Skip to main content

Ελλάδα: Οι τράπεζες προκάλεσαν την κρίση

Το χρέος που απαιτούν να πληρώσει η Ελλάδα είναι επονείδιστο - Η μελέτη αυτή αποδεικνύει ότι η ελληνική κρίση που ξέσπασε το 2010 προήλθε από τον ιδιωτικό τραπεζικό τομέα. Δεν είναι αποτέλεσμα υπέρμετρων δημόσιων δαπανών. Το υποτιθέμενο πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας σχεδιάστηκε για να υπηρετήσει τα συμφέροντα των ιδιωτών τραπεζιτών καθώς και των χωρών που κυριαρχούν στην ευρωζώνη. Η υιοθέτηση του ευρώ από την Ελλάδα έπαιξε καίριο ρόλο μεταξύ των παραγόντων που συνέβαλαν στην κρίση. Η ανάλυση που περιέχεται σε αυτό το κείμενο παρουσιάστηκε στην Αθήνα, την 6η Δεκεμβρίου 2016, κατά την συνάντηση της Ελληνικής Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους.

Eric Toussaint

Μέρος 5ο - Η φούσκα του ιδιωτικού δανεισμού δημιουργήθηκε από την συνδυασμένη δράση των ελληνικών και ξένων τραπεζών με την στήριξη των κυβερνήσεων

Οι ελληνικές τράπεζες ώθησαν τους πελάτες τους να καταφύγουν μαζικά στον δανεισμό για να χρηματοδοτήσουν την κατανάλωσή τους. Όπως δείχνει το γράφημα 5, οι πιστώσεις προς τα νοικοκυριά πενταπλασιάστηκαν μεταξύ 2001 και 2008. Όσο για τον δανεισμό των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων, πολλαπλασιάστηκε επί 2,5. Αντίθετα, κατά την ίδια περίοδο, οι ελληνικές τράπεζες μείωσαν τις χορηγήσεις δανείων προς το δημόσιο.

Γράφημα 5 – Πιστώσεις χορηγηθείσες από τις ελληνικές τράπεζες προς τους εθνικούς οικονομικούς παράγοντες (2001-2008)

Το γράφημα 6, που αφορά στην εξέλιξη της σύνθεσης του συνολικού ελληνικού χρέους κατά την περίοδο 1997-2009, απεικονίζει την σημαντική αύξηση του χρέους των νοικοκυριών, των χρηματοπιστωτικών εταιρειών (κατά κύριο λόγο, των τραπεζών) και των μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών. Αντίθετα, διαπιστώνουμε μια μείωση του μεριδίου που αντιστοιχεί στο δημόσιο χρέος που περνά από το 70% στα 42%, μεταξύ 1997 και 2009.

Γράφημα 6 – Το ελληνικό χρέος ανά τομέα (σε % του συνόλου)

Ο πίνακας 1 δείχνει καθαρά την πολύ σημαντική αύξηση των δανείων των τραπεζών προς τα νοικοκυριά και τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις.

Πίνακας 1. Εξέλιξη των στοιχείων των υπολοίπων των δανείων των τραπεζών της Ελλάδας προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις από τον Δεκέμβριο του 1998 έως τον Δεκέμβριο του 2010 (σε εκατομμύρια ευρώ).

Ο πίνακας 2 δείχνει πως η αύξηση των καταθέσεων είναι σαφώς κατώτερη αυτής των δανείων, όπως μετράται στον πίνακα 1.

Πίνακας 2. Εξέλιξη των στοιχείων των υπολοίπων των καταθέσεων και ρέπος (συμφωνίες πώλησης και επαναγοράς) των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από τον Δεκέμβριο του 1998 έως τον Δεκέμβριο του 2010 (σε εκατομμύρια ευρώ).

Το 1998, οι καταθέσεις στις τράπεζες αντιπροσώπευαν περισσότερο από το διπλάσιο των χορηγούμενων δανείων προς τον ιδιωτικό τομέα, σημάδι υγιούς κατάστασης. Αντίθετα, διαπιστώνουμε ότι το 2008 η κατάσταση παρουσιάζει αρνητική εξέλιξη: οι καταθέσεις είναι πλέον λιγότερες σε σχέση με τα δάνεια. Οι ελληνικές τράπεζες επωφελήθηκαν της προσφοράς εξωτερικής χρηματοδότησης που προέρχονταν από τις γαλλικές, τις γερμανικές και άλλες τράπεζες.

Τα δάνεια των ελληνικών τραπεζών από τις ξένες τράπεζες πολλαπλασιάστηκαν επί 6,5 μεταξύ 2002 και 2009, περνώντας από τα 12,3 δις € στα 78,6 δις €. Εάν περιλάβουμε στον υπολογισμό άλλες πηγές εξωτερικής ιδιωτικής χρηματοδότησης (επενδυτικά κεφάλαια, ασφαλιστικές εταιρείες, money market funds,…), το εξωτερικό χρέος των ελληνικών τραπεζών πέρασε από τα 19 δις €, τον Ιανουάριο του 2002, στα 112 δις €, στο τέλος του 2009.

Το πρόβλημα όμως δεν σταματά εδώ: οι ελληνικές τράπεζες προχωρούσαν σε βραχυπρόθεσμο δανεισμό στην ξένη διατραπεζική αγορά (επίσης, η πλειοψηφία των τραπεζικών καταθέσεων των Ελλήνων ήταν βραχυπρόθεσμες και, φυσικά, αποτελούσαν και αυτά, όπως είδαμε, πηγή χρηματοδότησης των τραπεζών) ενώ έδιναν μακρο- ή μεσοπρόθεσμα δάνεια στους πελάτες τους, ειδικότερα για επενδύσεις σε ακίνητα ή την αγορά διαρκών καταναλωτικών αγαθών (αυτοκίνητα, οικιακός ηλεκτρικός εξοπλισμός, κλπ.), γεγονός που τις καθιστούσε πολύ ευάλωτες στις εξελίξεις στις χρηματιστικές αγορές και στις αναλήψεις καταθέσεων.

Κι όμως, αυτή η επιδείνωση που υπονόμευε τον ισολογισμό των τραπεζών δεν αντικατοπτρίστηκε διόλου στην εξέλιξη της αποδοτικότητάς τους. Το 2005, σύμφωνα με μελέτη της Κεντρικής τράπεζας της Ελλάδας, τα κέρδη των τραπεζών παρουσίασαν αύξηση 198%. Ταυτόχρονα, οι φόροι που κατέβαλαν εκείνον τον χρόνο μειώθηκαν κατά 18,8 %. Η ROE (Return on Equity ή «απόδοση ιδίων κεφαλαίων», μετρά την απόδοση των ιδίων κεφαλαίων μιας επιχείρησης. Υπολογίζεται συσχετίζοντας το καθαρό αποτέλεσμα και τα ίδια κεφάλαια.) των τραπεζών έφτασε το εξωφρενικό ποσοστό των 26% ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 17,4%.

Αυτός ο αγώνας δρόμου για την βραχυπρόθεσμη αποδοτικότητα οδήγησε τις γαλλικές τράπεζες να αποφασίσουν να προχωρήσουν στην αγορά ελληνικών τραπεζών για να διευκολύνουν και να ενισχύσουν τις επενδύσεις τους σε αυτό που θεωρούσαν ως ένα νέο Ελντοράντο. Τον Μάρτιο του 2004, η Société Générale αγοράζει την πλειοψηφία του κεφαλαίου της Γενικής Τράπεζας της Ελλάδας (50,01 %) που μετονομάζεται σε Geniki Bank. Τον Αύγουστο του 2006, είναι η σειρά της Crédit Agricole S.A. να προχωρήσει σε δημόσια προσφορά εξαγοράς της Εμπορικής Τράπεζας ΑΕ. Σε ανακοίνωση της εποχής εκείνης, ο Georges Pauget, Γενικός Διευθυντής της Crédit Agricole S.A. αιτιολογούσε την επιλογή αυτή λέγοντας: « … η εξαγορά αυτή … μας δίνει πρόσβαση σε μιαν αναπτυσσόμενη αγορά σε μια περιοχή που γνωρίζει ταχεία επέκταση.» Ο René Carron, Πρόεδρος της Crédit Agricole S.A., δήλωσε: «Είμαι ιδιαίτερα ευτυχής για την επιτυχία της προσφοράς που αφορά στην Εμπορική και θα ήθελα να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου προς την ελληνική κυβέρνηση και τους άλλους μετόχους για την εμπιστοσύνη που μας έδειξαν φέρνοντας τις μετοχές τους στην προσφορά. Η συναλλαγή αυτή αποτελεί μείζον στάδια στην διεθνή στρατηγική μας και θα συμβάλλει στο στόχο μας για αύξηση του καθαρού τραπεζικού μας προϊόντος επί μη γαλλικών συναλλαγών.»

Πρέπει να σημειώσουμε ότι η ανακοίνωση, από την κυβέρνηση, στις αρχές 2005, ότι τα εργοτάξια κατασκευών των οποίων η άδεια θα εκδίδονταν μετά την 1η Οκτωβρίου 2006 δεν θα έχαιραν πλέον απαλλαγής από τον ΦΠΑ, προκάλεσε έκρηξη στον κατασκευαστικό τομέα σε όλη την χώρα, που συνοδεύτηκε από μιαν έκρηξη των στεγαστικών δανείων, ενώ η ζήτηση κατοικίας ήταν κατά πολύ πλήρης στην Ελλάδα διότι, το 2001, για πληθυσμό 11 εκατομμυρίων κατοίκων, ήδη καταγράφονταν 5,4 εκατομμύρια ιδιωτικές κατοικίες εκ των οποίων 1,4 εκατομμύρια κενών κατοικιών, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Αυτό τροφοδότησε την κερδοσκοπική φούσκα του ιδιωτικού δανεισμού. Κατά την απογραφή του 2011, καταγράφτηκαν 6,4 εκατομμύρια ιδιωτικών κατοικιών, εκ των οποίων 2,5 εκατομμύρια ήταν κενές.

Πηγή και παραπομπές:


[1] [2] [3] [4] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13]

Comments

Popular posts from this blog

It has started: Spain decides permanent UBI for its citizens

globinfo freexchange
Spain appears to be the first country that will implement a permanent form of Universal Basic Income for its citizens. As the Independentreported: [emphasis added]
Spain’s cabinet has approved the creation of a national minimum income, according to a government spokesperson.

Deputy Prime Minister Pablo Iglesias told a news conference on Friday the creation of a minimum income worth €462 (£416.92) a month will target some 850,000 households or 2.5 million people.

The government would pay the monthly stipend and top up existing revenue for people earning less so that they receive at least that minimum amount every month, he said.

The minimum income would increase with the number of family members, up to a maximum of €1,015 (£916.30) each month. The programme would cost the government about €3 billion a year.

Mr Iglesias said: “Today is a historic day for our democracy. Today this government is showing that its political choice is social justice and that it takes the…

It has started: Greece becomes the blueprint for the 21st century corporate feudalism

globinfo freexchange
Greece has just become the blueprint for the 21st century corporate feudalism through a preposterous environmental bill passed on Tuesday.
Just when the neoliberal government lifted most of the restriction measures that were imposed to deal with the COVID-19 pandemic crisis, it rushed to pass the bill through unconstitutional actions. These have been strongly condemned by the main opposition party, SYRIZA.
As reported by the Associated Press:
Greek lawmakers approved a controversial environmental bill Tuesday that the opposition and environmental groups slammed for opening the door to exploratory oil and gas drilling in protected areas.

[...]

On the eve of the vote, Greenpeace and the World Wildlife Fund said they had collected 30,000 signatures in an online petition against the legislation, which they say will remove vital safeguards for environmental protection.

Beyond the drilling, this legislation is deeply problematic in many areas, as has already been estab…

Τίποτα δεν σταματάει το νεοφιλελεύθερο "οδοστρωτήρα" τους ...

globinfo freexchange
Αφού τελείωσαν τα χειροκροτήματα για τους γιατρούς του Εθνικού Συστήματος Υγείας, ο Μητσοτάκης επέστρεψε στην "κανονικότητα" της αποστολής του, που, με λίγα λόγια, είναι η ιδιωτικοποίηση και το ξεπούλημα των πάντων. Έτσι, μετά το διάλειμμα λόγω πανδημίας, φανέρωσε και πάλι το πόσο αδημονεί να οδηγήσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας στο δρόμο της ιδιωτικοποίησης.
Όπως αναφέρει το tvxs.gr:
                         Δεν πρόλαβαν να περάσουν λίγες μέρες από την άρση του Lockdown και την απομάκρυνση, σε πρώτη φάση, του σοβαρού υγειονομικού κινδύνου της πανδημίας, και ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέφερε τα σχέδια για ιδιωτικοποίηση του ΕΣΥ, εγκαταλείποντας τα «χειροκροτήματα» και τις αναφορές στους «ήρωες» υγειονομικούς και στη σημασία του δημόσιου συστήματος υγείας. Παρά το «σκληρό μάθημα» που έδωσε η πανδημία στους νεοφιλεύθερους λάτρεις της «αγοράς», φαίνεται πως η κυβέρνηση δεν εγκατέλειψε ποτέ τους αρχικούς σχεδιασμούς της, παρά τον τρόπο που το δημόσιο σύστημα υγεία…

New court files expose Sheldon Adelson’s security team in US spy operation against Julian Assange

An exclusive investigation by The Grayzone reveals new details on the critical role Sheldon Adelson’s Las Vegas Sands played in an apparent CIA spying operation targeting Julian Assange, and exposes the Sands security staff who helped coordinate the malicious campaign.
by Max Blumenthal
I was the CIA director. We lied, we cheated, we stole.

–Mike Pompeo, College Station, TX, April 15, 2019
Part 2 - Pompeo outlines the attack on Assange
Pompeo’s first public speech as CIA Director, hosted at the Washington DC-based Center for Strategic and International Studies think tank on April 13, 2017, was one of the most paranoid and resentful addresses ever delivered by an agency chief.
The former Republican congressman from Kansas opened his speech with an extended tirade against the “Philip Agees in the world,” referring to the CIA whistleblower who handed over thousands of classified documents to leftist publishers that revealed shocking details of illegal US regime change and assassination …

The neoliberal machine mocks Millennials and Gen Xers through a documentary about Bernie's awful mistreatment by the corporate media!

globinfo freexchange
Now that the "Bernie Sanders" threat for the establishment has been neutralized (for a second time), the neoliberal machine is free to pretend that it cares about the truth.
Kyle Kulinski speaks about a new documentary by VICE about the media bias against Bernie Sanders. Although the doc trailer is pretty impressive, Kulinski starts with a pretty remarkable argument he saw on Twitter:
                         Credit to VICE. Thank you for this documentary. Curious how it released after Bernie dropped out. 

Kulinski finds that the mainstream media still have enough power to neutralize an undesirable candidate, as they did with Bernie, despite the fact that most of the people don't trust them. He also explains the demographics of this year's race for the leadership of the Democratic party.

As he supports, Millennials and Gen Xers overwhelmingly supported Bernie Sanders against the Baby Boomers and the Silent Generation (in which Bernie actually be…

Δεν τους βγαίνει με τίποτα η "στρατηγική ήττα" ...

globinfo freexchange
Τα πράγματα φαίνεται να εξελίσσονται σχεδόν όπως τα είχαμε προβλέψει.
Όπως είχαμε επισημάνει ήδη από τα μέσα Απριλίου, στο επόμενο διάστημα αναμένεται να δούμε νέες, αλλεπάλληλες "φουσκωμένες" δημοσκοπήσεις από την φιλοκυβερνητική μηχανή προπαγάνδας, ώστε να προετοιμαστεί ψυχολογικά το κοινό για το επικείμενο αποτέλεσμα των εθνικών εκλογών.
Στις δημοσκοπήσεις αυτές θα βλέπουμε ενδεχομένως την ψαλίδα μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ συνεχώς να μεγαλώνει, με μια ταυτόχρονη πτώση του ποσοστού του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, σε βαθμό που να δικαιολογεί την στρατηγική του ήττα.  
Ωστόσο, το 20,3% του ΣΥΡΙΖΑ, δεν συνιστά στρατηγική ήττα στο βαθμό που επιθυμεί το καθεστώς και η ντόπια ολιγαρχία, εν όψει μάλιστα και απλής αναλογικής. Οπότε θα πρέπει να αναμένουμε στο αμέσως επόμενο διάστημα ένα νέο βομβαρδισμό από δημοσκοπήσεις στις οποίες το ποσοστό του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα "ροκανίζεται" σταδιακά, έτσι ώστε να δημιουργηθεί το κ…

Το κίνημα Slow News: η απάντηση στα Fake News?

globinfo freexchange
Στον θαυμαστό καινούργιο κόσμο, ο αβάσταχτος όγκος πληροφοριών που καταναλώνουμε καθημερινά έχει γεννήσει ένα δυστοπικό παράδοξο: την ίδια στιγμή, αμφισβητούμε και πιστεύουμε τα πάντα. Το μυαλό μας έχει βυθιστεί σε μια δίνη από tweets, αναρτήσεις, βίντεο, hoaxes και fake news.
Τα τελευταία χρόνια, σε διάφορα μέρη του πλανήτη, νησίδες αντίστασης έρχονται στην επιφάνεια. Ολιγομελείς ομάδες ανεξάρτητων δημοσιογράφων αγωνίζονται να οικοδομήσουν ένα εναλλακτικό μοντέλο πληροφόρησης, το οποίο βασίζεται σε μια εξαιρετικά απλή αρχή: πρέπει να κόψουμε ταχύτητα. Ένα μαχητικό ντοκιμαντέρ που έχει βαλθεί να αποδείξει ότι η δημοσιογραφία παραμένει ο βασικός πυλώνας της δημοκρατίας.
https://www.filmfestival.gr/el/section-tdf/movie/1047/13001


Το ενδιαφέρον αυτό ντοκιμαντέρ του Alberto Puliafito, ερευνά ένα νέο είδος δημοσιογραφίας που γεννήθηκε από την ανάγκη για δημοσιογραφική αυθεντικότητα μέσα στο σημερινό, χαοτικό μιντιακό τοπίο.
Σε ένα σύστημα που χαρακτηρίζεται από μια αδι…

When the US imperialist machine is using controversial books to build its propaganda

globinfo freexchange
It seems that the US imperialist machine is using the same methods it was using forty years ago at the dawn of neoliberalism and the rise of neoconservatives. One of these methods involves controversial books - often filled with inaccuracies, exaggerations, or even false facts - which were taken for granted in order to permit the imperialists to build a convenient propaganda.
As The Grayzonereported recently [most important parts highlighted]:
The U.S. assassination of Qassem Soleimani in January touched off a new wave of disinformation about the top Iranian major general, with Trump administration allies branding him a global terrorist while painting Iran as the world’s worst state sponsor of terrorism. Much of the propaganda about Soleimani related to his alleged responsibility for the killing of American troops in Iraq, along with Iran’s role in Syria, Lebanon, and Yemen.

But a second theme in the disinformation campaign, which has been picked up by mai…

Chris Hedges interviews Howie Hawkins, Green for President

Howie Hawkins
Pulitzer Prize winning journalist and public intellectual, Chris Hedges, speaks with Howie Hawkins about the political landscape in 2020, "lesser evilism" and more.

How the USA erased the USSR victory over Nazi Germany

Moderate Rebels
The Soviet Union played the leading role in defeating Nazi Germany in World War II, but the US government has tried to erase its unimaginable sacrifice. Historian Peter Kuznick discusses the real history of WWII, and how 80% of Nazis were killed on the Eastern Front with the USSR.