Skip to main content

Ελλάδα: Οι τράπεζες προκάλεσαν την κρίση

Το χρέος που απαιτούν να πληρώσει η Ελλάδα είναι επονείδιστο - Η μελέτη αυτή αποδεικνύει ότι η ελληνική κρίση που ξέσπασε το 2010 προήλθε από τον ιδιωτικό τραπεζικό τομέα. Δεν είναι αποτέλεσμα υπέρμετρων δημόσιων δαπανών. Το υποτιθέμενο πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας σχεδιάστηκε για να υπηρετήσει τα συμφέροντα των ιδιωτών τραπεζιτών καθώς και των χωρών που κυριαρχούν στην ευρωζώνη. Η υιοθέτηση του ευρώ από την Ελλάδα έπαιξε καίριο ρόλο μεταξύ των παραγόντων που συνέβαλαν στην κρίση. Η ανάλυση που περιέχεται σε αυτό το κείμενο παρουσιάστηκε στην Αθήνα, την 6η Δεκεμβρίου 2016, κατά την συνάντηση της Ελληνικής Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους.

Eric Toussaint

Μέρος 5ο - Η φούσκα του ιδιωτικού δανεισμού δημιουργήθηκε από την συνδυασμένη δράση των ελληνικών και ξένων τραπεζών με την στήριξη των κυβερνήσεων

Οι ελληνικές τράπεζες ώθησαν τους πελάτες τους να καταφύγουν μαζικά στον δανεισμό για να χρηματοδοτήσουν την κατανάλωσή τους. Όπως δείχνει το γράφημα 5, οι πιστώσεις προς τα νοικοκυριά πενταπλασιάστηκαν μεταξύ 2001 και 2008. Όσο για τον δανεισμό των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων, πολλαπλασιάστηκε επί 2,5. Αντίθετα, κατά την ίδια περίοδο, οι ελληνικές τράπεζες μείωσαν τις χορηγήσεις δανείων προς το δημόσιο.

Γράφημα 5 – Πιστώσεις χορηγηθείσες από τις ελληνικές τράπεζες προς τους εθνικούς οικονομικούς παράγοντες (2001-2008)

Το γράφημα 6, που αφορά στην εξέλιξη της σύνθεσης του συνολικού ελληνικού χρέους κατά την περίοδο 1997-2009, απεικονίζει την σημαντική αύξηση του χρέους των νοικοκυριών, των χρηματοπιστωτικών εταιρειών (κατά κύριο λόγο, των τραπεζών) και των μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών. Αντίθετα, διαπιστώνουμε μια μείωση του μεριδίου που αντιστοιχεί στο δημόσιο χρέος που περνά από το 70% στα 42%, μεταξύ 1997 και 2009.

Γράφημα 6 – Το ελληνικό χρέος ανά τομέα (σε % του συνόλου)

Ο πίνακας 1 δείχνει καθαρά την πολύ σημαντική αύξηση των δανείων των τραπεζών προς τα νοικοκυριά και τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις.

Πίνακας 1. Εξέλιξη των στοιχείων των υπολοίπων των δανείων των τραπεζών της Ελλάδας προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις από τον Δεκέμβριο του 1998 έως τον Δεκέμβριο του 2010 (σε εκατομμύρια ευρώ).

Ο πίνακας 2 δείχνει πως η αύξηση των καταθέσεων είναι σαφώς κατώτερη αυτής των δανείων, όπως μετράται στον πίνακα 1.

Πίνακας 2. Εξέλιξη των στοιχείων των υπολοίπων των καταθέσεων και ρέπος (συμφωνίες πώλησης και επαναγοράς) των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από τον Δεκέμβριο του 1998 έως τον Δεκέμβριο του 2010 (σε εκατομμύρια ευρώ).

Το 1998, οι καταθέσεις στις τράπεζες αντιπροσώπευαν περισσότερο από το διπλάσιο των χορηγούμενων δανείων προς τον ιδιωτικό τομέα, σημάδι υγιούς κατάστασης. Αντίθετα, διαπιστώνουμε ότι το 2008 η κατάσταση παρουσιάζει αρνητική εξέλιξη: οι καταθέσεις είναι πλέον λιγότερες σε σχέση με τα δάνεια. Οι ελληνικές τράπεζες επωφελήθηκαν της προσφοράς εξωτερικής χρηματοδότησης που προέρχονταν από τις γαλλικές, τις γερμανικές και άλλες τράπεζες.

Τα δάνεια των ελληνικών τραπεζών από τις ξένες τράπεζες πολλαπλασιάστηκαν επί 6,5 μεταξύ 2002 και 2009, περνώντας από τα 12,3 δις € στα 78,6 δις €. Εάν περιλάβουμε στον υπολογισμό άλλες πηγές εξωτερικής ιδιωτικής χρηματοδότησης (επενδυτικά κεφάλαια, ασφαλιστικές εταιρείες, money market funds,…), το εξωτερικό χρέος των ελληνικών τραπεζών πέρασε από τα 19 δις €, τον Ιανουάριο του 2002, στα 112 δις €, στο τέλος του 2009.

Το πρόβλημα όμως δεν σταματά εδώ: οι ελληνικές τράπεζες προχωρούσαν σε βραχυπρόθεσμο δανεισμό στην ξένη διατραπεζική αγορά (επίσης, η πλειοψηφία των τραπεζικών καταθέσεων των Ελλήνων ήταν βραχυπρόθεσμες και, φυσικά, αποτελούσαν και αυτά, όπως είδαμε, πηγή χρηματοδότησης των τραπεζών) ενώ έδιναν μακρο- ή μεσοπρόθεσμα δάνεια στους πελάτες τους, ειδικότερα για επενδύσεις σε ακίνητα ή την αγορά διαρκών καταναλωτικών αγαθών (αυτοκίνητα, οικιακός ηλεκτρικός εξοπλισμός, κλπ.), γεγονός που τις καθιστούσε πολύ ευάλωτες στις εξελίξεις στις χρηματιστικές αγορές και στις αναλήψεις καταθέσεων.

Κι όμως, αυτή η επιδείνωση που υπονόμευε τον ισολογισμό των τραπεζών δεν αντικατοπτρίστηκε διόλου στην εξέλιξη της αποδοτικότητάς τους. Το 2005, σύμφωνα με μελέτη της Κεντρικής τράπεζας της Ελλάδας, τα κέρδη των τραπεζών παρουσίασαν αύξηση 198%. Ταυτόχρονα, οι φόροι που κατέβαλαν εκείνον τον χρόνο μειώθηκαν κατά 18,8 %. Η ROE (Return on Equity ή «απόδοση ιδίων κεφαλαίων», μετρά την απόδοση των ιδίων κεφαλαίων μιας επιχείρησης. Υπολογίζεται συσχετίζοντας το καθαρό αποτέλεσμα και τα ίδια κεφάλαια.) των τραπεζών έφτασε το εξωφρενικό ποσοστό των 26% ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 17,4%.

Αυτός ο αγώνας δρόμου για την βραχυπρόθεσμη αποδοτικότητα οδήγησε τις γαλλικές τράπεζες να αποφασίσουν να προχωρήσουν στην αγορά ελληνικών τραπεζών για να διευκολύνουν και να ενισχύσουν τις επενδύσεις τους σε αυτό που θεωρούσαν ως ένα νέο Ελντοράντο. Τον Μάρτιο του 2004, η Société Générale αγοράζει την πλειοψηφία του κεφαλαίου της Γενικής Τράπεζας της Ελλάδας (50,01 %) που μετονομάζεται σε Geniki Bank. Τον Αύγουστο του 2006, είναι η σειρά της Crédit Agricole S.A. να προχωρήσει σε δημόσια προσφορά εξαγοράς της Εμπορικής Τράπεζας ΑΕ. Σε ανακοίνωση της εποχής εκείνης, ο Georges Pauget, Γενικός Διευθυντής της Crédit Agricole S.A. αιτιολογούσε την επιλογή αυτή λέγοντας: « … η εξαγορά αυτή … μας δίνει πρόσβαση σε μιαν αναπτυσσόμενη αγορά σε μια περιοχή που γνωρίζει ταχεία επέκταση.» Ο René Carron, Πρόεδρος της Crédit Agricole S.A., δήλωσε: «Είμαι ιδιαίτερα ευτυχής για την επιτυχία της προσφοράς που αφορά στην Εμπορική και θα ήθελα να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου προς την ελληνική κυβέρνηση και τους άλλους μετόχους για την εμπιστοσύνη που μας έδειξαν φέρνοντας τις μετοχές τους στην προσφορά. Η συναλλαγή αυτή αποτελεί μείζον στάδια στην διεθνή στρατηγική μας και θα συμβάλλει στο στόχο μας για αύξηση του καθαρού τραπεζικού μας προϊόντος επί μη γαλλικών συναλλαγών.»

Πρέπει να σημειώσουμε ότι η ανακοίνωση, από την κυβέρνηση, στις αρχές 2005, ότι τα εργοτάξια κατασκευών των οποίων η άδεια θα εκδίδονταν μετά την 1η Οκτωβρίου 2006 δεν θα έχαιραν πλέον απαλλαγής από τον ΦΠΑ, προκάλεσε έκρηξη στον κατασκευαστικό τομέα σε όλη την χώρα, που συνοδεύτηκε από μιαν έκρηξη των στεγαστικών δανείων, ενώ η ζήτηση κατοικίας ήταν κατά πολύ πλήρης στην Ελλάδα διότι, το 2001, για πληθυσμό 11 εκατομμυρίων κατοίκων, ήδη καταγράφονταν 5,4 εκατομμύρια ιδιωτικές κατοικίες εκ των οποίων 1,4 εκατομμύρια κενών κατοικιών, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Αυτό τροφοδότησε την κερδοσκοπική φούσκα του ιδιωτικού δανεισμού. Κατά την απογραφή του 2011, καταγράφτηκαν 6,4 εκατομμύρια ιδιωτικών κατοικιών, εκ των οποίων 2,5 εκατομμύρια ήταν κενές.

Πηγή και παραπομπές:


[1] [2] [3] [4] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13]

Comments

Popular posts from this blog

Former Pentagon official confirms: Trump prepares for war with Iran

globinfo freexchange
Right after Trump's sudden announcement that he will withdraw the US forces from Syria, we had some mixed reactions. Some liberals reacted angrily, but most of the reactions from the liberal machine were rather moderate, or at least not as intensive as someone would normally expect.
On the other hand, Trump's supporters and all those who had enough of the pro-war neoliberal establishment, felt a kind of vindication, as it appeared that Trump would eventually keep its promise for an 'anti-interventionist' policy.
But the blog wrote immediately a 'not so fast' article to explain that most of the Americans and all those who are tired of the US endless wars, should not rush to celebrate. We estimated that Trump's move is probably a sign that he is going to re-organize troops and go after the big target called Iran.
Indeed, shortly after the move, Trump, suddenly again, announced that he will also pullout troops from Afghanistan.
And then, about…

Panicked neoliberal tools attempt to trigger a war of generations against AOC's progressive counterattack

globinfo freexchange
We were slightly surprised to see such an article title in one of the primary info tools of the global neoliberal regime and financial capital. But the subtitle immediately clarified everything.
When we read the title “Alexandria Ocasio-Cortez and the Revenge of the Millennials” of the article in Bloomberg, we thought that we might be in front of a small miracle. We thought that the time has come for some people inside the core of the establishment apparatus to admit that the younger generations have lost dramatically from this brutal system. And so, the time has come to overthrow it, take their 'revenge'.
But no, it was too good to be true.
The subtitle immediately revealed the trick: “The Democrats’ major economic initiatives tend to favor the young at the expense of the old.”
Then, inside the article we read: “Almost every major new economic initiative proposed by Democrats — the Green New Deal, Medicare for all, debt-free college — has a common feature: Un…

Confirmed: Germany builds its own imperialist empire

globinfo freexchange
Almost two years ago we identified Germany's efforts to develop its military in the context of its ambition to build its own sphere of influence.
As we wrote, Brexit will give the chance to Germany to increase influence due to the change of power balance, especially now that France appears weak - crawling behind Berlin's austerity, sado-monetarism and neoliberal destruction. These conditions (created in the Greek experiment), are necessary to Germany in order to retain a model in favor of its surpluses. These could become the solid ground upon which Germany could build a strong, modern military machine.
Therefore, Merkel knows that the economic domination is not adequate for a country to become a major power. It is also important to have a strong military presence in its “sphere of influence”, or, its financial/debt colonies, if you prefer. The German military presence in Lithuania is a first step towards this direction as the Baltic countries have already be…

The desperate efforts of the Western neoliberal establishment to build a new propaganda machine

globinfo freexchange
The UK government and other Western governments and the US in recent years have had increasing difficulties persuading enough of their populations as to the legitimacy of the foreign policies that they have been pursuing.
And at the same time, Western countries have been going through a period of political crisis and economic crisis.
Piers Robinson, Chair in Politics, Society and Political Journalism at the University of Sheffield, further explains:
I think a lot of this drive is as much about trying to shore up shaky official narratives and trying to shore up political systems in a situation of political crisis, as it is actually about countering Russian propaganda.
I would suspect that that's a little bit of an excuse here to really what's going on of problems much closer to home.
This is not just to do to UK, this is Europe-wide. And there are also indications from the documents that they are intending to start to have some kind of impact within the United…

WikiLeaks disturbing and hopeful findings on Tulsi Gabbard's path to progressiveness

The definite detachment from the Clintonian machine
globinfo freexchange
Searching the Podesta emails inside WikiLeaks we found a rather disturbing fact about Tulsi Gabbard who recently announced that she will run for the 2020 US presidency. Iraq War Veteran, Jon Soltz, chairman at VoteVets at the time, sent an email on Aug. 2012 to Hillary Clinton top lobbyist, John Podesta, in order to thank him for his contribution to Gabbard's campaign in Hawaii.
Soltz wrote (emphasis added):
This morning, we are one step closer to making history. In Hawaii, VoteVets PAC-endorsed Iraq veteran Tulsi Gabbard has won her primary, in a stunning come-from-behind victory. If she wins in November, she along with Tammy Duckworth (who we also feel very good about), would be the first female combat veteran ever elected to Congress in United States history! This is happening because of you. Your tens of thousands of dollars in donations for Tulsi's campaign, through VoteVets PAC, allowed her to run a fir…

The difference between Bernie Sanders and Jeremy Corbyn and what the US elections won't allow you to decide

globinfo freexchange
A country that has been completely taken over by the banking mafia and the corporate power will never allow people to decide on the most important issue: the abolition of the dominant system that works against them.
Professor Richard Wolff explains:
Because of Bernie Sanders, particularly, we now have the word Socialism floating around, but typically it's about, more or less, really among Democrats. Like Mr. Sanders is ambiguously an independent but he's also a Democrat.
So, the ‘Socialists’ seemed to be the Democrats who want to do more for people. Social welfare, social supports, state supports, versus those who don't want to do quite so much - the centrist Democrats, like Clinton and Obama.
But the real question is a program of change. Socialism is a change of system it goes away from capitalism to do something else. It would be interesting if we could have an election ‘do we want that?’, ‘would we like a different system?’.
There are countries doing t…

The IMF is dismantling Argentina all over again

Part 1
In September, Argentine president Mauricio Macri accepted the 2018 Atlantic Council’s Global Citizen Award. In attendance were many of world’s neoliberal power players and policy makers, among them International Monetary Fund (IMF) Managing Director Christine Lagarde.
Facing the crowd, Macri gleefully admitted that “with Christine, I have to confess we started a great relationship some months ago,” referring to a series of loan agreements with the IMF amounting to $57.1 billion dollars. “I expect that this is going to work very well, and we will end up with the whole country crushing on Christine,” he continued.
This dynamic of chasing an improved image with the world’s big banks and the dominant economies in the West is emblematic of Macri’s priority to secure a relationship with the IMF and improve the country’s image with global financial institutions. But it comes at a devastating cost for the majority of the population who will suffer from neoliberal policy prescriptions of…

How neoliberalism manufactured consent to secure its unlimited power

From David Harvey's A Brief History of Neoliberalism
Part 11 – The Reagan/Thatcher neoliberal legacy: a bizarre form of a sinister political doctrine from which it would be difficult one to escape
But Thatcher had to fight the battle on other fronts. A noble rearguard action against neoliberal policies was mounted in many a municipality –– Sheffield, the Greater London Council (which Thatcher had to abolish in order to achieve her broader goals in the 1980s), and Liverpool (where half the local councillors had to be gaoled) formed active centres of resistance in which the ideals of a new municipal socialism (incorporating many of the new social movements in the London case) were both pursued and acted upon until they were finally crushed in the mid-1980s.
She began by savagely cutting back central government funding to the municipalities, but several of them responded simply by raising property taxes, forcing her to legislate against their right to do so. Denigrating the progressive…

Banishing Truth

by Chris Hedges
The investigative reporter Seymour Hersh, in his memoir “Reporter,” describes a moment when as a young reporter he overheard a Chicago cop admit to murdering an African-American man. The murdered man had been falsely described by police as a robbery suspect who had been shot while trying to avoid arrest. Hersh frantically called his editor to ask what to do.
The editor urged me to do nothing,” he writes. “It would be my word versus that of all the cops involved, and all would accuse me of lying. The message was clear: I did not have a story. But of course I did.” He describes himself as “full of despair at my weakness and the weakness of a profession that dealt so easily with compromise and self-censorship.
Hersh, the greatest investigative reporter of his generation, uncovered the U.S. military’s chemical weapons program, which used thousands of soldiers and volunteers, including pacifists from the Seventh-day Adventist Church, as unwitting human guinea pigs to measure…

All the right progressives are running for 2020 ... but they need a really smart strategy to have a chance against the neoliberal beast

globinfo freexchange
More than a year ago we wrote that the 2016 electoral process in the US was particularly useful because it highlighted many interesting unprecedented aspects. One of them, is that you don't need the mainstream media to promote you. Especially the young Americans discovered and promoted Bernie Sanders through the independent and social media on the Internet. Another aspect, is that you don't need big money to support you. These new conditions could be proven valuable towards the creation of a third political movement, coming straight from the people, which could seriously challenge the current corrupted political establishment.
We also wrote that we can think at least four progressives that should join forces to lead such a political movement right now: Jill Stein, Bernie Sanders, Tulsi Gabbard, Elizabeth Warren.
Three of them already revealed their intention to run for the 2020 US presidency. Assuming that the Greens won't change leadership, Jill Stein wi…