Skip to main content

Οι ισχυροί μοιράζουν ξανά την Αφρική: Ο πλούτος, το πλιάτσικο, η εξαθλίωση

Η Αφρική παραμένει βασικό πεδίο σύγκρουσης στην παγκόσμια σκακιέρα και του 21ου αιώνα. Πρόκειται για μια πλούσια σε πετρέλαιο και φυσικούς πόρους ήπειρο, αλλά με τους πιο εξαθλιωμένους κατοίκους, εξαιτίας του πλιάτσικου που γίνεται εδώ και δεκαετίες. Σχεδόν 130 χρόνια μετά τη Διάσκεψη του Βερολίνου, όπου οι αποικιοκρατικές δυνάμεις αποφάσισαν τον τεμαχισμό της αφρικανικής ηπείρου σε περιοχές ελέγχου, oι ισχυροί του κόσμου φαίνεται πως ξαναμοιράζουν την Αφρική

Όπως φαίνεται και στον χάρτη του Al Jazeera, σε όλη την ήπειρο υπάρχουν τεράστια κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, μεγάλες ποσότητες μεταλλευμάτων, ουράνιο και αφθονία πολύτιμων μετάλλων, όπως ο χρυσός, αλλά και διαμαντιών.

Ο χάρτης του πλούτου


Όμως παρά τον πλούτο της, η Αφρική παραμένει στο χάος και τις συγκρούσεις που εξαπλώνονται σε όλη την ήπειρο. Στο επίκεντρο αυτών των συγκρούσεων βρίσκεται μια περιοχή ύψιστης σημασίας: Η ζώνη Σάχελ. Είναι η στεπική λωρίδα γης νότια της Ερήμου Σαχάρα και βόρεια της Σαβάνας, που διασχίζει όλη την ήπειρο από τα Δυτικά και τη Σενεγάλη μέχρι τη Βόρεια Ερυθραία. Μια περιοχή που εδώ και δεκαετίες μαστίζεται από ένοπλες συγκρούσεις.

Τα τελευταία χρόνια, όπως σημειώνει το Al Jazeera, η ζώνη Σάχελ αποτελεί βασικό πεδίο συγκρούσεων στο πλαίσιο του πολέμου κατά της τρομοκρατίας. Όμως μήπως η καταπολέμηση της τρομοκρατίας δεν είναι παρά μια επίσημη αφήγηση, ώστε να προσφερθεί κάλυψη σε μια πολύ μεγαλύτερη μάχη; Μήπως ο πόλεμος για τους πόρους της Αφρικής στον 21ο αιώνα έχει ήδη αρχίσει; «Αυτό που βιώνουμε αυτή την περίοδο μπορεί να περιγραφεί ως ο νέος αγώνας για την Αφρική», σημειώνει ο Ζαν Μπατού, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Λωζάνης.

Η ζώνη Σάχελ


Στο κέντρο αυτής της ζώνης των συγκρούσεων βρίσκεται το Μάλι, μια από τις χώρες με τον πιο εξαθλιωμένο πληθυσμό. Η ανεργία καλπάζει και οι περισσότεροι άνθρωποι επιβιώνουν απλώς προσωρινά. Όμως το Μάλι δεν βρισκόταν πάντα στην ίδια κατάσταση. Πίσω στον 13ο αιώνα το Μάλι αποτελούσε μια μεγάλη αυτοκρατορία, που είχε επεκταθεί στο μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Αφρικής.

Ήταν μια εξαιρετικά πλούσια και ισχυρή αυτοκρατορία, κατέχοντας σημαντική θέση στο παγκόσμιο εμπόριο, χάρη στο ελεφαντόδοντο και το χρυσό. Ο πλούτος και η θέση του Μάλι προσέλκυσαν όμως και τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. «Βρίσκεται στα όρια της Βόρειας και της Νότιας Αφρικής, ακουμπά τον ωκεανό και τα δάση. Η θέση του το αναδεικνύει σε χώρο ύψιστης στρατηγικής σημασίας. Όποιος ελέγχει το Μάλι, ελέγχει και τη Δυτική Αφρική, αν όχι το σύνολο της Αφρικής. Για αυτό το λόγο η περιοχή έγινε τόσο πολυπόθητη», σημειώνει ο Ντουλάιε Κονάτε από την Αφρικανική Ένωση Ιστορικών.

Οι ιμπεριαλιστικές ευρωπαϊκές δυνάμεις του 19ου αιώνα αποκάλυψαν τα σχέδιά τους για εποικισμό του Μάλι και της υπόλοιπης Αφρικής στη διάσκεψη του Βερολίνου το 1885. Βρετανία, Βέλγιο Πορτογαλία, Ισπανία, Γερμανία, Ιταλία και Γαλλία μοιράσαν την περιοχή παίρνοντας ο καθένας το μερίδιό του. «Η εισβολή των αποικιοκρατικών δυνάμεων μας ξέσκισε», σημειώνει ο Κονάτε. Έκοψαν την Αφρική σε κομμάτια.

Ως ισχυρότερη αποικιοκρατική δύναμη αναδείχθηκε η Γαλλία, η οποία έθεσε υπό τον έλεγχό της μεγάλο μέρος της δυτικής και βόρειας Αφρικής. Στα τέλη της δεκαετίας του ’60, η έκρηξη των κινημάτων ανεξαρτησίας είχε ως αποτέλεσμα η Γαλλία να χάσει τις αποικίες της, όχι όμως και την επιρροή της, διατηρώντας στρατεύματα, βάσεις και τον πολιτικό έλεγχο, όχι μόνο στις πρώην αποικίες της αλλά και σε χώρες πέρα από αυτές. Ήταν η γέννηση της «France-Afrique».

Την ίδια περίοδο, η ανακάλυψη τεράστιων αποθεμάτων πετρελαίου στον Κόλπο της Γουινέας προσέλκυσε ένα νέο ισχυρό παίχτη, τις ΗΠΑ, οι οποίες προχώρησαν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις αλλά και οικονομικές επενδύσεις στην Αφρικανική Ήπειρο, που μεταξύ άλλων αναδεικνυόταν και σε ένα πεδίο ψυχροπολεμικής σύγκρουσης. Στη δεκαετία του ’90, οι ΗΠΑ έστειλαν 28.000 στρατιώτες στη Σομαλία, υποστηρίζοντας πως θα βοηθήσουν στον τερματισμό του εμφυλίου πολέμου στην περιοχή. Η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση κατέληξε σε φιάσκο αλλά και μια επικοινωνιακή καταστροφή. Εικόνες με εκτελεσμένους Αμερικανούς στρατιώτες έκαναν το γύρο του κόσμου.

Οι Αμερικανοί στρατιώτες θα επιστρέψουν δυναμικότερα στην περιοχή μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, τον Σεπτέμβριο του 2001, δημιουργώντας την πρώτη τους στρατιωτική βάση στο Τζιμπουτί. «Η Σάχελ έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διακίνηση όπλων, την στρατολόγηση μαχητών και την ενίσχυση του οργανωμένου εγκλήματος», δήλωσε ο Ράντολφ Αταλάχ, υπεύθυνος του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας για θέματα τρομοκρατίας στην Αφρική.

Η AFRICOM και το «λυσσασμένο σκυλί»

Όπως σημειώνει το Al Jazeera, οι ΗΠΑ είναι η μόνη χώρα που έχει διαιρέσει τον κόσμο σε ξεχωριστούς στρατιωτικούς τομείς για την παρακολούθηση και την εποπτεία. NORTHCOM, PACOM, SOUTHCOM, EUCOM, CENTCOM και πλέον AFRICOM. Στο πλαίσιο του πολέμου κατά της τρομοκρατίας, οι ΗΠΑ ξεκίνησαν στρατιωτικές ασκήσεις με ολοένα αυξανόμενο αριθμό αφρικανικών χωρών. Στην πραγματικότητα η δημιουργία της AFRICOM αποτελούσε και το κλειδί για την εδραίωση των συμφερόντων των ΗΠΑ στην Αφρική. Όμως υπήρξε ένα πρόβλημα. Οι Αφρικανικές κυβερνήσεις είχαν καταλήξει σε μια κοινή θέση: «Όχι στη δημιουργία νέων στρατιωτικών βάσεων». Έτσι η έδρα της AFRICOM δημιουργήθηκε πολλή μακριά από το χώρο δράσης της. Συγκεκριμένα στη Στουτγκάρδη στη Γερμανία.

Ο πιο ισχυρός υποστηρικτής αυτής της θέσης ήταν ο ηγέτης της Λιβύης Μουαμάρ Καντάφι, το «λυσσασμένο σκυλί» όπως τον είχε αποκαλέσει στο παρελθόν ο Ρόναλντ Ρίγκαν. Η πρώτη απόπειρα δολοφονίας του έγινε το 1986 με βομβαρδισμό του παλατιού του. Η ανεξαρτησία και επιρροή του Μουαμάρ Καντάφι πήγαζε από τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της Λιβύης, από τα μεγαλύτερης της Αφρικής, τα οποία είχε εθνικοποιήσει όταν ανέλαβε την εξουσία. Ο Καντάφι αποδείκνυε με αυτόν τον τρόπο πως μια Αφρικανική χώρα μπορούσε να αναπτυχθεί χωρίς καμία εξάρτηση από το Δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, το ΔΝΤ και εν γενεί το Δυτικό Κεφάλαιο, όπως συνέβαινε κατά κόρον μέχρι τότε.

«Από την αρχή ο Μουαμάρ Καντάφι ήταν αντίθετος στην ξένη στρατιωτική παρουσία στην Αφρική. Μια από τις πρώτες του κινήσεις όταν ανέλαβε την εξουσία το 1969 ήταν να εκδιώξει τις βρετανικές και αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Λιβύη», εξηγεί ο Μαξιμίλιαν Φορτ, συγγραφές του βιβλίου «Slouching Towards Sirte: Nato's war on Libya and Africa».

Ωστόσο το Μάρτιο του 2011, με την έκρηξη της «Αραβικής Άνοιξης», όπως ονομάστηκαν οι ένοπλες εξεγέρσεις κατά των καθεστώτων στη Βόρεια Αφρική, οι ΗΠΑ και η Γαλλία, μαζί με τις υπόλοιπες χώρες της Δύσης, ανέλαβαν δράση. Ήταν ο πρώτος πόλεμος της AFRICOM. Η εξέγερση στη Λιβύη, η πτώση και ο θάνατος του Καντάφι προκάλεσαν ένα ντόμινο εξελίξεων εκτός συνόρων της Λιβύης. Μέρος των όπλων του καθεστώτος έπεσε στα χέρια των ανταρτών, και αλλά βρέθηκαν τελικά στα χέρια ακραίων ισλαμιστών, οι οποίοι εξαπλώθηκαν σε γειτονικές χώρες, μεταξύ των οποίων και στο Μάλι. Εκεί, στο Βόρειο Μάλι, ιδρύθηκε και Ισλαμικό Κράτος. Με την υποστήριξη των Γαλλικών δυνάμεων οι κυβερνητικές δυνάμεις του Μάλι ανακατέλαβαν τις βόρειες περιοχές από τους τζιχαντιστές. Οι πρώην αποικιοκράτες, παρουσιάζονταν πλέον ως σωτήρες της χώρας.

Κέρδος στο χάος

Παρά το χάος, την αστάθεια, τους πολέμους και τις συγκρούσεις, το ενδιαφέρον των μεγάλων εταιρειών, κυρίως των ενεργειακών κολοσσών των ΗΠΑ, της Ευρώπης και της Κίνας, για την Αφρική παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Μεγάλα ανεκμετάλλευτα αποθέματα πετρελαίου παραμένουν στη ζώνη Σαχέλ, το «Ελντοράντο του Σαχέλ», όπως την αποκαλούν. Όπως υπογραμμίζει το Al Jazeera, σχεδόν 2 τρισεκατομμύρια δολάρια εκτιμώνται οι επενδύσεις για τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της Αφρικής μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες.

«Τα κοιτάσματα πετρελαίου γίνονται όλο και πιο σπάνια. Έτσι τα τελευταία σημαντικά αποθέματα πετρελαίου στην Αφρική θα γίνονται ολοένα και πιο σημαντικά. Το ποιος θα κερδίσει έδαφος στον έλεγχό τους αναδεικνύεται σε ζήτημα ζωτικής σημασίας», σημειώνει ο καθηγητής ιστορίας του Πανεπιστημίου της Λωζάνης Ζαν Μπατού.

Οι ισχυροί μοιράζουν ξανά την Αφρική

Εν τω μεταξύ, η AFRICOM βρίσκει συνεχώς νέα πατήματα στην Αφρική. Στο πλαίσιο του πόλεμου κατά της τρομοκρατίας, οι αφρικανικές κυβερνήσεις που υπογράφουν στρατιωτικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ συνεχώς αυξάνονται. Οι ΗΠΑ έχουν δημιουργήσει πλέον βάσεις στο Νίγηρα, στο Τζιμπουτί, στην Κένυα, την Αιθιοπία, τη Σομαλία, το Νότιο Σουδάν, την Μπουρκίνα Φάσο και τις Σεϋχέλλες. Αμερικανικός πάτησε το πόδι του και στη Λιβερία κατά τη διάρκεια της επιδημίας Έμπολα το 2014. Όμως και η Γαλλία ανακοίνωσε την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνάμεών της στη ζώνη του Σαχέλ με 3.000 επιπλέον στρατιώτες.

Η αυξανόμενη στρατιωτικοποίηση της Αφρικής αποτελεί μια νέα πηγή πλούτου, περιζήτητη από την πολεμική βιομηχανία και τους ιδιώτες εργολάβους. Σχεδόν 130 χρόνια μετά τη Διάσκεψη του Βερολίνου, μια νέα διαίρεση της Αφρικανικής ηπείρου βρίσκεται σε εξέλιξη και οι μεγάλες δυνάμεις επιδιώκουν να εξασφαλίσουν το μερίδιό τους στα αποθέματα πετρελαίου, τα πολύτιμα ορυκτά, τη γη ακόμη και το νερό που βρίσκεται κάτω από την άμμο της ερήμου. «Τα μεγάλα ζητήματα δεν αντιμετωπίζονται στην πραγματικότητα. Η Δυση τρέφεται από τους πολέμους. Είναι λες και πρέπει να δημιουργούν πολέμους για να δικαιολογήσουν την εξουσία τους», σχολιάζει ο ιμάμης Μαχμούντ Ντίκο, πρόεδρος του Ανώτατου Ισλαμικού Συμβουλίου του Μάλι.

Η επέλαση των πετρελαϊκών στην Αφρική


Πηγή:


Σχετικά:


Comments

Popular posts from this blog

Donald Trump: the last symptom of a system that is about to collapse

globinfo freexchange
In another interesting interview with Chris Hedges, Richard Wolff explains why the Trump presidency is the last resort of a system that is about to collapse:
Finally, if everybody tries to save themselves (protection), we have a historical example: after the Great Depression that happened in Europe. And most people believe that it was a large part of what led to WWII after WWI, rather than a much saner collective effort. But capitalism doesn't go for collective efforts, it tends to destroy itself by its own mechanisms.
There has to be a movement from below. Otherwise, there is no counter force that can take us in another direction.
So, absent that counter force we are going to see this system spinning out of control and destroying itself in the very way its critics have for so long foreseen it well might.
When Trump announced his big tariffs on China, we saw the stock market dropped 700 points in a day. That's a sign of the anxiety, the danger, even in the min…

Austria has just returned to the Middle Ages

The Austrian government confirmed that the far-right is an emergency reserve of neoliberalism
globinfo freexchange
Haven't you yet convinced that the nationalists and the far-right are the most faithful dogs of the big capital? Then, look at what just happened in Austria. In the end, despite the mass protests in Vienna, Austrian employers will be able to introduce 12-hour working day without increasing wages. The relevant law adopted by the Parliament of the country, reports on Friday, July 6.



What's the first thing that Emmanuel Macron did after his election in France? He rushed to complete what Francois Hollande - the other puppet of the neoliberal establishment - had started: destroy trade unions, completely deregulate the labor market.
Yet, the media in France were promoting him as a 'progressive' (what a joke) who will stop the far-right threat.
In reality, big capital’s reserve, Marine Le Pen, is waiting in the 'bench', ready to take action any moment, now tha…

WikiLeaks reveals Italian officials had serious concerns about Italy's ability to participate in the monetary union already since the late 70s

The WIKILEAKS Public Library of US Diplomacy (PlusD)holds the world's largest searchable collection of United States confidential, or formerly confidential, diplomatic communications. As of April 8, 2013 it holds 2 million records comprising approximately 1 billion words. The collection covers US involvements in, and diplomatic or intelligence reporting on, every country on earth. It is the single most significant body of geopolitical material ever published. The PlusD collection, built and curated by WikiLeaks, is updated from a variety of sources, including leaks, documents released under the Freedom of Information Act (FOIA) and documents released by the US State Department systematic declassification review.
globinfo freexchange
A 1978 cable from the US Bureau of Economic and Business Affairs to the Secretary of State, was monitoring in detail the Italian serious concerns on the perspective of Italy joining the European monetary union. It describes an atmosphere of anxiety insi…

The vicious circle of modern slavery

globinfo freexchange
It sounds unbelievable, but in one of supposedly the most advanced European nations, the government plans to allow the working day to be extended to 12 hours!
We are talking about Austria, where tens of thousands of people in Vienna packed the streets on Saturday to voice their opposition to loosening labor laws to allow for a 12-hour workday and subsequent 60-hour workweek. Police in Vienna said some 80,000 people took part, while the trade unions that organized the protest said some 100,000 people attended.
What can someone say about this unimaginably absurd decision?
In an age of all this advanced technology, with AI and hyper-automation, people should work less hours, enjoying all the benefits and extra free time for their families and themselves. Yet, in the homeland of Austrian economics that led us to brutal neoliberalism, it seems that the elites push things to the opposite direction. Why? Is it just because human labor can't compete the machines?
Think ab…

Bernie's revolution starts to wipe out the establishment with a huge political earthquake!

globinfo freexchange
It happened! A 28-year-old super-progressive beat the personification of the establishment in the Democratic primary! Alexandria Ocasio-Cortez won the Democratic primary in New York's 14th congressional district, defeating the establishment baron, Joe Crowley. This has been described by many, rightfully, as the biggest upset victory in the 2018 midterm election season.
What are the origins of this amazing, unprecedented result in the US political process?
We can find them in the 2016 Democratic primaries. Back then, Bernie Sanders put the foundations of a truly progressive movement that could beat the neoliberal establishment. We wrote then that Bernie speaks straightly about things buried by the establishment, as if they were absent. Wall Street corruption, growing inequality, corporate funding of politicians by lobbies. He says that he will break the big banks. He will provide free health and education for all the American people. Because of Sanders, Hillary w…

Corporate media pundits depict establishment's evident panic in front of Alexandria Ocasio-Cortez's huge victory

globinfo freexchange
Shortly after recent political earthquake with Alexandria Ocasio-Cortez's huge victory, the establishment apparatus started to react as expected.
TYT immediately responded by identifying the common narratives used by the corporate media pundits in the following video:

In this video you can track at least two kinds of typical 'arguments' provided by the neoliberal ideological framework. We wrote several times in this blog about such arguments that their carriers present them as being perfectly rational using 'logical leaps', while in reality, they are deeply irrational.
In the first argument, Steve Schmidt labels progressivism as 'dishonest', simply because it fights for free education, free healthcare, etc. The basic 'argument' is the usual: ordinary people can't have such things because of the enormous debt. Of course, the logical leap here is the fact that the neoliberal pundits always avoid to refer to the billions in bailout…

Key parts of the Matrix: the faithful little soldiers of the mainstream media

globinfo freexchange
Ludivine Bénard describes almost perfectly a key part of the Matrix of our times:
Journalistic titles hire journalists whose social background – socially, culturally, educationally and morally – fits perfectly with what the current capitalist order asks for.
People working in media are mostly middle-class types with the same interests, favouring consumerism, hedonism, libertarian individualism and unconditional Europeanism from Brussels. And they're all subject to this form of political illiteracy – they reduce reporting on politics to reporting on political personalities. The journalists and pollsters in the press turn political life into a theatrical stage, where personalities just endlessly talk and debate.
All that talk drowns out any serious criticism of the system.
The French people have been indoctrinated that way for decades – we've had more than 30 years of a certain consensus between the centrist powers of the conservative right of Les Républicains…

The idiotic circus of terror leads us to the final collapse

There is a familiar checklist for extinction and we are ticking off every item of it. The idiots know only one word: more. They are unencumbered by common sense. They hoard wealth and resources until workers cannot make a living and the infrastructure collapses. They live in privileged compounds where they eat chocolate cake and order missile strikes. They see the state as a projection of their own vanity.

failed evolution
The idiots seen in the decay the chance of personal advancement in profit, takeover in the final days of crumbling civilizations.

Idiot generals wage endless unwinnable wars that bankrupt the nation.
Idiot economists call for reducing taxes for the rich and cutting social service programs for the poor. And project economic growth on the basis of myth.
Idiot industrialists poison the water, the soil and the air. Slash jobs and depress wages.
Idiot bankers gamble on self-created financial bubbles and impose crippling debt peonage on the citizens.
Idiot journalists and …

The 'anti-establishment' Trump admits he is more elite than the elite!

globinfo freexchange
He said it!
From the first moment in this blog, even before Trump's election, we repeatedly said that Donnie is only a reserve of the establishment.
Finally, he essentially admitted that he is more elite than the elite! Or, more establishment than the establishment if you like. During a campaign rally in Duluth, Minnesota, Trump said "Why are they elite? I have a much better apartment than they do. I'm smarter than they are. I’m richer than they are. I became president and they didn't."
Kyle Kulinski is right. Donald Trump wants to be fully integrated in the Establishment Inc. He wants to be loved by the elites, join them. He sends signals to them, saying 'I did what you want, why don't you play with me?'.
The message to the American citizens is this: do not trust the orange clown. In case that will grab your vote for a second term, he will do whatever the establishment wants, and more. Meaning, more tax-cuts for the rich, more for-pro…

Three years from the coup against Greece by the European Financial Dictatorship

globinfo freexchange
Three years passed (July 5, 2015) since the European Financial Dictatorship through the European Central Bank (ECB) and its head Mario Draghi, was forced to proceed in an open financial coup against Greece.
The start of current decade revealed the most ruthless face of a global neo-colonialism. From Syria and Libya to Europe and Latin America, the old colonial powers of the West tried to rebound against an oncoming rival bloc led by Russia and China, which starts to threaten their global domination.
Inside a multi-polar, complex terrain of geopolitical games, the big players start to abandon the old-fashioned, inefficient direct wars. They use today other, various methods like brutal proxy wars, economic wars, financial and constitutional coups, provocative operations, 'color revolutions', etc.
In this highly complex and unstable situation, when even traditional allies turn against each other as the global balances change rapidly, the forces unleashed are abs…