν κατά πολύ η ανισότητα, λόγω του ότι οι πιο αδύναμες ομάδες και βιομηχανίες θα ζημιώνονταν σε σχέση τις ισχυρότερές τους.

Ωστόσο, ο Keynes είχε πειστεί για το μάταιο αυτών των πολιτικών μείωσης μισθών. Αφιέρωσε την έρευνα του κυρίως στο να θέσει τέρμα στο παραπλανητικό «κλασικό» δόγμα που υποστήριζε ότι η οικονομία των ανταγωνιστικών αγορών εξασφαλίζει πάντα την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων. Στην πραγματικότητα, ο Keynes απέρριψε την ύπαρξη των αυτοδιορθωτικών μηχανισμών της αγοράς, ακόμα και αν ισχύουν συνθήκες τέλειου ανταγωνισμού, οι οποίοι θα μπορούσαν να εξαλείψουν πλεονάσματα είτε στην προσφορά εργασίας είτε σε άλλους συντελεστές παραγωγής. Ουσιαστικά, ο Keynes δεν υποστήριξε ότι οι μηχανισμοί των ανταγωνιστικών αγορών παραλύουν εξαιτίας παράλογων κυβερνητικών παρεμβάσεων, όπως η νομοθεσία για τον κατώτατο μισθό, ή εξαιτίας ιδιωτικών ενεργειών και συμπεριφορών, όπως η δύναμη των εργατικών συνδικάτων ή τα βιομηχανικά μονοπώλια. Αντίθετα ο Keynes αμφισβήτησε την κεντρική ιδέα της παραπλανητικής «κλασικής ορθοδοξίας» ότι, ο ανταγωνισμός είναι σε θέση να προσαρμόσει τις τιμές των προϊόντων και των συντελεστών παραγωγής έτσι ώστε να εξαλειφθούν πλεονάζουσες προσφορές στις αγορές προϊόντων και εργασίας. Δεν υποστήριζε ότι η διαδικασία της ρύθμισης μπορεί να είναι χρονοβόρα, αλλά ότι δεν λειτουργεί καθόλου.

Πηγή και παραπομπές:


[1]

Comments

Popular posts from this blog

Εθνικές εκλογές 2019: τι μας επιφυλάσσει ο νεοφιλελεύθερος εφιάλτης που επιστρέφει δριμύτερος

Οι προβλέψεις φαίνεται να επαληθεύονται εντυπωσιακά. Όπως είχαμε αναφέρει ήδη από το 2016 και αμέσως μετά την εκλογή Μητσοτάκη στην ηγεσία της ΝΔ, το αποτέλεσμα των εσωτερικών εκλογών στη γαλάζια παράταξη έλυνε τα χέρια του άξονα Βρυξελλών-Βερολίνου. Οι γραφειοφασίστες των Βρυξελλών και το διευθυντήριο του Βερολίνου απέκτησαν μια πρώτης τάξεως εφεδρεία σε περίπτωση που τα πράγματα "στράβωναν" με την κυβέρνηση Τσίπρα.  

globinfo freexchange 

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έδωσε κάποια μικρά σημάδια ανυπακοής ενάντια στη λιτότητα που επιβάλλει το νεοφιλελεύθερο ιερατείο, ρέποντας 'επικίνδυνα' προς μια πιο φιλολαϊκή πολιτική. Δεν είναι τυχαίο φυσικά ότι τα πρώτα αυτά σημάδια άρχισαν να γίνονται ορατά μόλις η χώρα βγήκε από το πρόγραμμα επιτήρησης που επέβαλε η Τρόικα (έστω και τυπικά).

Παρόλο που το τοπίο καταστροφής στην οικονομία είναι κάτι παραπάνω από ορατό, λόγω των επιβαλλόμενων καταστροφικών πολιτικών του ΔΝΤ, η κυβέρνηση έσπευσε να εκμεταλλευτεί τα διευρυμένα περιθ…

Την ώρα που ο Μητσοτάκης σχεδιάζει ασφαλιστικό Πινοσέτ, ο πιο δημοφιλής υποψήφιος για την Αμερικανική προεδρία κυρήσσει πόλεμο στις ασφαλιστικές

globinfo freexchange

Σοκ και δέος είχαν προκαλέσει οι δηλώσεις Καραγκούνη το Σεπτέμβριο του 18 περί "ασφαλιστικού Πινοσέτ" προλειαίνοντας το έδαφος για τους σχεδιασμούς μιας πιθανής κυβέρνησης Μητσοτάκη. 
Λίγο πριν τις εκλογές της 7ης Ιουλίου, η ΝΔ έδωσε μια πρόγευση του τι πρόκειται να επακολουθήσει στον τομέα της ασφάλισης. Ορισμένα γαλάζια στελέχη προσπάθησαν να διασκεδάσουν τις εντυπώσεις δηλώνοντας ότι δεν πρόκειται να ιδιωτικοποιηθεί ο ασφαλιστικός κλάδος και υπονοώντας (ως συνήθως) ότι τέτοιες υπερβολές οφείλονται στην "Αριστερή προπαγάνδα".

Όμως η απόλυτη αφοσίωση του σκληρού πυρήνα της γαλάζιας παράταξης στη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία είναι κάτι παραπάνω από φανερή. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι νεοφιλελεύθεροι 'τζιχαντιστές' της δεξιάς ονειρεύονται πλήρη ιδιωτικοποίηση υγείας, ασφάλισης, παιδείας, ως πρώτο πιάτο στο μενού του νεοφιλελεύθερου 'οδοστρωτήρα'.

Οι μιντιακοί γκεμπελίσκοι και τα δεξιά τρολ κραυγάζουν εναντίον της Αριστερής "ιδεοληψί…

Confirmed: the US empire seeks to 'clear' the path for the invasion of Iran

globinfo freexchange

Sometimes it's quite surprising how fast some estimations appear to be confirmed.

Only four days ago, we wrote that the US imperialists know that an all-out war with Iran would equal a suicide. The goal is probably a 'surgical' invasion on the south shores of the country that would last just as long as to permit the US and allies to control the Strait of Hormuz, and therefore, the global oil market. The first step towards such an operation would be the mine-clearing of the strait.

This probably explains why the Western media insisted to circulate the scenario of the 'naval mine'. They want to drag Western leaderships behind US in an operation to clear the mines in the Strait of Hormuz, in the name of global energy security.

Well, we were quite close actually. Three days later, the US leadership attempted a broader global alignment - including rival countries like China - towards the protection of "freedom of navigation in the region". …

Why the US rushed to propagate the 'naval mine' scenario to explain recent attacks on two oil tankers in the Gulf of Oman

globinfo freexchange

The incident of the recent attack against two oil tankers in the Gulf of Oman elevated the heat between the US and Iran. Naturally, the attack also produced some level of turmoil in the oil global market.

Trump's hostile attitude against Iran was clearly evident even before his election. His totally unjustifiable and completely incomprehensible action to kill the Iran nuclear deal, destroyed any remnants of US reliability. Consequently, even the US Western allies refused to follow this evidently counterproductive strategy.

Under these circumstances and given the endless history of US manufactured incidents used to justify the start of another war, most people rightfully thought that this has been just another false flag operation.

And it makes sense actually. Why the hell Iran would attempt to blow up its relations with Japan in the midst of Japanese PM Shinzo Abe visit in the country? Only the US empire would have reasons to do it in order to force one of its…

The Greeks have just committed suicide by electing the most fanatically neoliberal government ever

globinfo freexchange

The result of the recent Greek national elections will puzzle future historians for decades. The Greek voters gave a clear victory to the conservative right party, New Democracy, which will govern with 158 seats, without the need to make any coalitions.
It could be characterized a "paradoxical" result mainly for two reasons:
First, the voters gave a clear governmental order to one of the traditional powers of the old political system, which are highly responsible for the Greek crisis that erupted in 2010. Several top names of the new government, and even New Democracy leader, Kyriakos Mitsotakis, have been accused of being involved in various corruption scandals, in the not so distant past.
Second, the fact that the voters elected perhaps the most fanatically neoliberal government ever. This means that Mitsotakis administration is expected to implement the brutal neoliberal policies imposed by Greece's creditors to the letter. Recall that those polic…

Σοκ και δέος από την υφυπουργό εργασίας της κυβέρνησης Μητσοτάκη: "καταφέραμε να μειώσουμε πάρα πολύ το κόστος εργασίας" (!!!)

globinfo freexchange
Ήταν Απρίλιος του 2017. Η τότε σύμβουλος μεταρρυθμίσεων του Κυριάκου Μητσοτάκη και νυν υφυπουργός Εργασίας στην κυβέρνησή του, Δόμνα Μιχαηλίδου, δήλωνε στο άκρως φιλικό περιβάλλον του ΣΚΑΙ:
"Η Ελλάδα μεταξύ 2013-2014 ήταν πρωταγωνίστρια στις μεταρρυθμίσεις και στις μεταρρυθμίσεις ανταγωνιστικότητας. Και σύμφωνα με στοιχεία από τον ΟΟΣΑ και σύμφωνα με στοιχεία από την Παγκόσμια Τράπεζα, είχαμε πάρα πολύ μεγάλη άνοδο της ανταγωνιστικότητας.  [...] Καταφέραμε να μειώσουμε πάρα πολύ το κόστος εργασίας. Το εργασιακό μπήκε σε ένα πλαίσιο πιο ευέλικτο, το μισθολογικό μπήκε σε ένα πλαίσιο πολύ πιο σκληρό, οπότε καταφέραμε να μειώσουμε το κόστος εργασίας."

Προσέξτε όμως κάτι πολύ χαρακτηριστικό. Ο δημοσιογράφος του ΣΚΑΙ, πριν κάνει την ερώτησή του, παρουσιάζει ορισμένα στοιχεία που δείχνουν ότι οι χώρες με τα πιο ακριβά μεροκάματα (Ελβετία, Γερμανία) βρίσκονται στην κορυφή του πίνακα της ανταγωνιστικότητας. Επιπλέον, στην επόμενη καρτέλα, παρουσιάζει τ…

Masks fall at last: Bernie officially declares war on corporate Dems who seek to survive around Warren

globinfo freexchange

On early June, Politico published an article which actually unfolded, in plain sight, the plans of the corporate branch of the Democratic party to stop Bernie Sanders.
As we wrote back then:

This is an amazingly straight admission by the establishment apparatus, concerning a certain strategy as part of the whole anti-Sanders operation. And it is also clear that Elizabeth Warren is establishment's key player around this strategy.

Perhaps it's not accidental that this article was published right after Elizabeth Warren signaled to the establishment that she will 'play by the rules' at least on some issues, through her neocon-style statement on Julian Assange.

Only a couple of weeks later, Politico revealed Warren's upgraded role in the anti-Sanders operation. According to a new article, "Centrists who once said the senator would lead the party to ruin are coming around to her as an alternative to Bernie Sanders." It seems almost certain …

Preparing the invasion of Iran: the US empire regroups its proxies in Afghanistan

globinfo freexchange

On the occasion of the recent attack against two oil tankers in the Gulf of Oman, we estimated that the US imperialists will follow a certain scenario to achieve primary goal, which is to fully control the Strait of Hormuz. The goal could be achieved through a strategically and geographically restricted, fast-track invasion of Iran.

A certain part of the operation could include some US forces and proxies inside Afghanistan.

As we wrote, already since 2017 the US announced that it will increase the number of US troops in Afghanistan, and one reason probably has to do with Iran. A significant number of US troops on the Iranian eastern border would be very useful. It will be used to keep the Iranian forces busy and gradually weaken the Iranian operational capabilities in an extended attrition war. This will permit the US to gradually secure and establish their presence in the Strait of Hormuz.

This attrition war could be held - and probably would be more effecti…

Πρόγραμμα ΝΔ: το απόλυτο τίποτα της νεοφιλελεύθερης καταστροφής

του system failure
Είναι πολύ εύκολο να καταλάβει κανείς το σχέδιο Μητσοτάκη για την επόμενη μέρα, με βάση αυτό που διαφημίζει ως "πρόγραμμα". Η χειρότερη δεξιά της μεταπολίτευσης, φανατικά προσηλωμένη στον καταστροφικό νεοφιλελευθερισμό, έχει ως βασικό και απ'ότι φαίνεται μοναδικό στόχο, τις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Δηλαδή, με λίγα λόγια, ο Κυριάκος θα πατήσει ένα κουμπί και όλα τα άλλα θα τα κάνουν οι περίφημες αγορές. Θα'ρθουν επενδυτές, θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, θα επιστρέψουν οι νέοι από το εξωτερικό και η νεκρή μεσαία τάξη θα αναστηθεί ως εκ θαύματος. 
Μια μεσαία τάξη που, κατά τη λογική των μιντιακώνγκεμπελίσκων και των δεξιών τρολ, καταστράφηκε επί ΣΥΡΙΖΑ. Λες και δεν υπήρχε χώρα πριν το 15. Λες και η γαλαζοπράσινη λαίλαπα δεν χρεοκόπησε τη χώρα, δεν πετσόκοψε μισθούς και συντάξεις, δεν ρήμαξε τα ασφαλιστικά ταμεία, δεν έσωσε τα τραπεζιτικά παράσιτα με δισεκατομμύρια στέλνοντας τον λογαριασμό στα συνήθη υποζύγια. 
Η αλήθεια είναι ότι…

Αδίστακτοι, αμετανόητοι, φανατικοί: οι νεοφιλελεύθεροι 'τζιχαντιστές' της δεξιάς θέλουν να δώσουν και άλλο πακέτο στις τράπεζες!

globinfo freexchange

Είναι τόσο αδίστακτοι και φανατικοί; Ναι, είναι. Μετά την πρόγευση που πήραμε για τον εργασιακό μεσαίωνα και το ασφαλιστικό Πινοσέτ που ετοιμάζει μια πιθανή κυβέρνηση Μητσοτάκη, ήρθε άλλο ένα στέλεχος του σκληρού νεοφιλελεύθερου πυρήνα να αποκαλύψει άλλη μια συνιστώσα της νεοφιλελεύθερης λαίλαπας που έρχεται: νέο πακέτο δισεκατομμυρίων για τις τράπεζες, σε βάρος φυσικά των γνωστών υποζυγίων. 
Βλέποντας τη διαφορά που πήρε η ΝΔ στις ευρωεκλογές και τις δημοσκοπήσεις να της δίνουν σταθερό προβάδισμα, οι νεοφιλελεύθεροι 'τζιχαντιστές' της δεξιάς έχουν αποθρασυνθεί εντελώς και δεν μπορούν να κρατήσουν ούτε τα προσχήματα. 
Σοκ και δέος, λοιπόν, αυτή τη φορά από τις δηλώσεις του Μπάμπη Παπαδημητρίου. Ο δημοσιογράφος του ΣΚΑΪ και υποψήφιος βουλευτής με τη ΝΔ δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό Real News ότι «η εποπτεία λέει ότι τα κόκκινα δάνεια, τα οποία είναι το μεγάλο πρόβλημα των τραπεζών και τις εμποδίζει να κάνουν πιο καλά τη δουλειά τους θα απορροφηθούν τ…