Skip to main content

Ο Τραμπ, η παγκοσμιοποίηση και η Αριστερά

Μύθοι και πραγματικότητες για την πολιτική του νέου Αμερικανού προέδρου

του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Η παρθενική, προεδρική ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ μεταφράστηκε από μεγάλη μερίδα διεθνών αναλυτών ως επικήδειος της παγκοσμιοποίησης και αναγγελία μιας νέας εποχής επιστροφής στον ανταγωνισμό κυρίαρχων εθνών- κρατών. Πρόκειται για απλουστευτική ανάλυση, η οποία καταλήγει σε άκρως αποπροσανατολιστικά πολιτικά συμπεράσματα.

Ο 45ος πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι η θεμελιώδης κατευθυντήρια γραμμή της οικονομικής και εξωτερικής πολιτικής του θα είναι “να βάλει την Αμερική στην πρώτη γραμμή”, υποστηρίζοντας ότι “επί δεκαετίες πλουτίζαμε τις ξένες βιομηχανίες σε βάρος των αμερικανικών” και ότι “κάναμε άλλες χώρες πλούσιες, ενώ ο πλούτος, η ισχύς και η αυτοπεποίθηση εξαφανίζονταν από τον αμερικανικό ορίζοντα”. Εδώ η εθνικιστική δημαγωγία περισσεύει. Θα ήταν ακραία αφέλεια να πιστέψει κανείς ότι ο Τραμπ είναι ο πρώτος μεταπολεμικός πρόεδρος των ΗΠΑ που βάζει “την Αμερική πρώτη”, λες και οι προκάτοχοί του την έβαζαν δεύτερη. Η μακροημέρευση της αμερικανικής ηγεμονίας- στη Δύση, μέχρι το 1990 και σε όλο τον κόσμο στη συνέχεια- ήταν η βασική προτεραιότητα όλων των αμερικανικών κυβερνήσεων.

Στο οικονομικό πεδίο, η εκτίμηση ότι η παγκοσμιοποίηση ωφέλησε τους ανταγωνιστές της Αμερικής (πρώτα απ’ όλα την Κίνα και τη Γερμανία, που κυρίως στοχοποιούνται από τον Τραμπ) σε βάρος της υπερδύναμης είναι εξίσου ανεδαφική. Το απλοϊκό σχήμα του Τραμπ είναι ότι παγκοσμιοποίηση σημαίνει να φεύγουν βιομηχανίες από την Αμερική και να πηγαίνουν στην Κίνα και το Μεξικό, “πλουτίζοντας” αυτές τις χώρες σε βάρος των ΗΠΑ. Η πραγματικότητα είναι, όμως, πολύ διαφορετική.

Ας πάρουμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, την ιστορία του iphone, που αντιστοιχεί περίπου στη μισή αγορά των smartphones, από τα πλέον εμβληματικά προϊόντα της λεγόμενης “Νέας Οικονομίας”. Το iphone είναι προϊόν της Apple, της μεγαλύτερης πολυεθνικής στον τομέα της Πληροφορικής. Η εταιρεία έχει τα κεντρικά της γραφεία και το τμήμα έρευνας και ανάπτυξης στην Κοιλάδα του Πυριτίου (Silicon Valley), στην Καλιφόρνια, όπου σχεδιάζονται και ελέγχονται τα νέα προϊόντα.

Η συναρμολόγηση- παραγωγή του iphone γίνεται στην Κίνα, κυρίως από τη βιομηχανία Foxconn, που έχει την έδρα της στην Ταϊβάν. Οι άθλιες συνθήκες υπερεκμετάλλευσης της εργασίας στην Foxconn, αντίστοιχες της εποχής “πρωταρχικής συσσώρευσης του κεφαλαίου” στην Ευρώπη, ήρθαν στο φως το 2010, με τις 14 αυτοκτονίες Κινέζων εργατών που κατασκεύαζαν τα iphones στο Σεντζέν της “κομμουνιστικής” Κίνας. Η Apple καρπώνεται το μεγαλύτερο μέρος της υπεραξίας που παράγουν οι Κινέζοι εργάτες, αφήνοντας μόνο ένα μικρό μέρος στους Κινέζους καπιταλιστές. Το ποσοστό κέρδους (προ φόρων) του iphone φτάνει το εξωφρενικό 40%, έναντι 10-15% περίπου των ανταγωνιστών της. Μέσω των θυγατρικών της σε φορολογικούς παραδείσους σε Ιρλανδία, Ολλανδία, Λουξεμβούργο και τις βρετανικές Νήσους της Παρθένου, απαλλάσσεται από το μεγαλύτερο μέρος των φορολογικών της υποχρεώσεων.

Υπό αυτό το πρίσμα το iphone, αυτή η μικρή, κομψή και πολυδύναμη συσκευή που στάζει αόρατο αίμα, συμπυκνώνει τις βασικές κοινωνικές και διεθνείς σχέσεις της λεγόμενης “παγκοσμιοποίησης”. Φαντάζεται κανείς ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα εκβιάσει την Apple να αποσυρθεί από την Κίνα και να ανοίξει κατασκευαστικές βιομηχανίες στις ΗΠΑ ή ότι θα της απαγορέψει να λειτουργεί θυγατρικές της σε φορολογικούς παραδείσους (ένας από τους οποίους είναι και η αμερικανική Πολιτεία του Ντελαγουέαρ); Μα αυτό θα σήμαινε, με τα σημερινά δεδομένα, ότι μέσα σε λίγους μήνες η Apple θα έχανε τεράστιο μέρος του μεριδίου της στην παγκόσμια αγορά σε βάρος των ανταγωνιστών της, όπως η Samsung, η LG και η Motorola.

Το συγκεκριμένο παράδειγμα μας φέρνει αντιμέτωπους με ένα κομβικό, για την Αριστερά, αναλυτικό πρόβλημα, σχετικά με τη φύση της “παγκοσμιοποίησης”. Η κατεστημένη, αστική σκέψη ταλαντεύεται ανάμεσα σε δύο πόλους. Ο πρώτος, και τουλάχιστον μέχρι χθες ηγεμονικός, βλέπει το τρίγωνο “παγκοσμιοποίηση- χρηματοποίηση- νεοφιλελευθερισμός” (δηλαδή, βασικές πλευρές του σύγχρονου, ολοκληρωτικού καπιταλισμού) ως μη αναστρέψιμη οικονομική νομοτέλεια και καταδικάζει όλους όσοι το αμφισβητούν περίπου ως σύγχρονους Λουδίτες, ή εμμονικούς οπαδούς της “θεωρίας” της επίπεδης Γης.

Ο δεύτερος, πιο “αιρετικός” αλλά ανερχόμενος, βλέπει το φαινόμενο αποκλειστικά ως αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών, οι οποίες μπορούν εύκολα και γρήγορα να αναιρεθούν από πιο “εθνοκεντρικές” κυβερνήσεις. Και οι δύο αποπροσανατολίζουν και βλάπτουν τις λαϊκές προσδοκίες, αν και όχι με τον ίδιο τρόπο. Ούτε ο “οικονομισμός” που διαγράφει τον πολιτικό παράγοντα και την πάλη των τάξεων, ούτε ο πολιτικός βολονταρισμός, που αφαιρείται από τις “μοριακές” διεργασίες στο παγκόσμιο πλέγμα του κεφαλαίου, οδηγούν σε γόνιμα, για τα εργατικά συμφέροντα, συμπεράσματα. Μόνο η διαλεκτική θεώρηση και σύνθεση των οικονομικών και πολιτικών παραγόντων μπορεί να πετύχει κάτι τέτοιο.

Είναι αλήθεια ότι και σε προηγούμενες φάσεις του καπιταλισμού (για παράδειγμα, στην περίοδο που προηγήθηκε της Μεγάλης Ύφεσης της δεκαετίας του 1930), η διεθνοποίηση της οικονομίας γνώρισε αλματώδη ανάπτυξη στο εμπόριο και τις εξαγωγές κεφαλαίων, για να δώσει τη θέση της σε μια περίοδο εμπορικών και όχι μόνο πολέμων. Ωστόσο η σύγχρονη “παγκοσμιοποίηση” έχει ποιοτικά βαθύτερα χαρακτηριστικά, που είναι αφάνταστα πιο δύσκολο να αναιρεθούν. Μάλιστα, η αναίρεση ορισμένων από αυτά δεν θα ήταν προοδευτική, αλλά σαφώς αντιδραστική εξέλιξη.

Το Ίντερνετ αντιπροσωπεύει την πρώτη, πραγματικά παγκόσμια παραγωγική δύναμη (και τί δύναμη!) στην ιστορία της ανθρωπότητας, έξω από τον έλεγχο οποιουδήποτε έθνους- κράτους, ακόμη και των ισχυρότερων. Η διεθνοποίηση της ίδιας της παραγωγής έχει ξεπεράσει ποιοτικά το πλαίσιο των εξαγωγών κεφαλαίων ή την απλή ύπαρξη πολυεθνικών εταιρειών. Το κεντρικό χαρακτηριστικό της σήμερα είναι η διαμόρφωση πολυεθνικών παραγωγικών αλυσίδων, όπου η παραγωγή του προϊόντος (δηλαδή, της αξίας και της υπεραξίας) συνίσταται σε μια τεμαχισμένη, διεθνή διαδικασία, που μπορεί να ξεκινάει από τη Σίλικον Βάλεϊ για να φτάσει στο Σεντζέν, έχοντας περάσει από καμιά εικοσαριά χώρες.

Ασφαλώς, οι πολιτικές επιλογές, κυρίως των μεγαλύτερων ιμπεριαλιστικών κρατών, παίζουν καθοριστικό ρόλο στον ταξικό χαρακτήρα, τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της οικονομικής διεθνοποίησης, όπως και στις ιεραρχικές σχέσεις που επιβάλλονται σε βάρος των πιο αδύναμων εθνών- κρατών. Γεγονός παραμένει ότι αυτό το σύγχρονο διεθνές πλέγμα δεν μπορεί να “επανεθνικοποιηθεί” με απλά πολιτικά διατάγματα. Άλλωστε ουδείς θα μπορούσε να φανταστεί ότι η κυβέρνηση που έφτιαξε ο Ντόναλντ Τραμπ προορίζεται για κάτι τέτοιο, όταν διευθυντικά στελέχη της Goldman Sachs και αρπακτικού fund της Wall Street, οι Στίβεν Μινιούκιν και Γουίλμπουρ Ρος αντίστοιχα, ανέλαβαν τα κρίσιμα υπουργεία Οικονομικών και Εμπορίου.

Εκείνο που επιδιώκει ο Τραμπ και οι μονοπωλιακοί κύκλοι που τον στηρίζουν δεν είναι το ξήλωμα της “παγκοσμιοποίησης”, αλλά η επαναδιαπραγμάτευση των όρων της, προς όφελος του αμερικανικού κεφαλαίου. Κάτι ανάλογο με την επαναδιαπραγμάτευση που πέτυχε ο Ρίγκαν, στη δεκαετία του 1980, σε βάρος της Ιαπωνίας και της Δυτικής Ευρώπης, με τη Συμφωνία της Πλάζα. Στο πλαίσιο αυτής της επαναδιαπραγμάτευσης όντως ενδιαφέρεται για μια ορισμένη αναστύλωση της βιομηχανικής παραγωγής στο εσωτερικό των ΗΠΑ, όπως και για την αναστύλωση των φθαρμένων υποδομών τους, ώστε η ανάπτυξη του αμερικανικού καπιταλισμού να γίνει πιο ευσταθής και “υγιής”. Θα το επιδιώξει, όμως, με μια ταυτόχρονη πολιτική… κινεζοποίησης της αμερικανικής εργατικής δύναμης, για την οποία προδιαθέτει ήδη η πρώτη πράξη της προεδρίας του, η έναρξη αποδόμησης της μεταρρύθμισης Ομπάμα στο σύστημα υγείας.

Για την Αριστερά, η σύγκρουση με τον ολοκληρωτικό καπιταλισμό της παγκοσμιοποίησης, της χρηματοποίησης και του νεοφιλελευθερισμού δεν προϋποθέτει απόσυρση από τον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας και φαντασιακή αναδίπλωση στο “ιγκλού” του μικρού μας έθνους- κράτους. Ασφαλώς, για κάθε λαό, και ειδικά για τον ελληνικό λαό που υποφέρει από τον ζυγό του χρέους και της Μνημονιακής επιτροπείας, η αποκατάσταση της δημοκρατικής, εθνικής και λαϊκής κυριαρχίας αποτελεί την πρώτη προϋπόθεση για κάθε βήμα κοινωνικής αλλαγής. Όχι όμως με μια ανεδαφική λογική οικονομικής αυτάρκειας ή, ακόμη χειρότερα, εμπορικών πολέμων με άλλες χώρες, αλλά ενταγμένη σε μια στρατηγική ισότιμης οικονομικής συνεργασίας ανάμεσα σε ελεύθερα έθνη κυρίαρχων λαών.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

MSNBC poll on Julian Assange backfires epically

globinfo freexchange
Frequently - if not always - polls set-up by corporate media aim to track public opinion on a specific issue. The results could be used by the deep state apparatus in order to justify an action, or, figure out how to handle a negative trend for the deep state agenda.
Of course, the question could be set-up in a very simplified and convenient manner, so that the results could be translated accordingly.
Yet, the results from the following MSNBC poll on Julian Assange are so devastating for the deep state planning that leave little room for any misconception and manipulation.
Specifically, you have two options to answer the following question: “Should Julian Assange be prosecuted for his involvement in WikiLeaks?
The first option is to answer that "Yes, he is a criminal."
The second option is to answer that "No, he is a whistleblower and deserves protection."
At the time we checked out the results, the second answer prevailed overwhelmingly with 95% (~1…

Trump's failure to start a civil war in Venezuela could be proved disastrous for the plans of the US imperialists

by system failure
Donald Trump and his bloodthirsty warhawks are about to break the record of failed attempted coups against a single country. Concerning Latin America, the US imperialists were setting the desirable conditions for their corporate beasts usually by overthrowing governments and supporting military dictatorships.
But Trump himself has already broken another record. The record of not keeping his promises to the American people - every one of them. The 'anti-interventionist', 'anti-establishment' Trump, has already started a war against Venezuela, which so far includes brutal economic sanctions, sabotage operations, attempted coups. Trump not only does whatever he can in order to satisfy the US neocon/neoliberal establishment and the deep state, but especially in the case of Venezuela, he follows the obsolete CIA playbook to the letter.
So, after a series of failed orchestrated coups, Trump's warhawks attempted to start a civil war in Venezuela by mobiliz…

Latest ridiculous attempts by the US propaganda machine on Gaza, Venezuela – enjoy

globinfo freexchange
Plenty of propaganda is manufactured by the US deep state apparatus to push for the imperialist agenda. Yet, some elements of the propaganda machine are still unable to realize that independent truth seekers and real journalists are watching, and therefore, these elements could be easily exposed.
Sloppy efforts immediately backfire in social media and the Internet. Most recent sloppy efforts are related to Gaza and Venezuela.
As the Newsweekreported:
Senior 2020 Trump campaign adviser Katrina Pierson used a 2015 video showing a Ukrainian rocket launch alongside comments about this weekend's deadly attacks between Israel and Gaza militants and a condemnation of congresswoman Ilhan Omar.
Pierson, who was Donald Trump's 2016 campaign spokesperson and is a frequent cable news guest, shared the video—which was first posted online in 2015 and reportedly shows Ukraine launching dozens of rockets at Russian-backed separatists—on Sunday.
Alongsi…

Fox clowns committed suicide by bringing Bernie Sanders inside their nest to destroy them

... and the liberal centrists must be really pissed off
globinfo freexchange
It was epic indeed. The moment where the crowd inside the Fox ultra-right nest enthusiastically cheers in favor of a government-run healthcare system, could actually be considered a historical moment, thanks to Bernie Sanders.
The moment clearly depicts and officially marks the end of controlled audiences in controlled MSM environments. It shows that the well-paid MSM pundits and their producers are finding increasingly difficult to set up the scene according to the desirable agenda. Therefore, audience reactions can't be directed, or predicted in many cases by the MSM 'experts'.
The shock for the MSM tools was inevitable. It shows that they are now completely detached from the ordinary people and their problems.
But the whole thing highlighted something even more fundamental. It was another loud evidence for the fact that the BS neoliberal narratives don't work anymore.
And even more remarkably, th…

Former top US official confirms: military action against Venezuela will become a Vietnam 2.0 for the US imperialists

globinfo freexchange
Former US Chief of Staff for Secretary of State, Lawrence Wilkerson, spoke with Sharmini Peries of the Real News about Trump's plans for a potential US military action against Venezuela.

As he pointed out:
Elliott Abrams, Mike Pompeo, John Bolton, and the administration’s approach to Venezuela, is as if they were Panama or they were Honduras. They are not. They’re very professional. That puts them above Argentina, above Chile, whose militaries are quite competent, too. 
Mr. Trump ought to be very, very careful about saying he’s going to send marines or soldiers to Venezuela because the Venezuelan military will be unified immediately. It will take to the hills and it will fight as the Vietnamese did during the Vietnam War, and as the Taliban are in Afghanistan right now: to the last marine, to the last soldier.
Putin is a smart man, probably told Trump 'you don’t want to get involved in those jungles. You don’t want to get involved in those mountains. You …

Updates for a possible coup against Jeremy Corbyn

 globinfo freexchange

In this episode of RT's Going Underground, former MP and author of A Very British Coup and The Friends of Harry Perkins, Chris Mullin, spoke about the history of MI5 and MI6 meddling in UK politics against Labour Party leaders. He also estimated whether a British coup is underway against Jeremy Corbyn.
The story of A Very British Coup was set in the 1980s when there was speculation about the possibility of a government led by someone like Tony Benn and the establishment conspired to bring it down. The establishment in this case being a sort of mixture of the security and intelligence services, the media barons, with a little help from the Americans. 
Tony Benn looked likely to become deputy leader of the Labour Party which at the time was strongly challenging the government of Margaret Thatcher in the opinion polls. Persistent rumours circulated over the years about attempts by members of the British security services, and other wings of the British Establish…

How GMO seeds and Monsanto/Bayer’s “RoundUp” are driving US policy in Venezuela

With Juan Guaidó’s parallel government attempting to take power with the backing of the U.S., it is telling that the top political donors of those in the U.S. most fervently pushing regime change in Venezuela have close ties to Monsanto and major financial stakes in Bayer.
by Whitney Webb
Part 3 - The AEI axis
Some of the key figures and loudest voices supporting the efforts of the Trump administration to overthrow the Venezuelan government in the United States are well-connected to one particular think-tank, the American Enterprise Institute (AEI). For instance, John Bolton — now Trump’s national security advisor and a major player in the administration’s aggressive Venezuela policy — was a senior fellow at AEI until he became Trump’s top national security official. As national security adviser, Bolton advises the president on foreign policy and issues of national security while also advising both the Secretary of State and the Secretary of Defense. As of late, he has been pushing for …

Chelsea Manning proves that she is a real hero

globinfo freexchange
Outside of an Alexandria, Virginia courtroom, Chelsea Manning explained to reporters why she would refuse to testify before a second grand jury investigating Wikileaks' Julian Assange, and as a result, face jail time once again. On May 9, Manning was released from jail because the term of the last grand jury she refused to testify before expired. She was immediately subpoenaed once again—for May 16.
Her following words clearly depict that Chelsea Manning is a person with strong and solid principles and a real hero:
I will not cooperate with this or any other grand jury, so it doesn’t matter what it is, or what the case is. I’m just not going to comply or cooperate. Facing jail again, potentially today, doesn’t change my stance. The prosecutors are deliberately placing me in an impossible position: go to jail and face the prospect of being held in contempt again, or, in the alternative, foregoing my principles, the strong positions that I have, that I hold dear…

Dear Ilhan: don't fall in the trap, don't play the game of the Western imperialists

globinfo freexchange

From the first moment we acknowledged the braveness of Congresswoman Ilhan Omar to stand against Trump's war criminals and AIPAC lobbyists. Her general stance against the US imperialist agenda is putting her right at the top of the list of the authentic progressives.

The Western propaganda machine immediately mobilized and tried to smear her because of her stance.

Yet, Ilhan tweeted a link from an article coming from this propaganda machine, claiming that there is new 'evidence' of China's mission to raze the mosques of Xinjiang.

While we don't deny that Uighur Muslims may face some serious problems, we should bear in mind that Xinjiang and Tibet are two regions of high sensitivity. Both have been used for decades by the Western imperialists to destabilize China. There are strong indications that the US even orchestrated some CIA-type false flag operations to provoke another 'color revolution' in Xinjiang and create further destab…

There is something fundamental missing from Bernie Sanders' new ad

globinfo freexchange
Several progressives expressed their enthusiasm about Bernie's new ad. However, if we examine it closely, we will find that it is quite far from describing an effective progressive strategy that Bernie Sanders should follow.
The ad successfully highlights the complete failure of Donald Trump to secure the jobs of the American workers, and more specifically, his evident unwillingness to fight against the corporate beasts in order to protect workers' jobs and interests.
At the end of the ad Bernie tries to send a clear message to the corporations: “If you are not a good and responsible corporate citizen, do not think that you will get Federal contracts.

What's wrong here?
First of all, only through a miracle we could see the parasitic corporate beasts behave responsively. We know, and Bernie knows, that they don't care about workers' rights and working conditions. They don't care about giving decent wages. They only care about maximizing profits …