Skip to main content

Πώς οι «αγορές» τζογάρουν και με το θάνατο

Ομόλογα με αντικείμενο στοιχηματισμού το… προσδόκιμο ζωής των ηλικιωμένων – Επενδυτές-όρνεα σε μια αγορά με προοπτικές πολλών δισεκατομμυρίων

του Χρήστου Πραμαντιώτη

Μέχρι τώρα γνωρίζαμε τα συμβόλαια θανάτου, πρακτική που σχετίζεται με τον υπόκοσμο και με χρηματικές συναλλαγές με σκοπό την επ’ αμοιβή δολοφονία ανθρώπων από πληρωμένους εκτελεστές. Παλιά πρακτική, μαφιόζικη, γνωστή και στην Ελλάδα βεβαίως.

Ήρθε όμως, τις προηγούμενες μέρες, η Eλληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για να εισαγάγει στις έννοιες που μέχρι τώρα ξέραμε, άλλη μία: τα… ομόλογα θανάτου που έκαναν την εμφάνισή τους στην ελληνική αγορά. Μιλάμε για κανονικά ομόλογα, που αγοράζονται, πωλούνται, αποτελούν ένα μακάβριο αντικείμενο επένδυσης και υπόσχονται… υψηλό ρίσκο αλλά και υψηλές αποδόσεις. Τζογάρουν με τη διάρκεια ζωής ενός ανθρώπου, ποντάρουν στον θάνατό του και κερδοσκοπούν από το… μοιραίο. Τι πιο ταιριαστό θα μπορούσε κανείς να φανταστεί για έναν κόσμο όπου τα πάντα μπορούν να γίνουν αντικείμενο στοιχηματισμού.

Αλλοδαπά κεφάλαια” με… νύχια γαμψά

Προ ημερών η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς προειδοποιούσε το επενδυτικό κοινό ότι “τα αλλοδαπά κεφάλαια “Aurora Defined Benefits Funds”, φερόμενα ως Αμοιβαία Κεφάλαια, τα οποία έχουν εκδοθεί από την εταιρία Private Client Portfolio με έδρα στα Cayman Islands και Transfer Agent την CACEIS Fastnet Ireland Limited με έδρα στην Ιρλανδία, δεν έχουν λάβει άδεια από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς να διατίθενται στην Ελλάδα”.

Τι είναι όμως αυτά τα “αλλοδαπά κεφάλαια” που δεν έχουν λάβει άδεια από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, την Επιτροπή δηλαδή που φροντίζει “για την προστασία των επενδυτών και την εύρυθμη λειτουργία της ελληνικής κεφαλαιαγοράς, η οποία αποτελεί σημαντικό μοχλό ανάπτυξης της εθνικής οικονομίας”; Και γιατί δηλαδή δεν δίνει την άδειά της η Επιτροπή, εφόσον στον ζουγκλώδη 21ο αιώνα τα Χρηματιστήρια κάθε είδους, οι επενδυτές και οι “αγορές” είναι πάνω απ’ όλα;

Πολύπλοκα “προϊόντα” με απλή θανατερή λογική

Τα ομόλογα θανάτου αναφέρονται ως πολύπλοκα επενδυτικά προϊόντα, των οποίων όμως η λογική είναι πολύ απλή. Πρόκειται για ασφαλιστήρια συμβόλαια ζωής που αγοράζονται και πωλούνται και οι διάφοροι “επενδυτές” στοχεύουν σε κέρδος το οποίο προέρχεται από την αγορά του δικαιώματος στις ασφαλιστικές καταβολές που θα ενεργοποιηθούν με το θάνατο του αρχικού ασφαλισμένου.

Πιο απλά: πρόκειται για την εξαγορά συμβολαίων ζωής ατόμων που χρειάζονται ρευστό. Με τη συναλλαγή αυτή ο πωλητής εισπράττει μετρητοίς λιγότερο από το μισό της αποζημίωσης που θα εισέπρατταν οι κληρονόμοι του, ενώ ο αγοραστής πληρώνει τα ασφάλιστρα περιμένοντας πότε θα πεθάνει ο αρχικός δικαιούχος ώστε να πάρει αυτός (ο αγοραστής) την προβλεπόμενη αποζημίωση. Ένας μακάβριος στοιχηματισμός πάνω στον οποίο ένα σωρό αεριτζίδικες επενδυτικές εταιρίες στήνουν παράγωγα προϊόντα που υπόσχονται ένα καλό… μεροκάματο στον κάθε τίμιο επενδυτή.

Πάνω απ’ όλα η προστασία του επενδυτή

Μπορεί η ιδέα των “ομολόγων θανάτου” να ξεπερνά κάθε ηθικό όριο και κανόνα, όμως δεν είναι αυτός ο λόγος για τον οποίο η ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δεν δίνει (ακόμη;) επίσημη άδεια για τη διάθεσή τους στην Ελλάδα. Ο λόγος είναι απλώς ότι θεωρεί τα «προϊόντα» αυτά δύσκολα στην παρακολούθησή τους και υψηλού ρίσκου. Ας παρακολουθήσουμε τη λογική της Επιτροπής που θεωρεί τα ομόλογα θανάτου επενδύσεις υψηλού κινδύνου επειδή:

1. Χρησιμοποιούν περίπλοκες επενδυτικές στρατηγικές που εμπεριέχουν υπολογισμούς σχετικά με τη διάρκεια ζωής των ανθρώπων. Οι υπολογισμοί και οι προβλέψεις μπορεί να αποδειχθούν εσφαλμένοι με αποτέλεσμα οι αποδόσεις να είναι μικρότερες των προβλεπομένων.

2. Τα συγκεκριμένα επενδυτικά σχήματα πρέπει να διατηρούν μεγάλα αποθέματα διαθεσίμων για να συντηρούνται οι επενδύσεις σε Traded Life Policies. Εάν ο διαχειριστής του επενδυτικού σχήματος χρειαστεί χρηματοδότηση και επιχειρήσει να πουλήσει μέρος των επενδύσεων σε Traded Life Policies, ενδέχεται να μη βρει αγοραστή ή να αναγκαστεί να πουλήσει με ζημιά. Εάν αυτό γίνει σε μεγάλη έκταση δημιουργείται πρόβλημα ρευστότητας το οποίο μπορεί να δυσχεράνει την εξαγορά μεριδίων εκ μέρους των επενδυτών ή και να μειώσει σημαντικά την αξία των επενδύσεών τους.

3. Συχνά οι εν λόγω επενδύσεις αφορούν πολλές εταιρίες σε διαφορετικές χώρες. Αυτό δημιουργεί δυσκολία στη διαχείριση των επενδύσεων κατά τρόπο που να διασφαλίζει τη δίκαιη μεταχείριση των επενδυτών. Είναι εν γένει δύσκολο για τους επενδυτές αλλά και τους διανομείς των προϊόντων να αντιληφθούν πλήρως τον τρόπο λειτουργίας τους και τους κινδύνους που εμπεριέχουν”.

Τόσο απλά. Το γεγονός ότι κάποιος κερδοσκοπεί με τον θάνατο ανθρώπων δεν ενοχλεί κανέναν, αρκεί να διασφαλίζεται η προστασία του επενδυτή.

Διακανονισμός ζωής”

Ο μεγάλος κίνδυνος είναι οι ασφαλισμένοι να ζουν πολύ περισσότερο από το μέσο όρο, και επομένως το επενδυτικό σχήμα που διαχειρίζεται ομόλογα θανάτου “στην περίπτωση αυτή θα συνεχίσει να πληρώνει τα ασφάλιστρα και όσοι επένδυσαν σε αυτά θα χάσουν μια περιουσία. Αλλά νομίζω ότι οι πιθανότητες αρχίζουν να γυρίζουν αισθητά υπέρ των ομολόγων αυτών” έγραφε πριν από ένα χρόνο αρθρογράφος των Financial Times σε άρθρο που ισχυριζόταν ότι “Τα ομόλογα θανάτου δεν πέθαναν ακόμη”.

Περισσότερο κυνικός είναι ο Τζέρεμι Λιτς, άνθρωπος που δραστηριοποιείται στον τομέα των πάσης φύσεως χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και αυτοσυστήνεται ως “ειδικός στα ομόλογα θανάτου”, τα οποία αποκαλεί μάλιστα “διακανονισμό ζωής”. Συμβουλεύει λοιπόν ο Λιτς: “Οι επενδυτές και οι διαχειριστές κεφαλαίων μπορούν να αγοράσουν χαρτοφυλάκια ομολόγων θανάτου αφού εκτιμήσουν το προσδόκιμο ζωής των ασφαλισμένων, χρησιμοποιώντας στατιστικές θνησιμότητας του πληθυσμού και τα στοιχεία για την υγεία των ασφαλισμένων προκειμένου να υπολογίσουν πόσο θα πρέπει να πληρώσουν για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια ζωής και να επιτύχουν μια σταθερή απόδοση”. Τόσο απλά…

Ως “ειδικός” ο Λιτς έχει και ευρύτερη γνώση για τα ζητήματα αυτά. Στην ιστοσελίδα του διαβάζει κανείς και την ιστορία της υπόθεσης, αποκαλυπτική. Η ιστορία ξεκίνησε (πού αλλού;) από τις ΗΠΑ στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν ένας χειρουργός αγόρασε ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο ζωής που ανήκε σε κάποιον από τους ασθενείς του. Ο ασθενής είχε ανάγκη από χρήματα για να πληρώσει για τη χειρουργική επέμβαση κι έτσι προσφέρθηκε να πουλήσει για 100 δολάρια το ασφαλιστήριο συμβόλαιό του στον γιατρό, με τη συμφωνία αυτός ο τελευταίος να πληρώσει τα υπόλοιπα ασφάλιστρα. Μετά το θάνατο του ασθενούς ο γιατρός διεκδίκησε δικαστικά να εισπράξει την αποζημίωση που προέβλεπε το ασφαλιστήριο συμβόλαιο του νεκρού. Και βεβαίως το πέτυχε… Η αποφασιστική συνέχεια όμως δόθηκε στο “θεσμό” αυτό 80 χρόνια αργότερα, λέει ο Λιτς, ως αποτέλεσμα της… εξάπλωσης του AIDS. Στη δεκαετία του ’80 τα ομόλογα θανατου πήραν την πρώτη σύγχρονη μορφή τους όταν ένας μεγάλος αριθμός ασθενών βρέθηκε στην ανάγκη να αναζητήσει ρευστό για την υγειονομική του φροντίδα. Αυτό ήταν. Ευρισκόμενοι μπροστά σε μια θανατηφόρα ασθένεια με προσδόκιμο ζωής λιγότερο από τρία χρόνια, τα όρνεα μύρισαν αίμα και όρμηξαν. Τα φάρμακα που ανακαλύφθηκαν έκτοτε αύξησαν το προσδόκιμο ζωής και τους χάλασαν τη δουλειά, όμως το “προϊόν” είχε κάνει τα πρώτα αποφασιστικά βήματα συγκροτώντας μια νέα αγορά. Τα ομόλογα θανάτου “θεωρούνται ακόμα ριψοκίνδυνες επενδύσεις και η αγορά κλίνει πλέον προς τα συμβόλαια ζωής των ηλικιωμένων (άνω των 65 ετών), όπου οι εκτιμήσεις για το προσδόκιμο ζωής είναι πολύ πιο ακριβείς” λέει ο Λιτς, που μιλώντας στη γλώσσα των επενδυτών αναφέρει και υπολογισμούς ότι η αγορά ομολόγων θανάτου αναμένεται να αναπτυχθεί από μια αγορά 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2005, σε μια αγορά 161 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2030.

Μακάβριος στοιχηματισμός

Φτάνει όμως με τους γύπες και τις προσδοκίες τους. Τα ομόλογα θανάτου είναι ένα ακόμη παράδειγμα για το πώς οι περίφημες αγορές που έχουν απογειωθεί πάνω από την πραγματική οικονομία τρώνε τις σάρκες της κοινωνίας βγάζοντας χρήμα το οποίο (ελλείψει κερδοφόρων παραγωγικών επενδύσεων) ξανα-επενδύουν για να ξανα-φάνε τις σάρκες της κοινωνίας. Το ότι μετατρέπουν οτιδήποτε σε εμπόρευμα δεν είναι καινούργιο, ούτε και πρωτάκουστο (είναι η φύση του καπιταλισμού, εξάλλου). Το ότι μετατρέπουν ακόμη και την προσδοκία του θανάτου σε εμπόρευμα που αγοράζεται και πουλιέται, επίσης δεν είναι κάτι αδιανόητο στην εποχή που οι κεφαλαιαγορές μπορούν να δημιουργήσουν φτώχεια και δυστυχία με ένα απλό φτάρνισμά τους. Το απίστευτο είναι το πόσο φυσιολογικό και “νόμιμο” μοιάζει σήμερα να στοιχηματίζεις για το θάνατο ενός ή μάλλον πολλών ανθρώπων. Το ότι αναφερθήκαμε στην αρχή σε “συμβόλαια θανάτου”, δεν είναι τυχαίο. Πόσο διαφέρουν οι δύο πρακτικές; Βεβαίως τα συμβόλαια θανάτου εμπεριέχουν δόλο και φόνο. Πόσο άδολες είναι όμως οι περίφημες αγορές; Πόσο άδολα είναι τα επενδυτικά κεφάλαια που φτιάχνουν προϊόντα για να βγάλουν κέρδος από το προσδόκιμο ζωής των ηλικιωμένων, οι οποίοι πωλούν τα ασφαλιστήριο συμβόλαιό τους για να εξασφαλίσουν μια ελάχιστη ρευστότητα σε εποχές κρίσης; Και πόσο διαφέρουν, τελικά, αυτά τα επενδυτικά κεφάλαια από το όρνεο της διάσημης φωτογραφίας που περιμένει υπομονετικά να πεθάνει από ασιτία το παιδάκι; Και τι άλλο μπορούμε να περιμένουμε από τους τζογαδόρους επενδυτές του 21ου αιώνα;

Πηγή:


Comments

Popular posts from this blog

WikiLeaks paper reveals Congressional think tank specific techniques for 'persuading' audiences

This document was obtained by WikiLeaks from the United States Congressional Research Service. The CRS is a Congressional "think tank" with a staff of around 700. Reports are commissioned by members of Congress on topics relevant to current political events. Despite CRS costs to the tax payer of over $100M a year, its electronic archives are, as a matter of policy, not made available to the public. Individual members of Congress will release specific CRS reports if they believe it to assist them politically, but CRS archives as a whole are firewalled from public access. This report was obtained by WikiLeaks staff from CRS computers accessible only from Congressional offices.
globinfo freexchange
A report from April 12, 2007, was "Prepared primarily for congressional staff members called upon to help prepare speeches for Members,” and “provides basic guidance on obtaining speech material, using it to prepare a speech draft, and presentation.”, as we read in the abstract. …

In another bizarre moment, CNN suffers from a real-journalism crisis and exposes the US war crimes in Yemen ... again!

It’s almost like watching The Twilight Zone!
globinfo freexchange
When the corporate media finally decided to dedicate some of their 'precious' time to focus on the war crimes in Yemen, we thought that it was just a smokescreen. The 'unexplained phenomenon' happened after the unimaginable war-crime in which a school bus was bombed by the Saudi coalition, fully supported by the US.
The global condemnation was so loud that the corporate media couldn't avoid it. They had to speak about it. However, we were right. It was just a small parenthesis away from the common agenda. The US-Saudi coalition war crimes in Yemen continue at the same rate, but the corporate media continue to act like if the war doesn't even exist.
Yet, surprisingly enough, we had an unexpected exception to this corporate media norm. CNN decided to return to the issue and condemn the US involvement in Yemen!
In the following video, Kyle Kulinski was also surprised by the fact that CNN covered again th…

Jeremy Corbyn: 'We are in touch with Bernie Sanders and his campaign'

globinfo freexchange
Jeremy Corbyn and Yanis Varoufakis had an interesting conversation in August 20, at the Edinburgh Book Festival. Varoufakis challenged Corbyn to lead an international progressive movement that will end the brutal policies of the dominant neoliberalism.
Interesting parts of the dialogue:
JC: We saw the way in which the European Central Bank treated yourselves and also the austerity that was imposed on Ireland on Portugal and Spain.
YV: It's not just a state. They committed a crime against the Irish people. The head of the Central Bank of Europe put a gun on the Irish Prime Minister's head and demanded that overnight the losses of private investors, mostly from Germany, should be transferred on to the books of the Irish state and the Irish Prime Minister's account. Now, that's, you know, robbery, just daylight robbery. That's what they did.
JC: I actually challenged the whole Maastricht idea, which established the European Central Bank, because it wa…

Τελευταία ευκαιρία για Grexit ... πριν αναλάβει ο Κούλης

globinfo freexchange
Η τελευταία κερδοσκοπική επίθεση κατά του τραπεζικού συστήματος δείχνει ότι ακόμα και όταν υποκύπτεις σε ότι ζητάει η διεθνής χρηματοπιστωτική μαφία, δεν είναι αρκετό.
Το ότι θα δικαιωνόμασταν για άλλη μια φορά και μάλιστα τόσο γρήγορα, πραγματικά δεν το περιμέναμε.
Μετά την υποτιθέμενη έξοδο από τα μνημόνια και το περίφημο διάγγελμα Τσίπρα είχαμε γράψει πως οι μετριοπαθείς 'Αριστεροί' προσπαθούν να μας πείσουν ότι τώρα η χώρα θα έχει περισσότερη ελευθερία να χαράξει τις δικές της πολιτικές. Δηλαδή, η χρεοκοπημένη Ελλάδα (που βρίσκεται σε χειρότερη κατάσταση απ'ότι όταν μπήκε στο πρόγραμμα διάσωσης), θα κολυμπήσει ξεβράκωτη στα ίδια νερά με τους καρχαρίες των αγορών και θα επιβιώσει. Αυτό πάνω-κάτω μας λένε.
Πράγματι λοιπόν, μετά από περίπου ενάμισι μήνα, ένα από τα βασικά εργαλεία του μηχανισμού της διεθνούς χρηματοπιστωτικής μαφίας (το Bloomberg), αποφάσισε να εξαπολύσει επίθεση κατά του τραπεζικού συστήματος και ο πανικός δεν άργησε να εξαπλωθεί. Όπω…

How Bezos tricked Bernie and workers

globinfo freexchange
The truth is that Bernie Sanders fought, and still fights for the workers more than any elected US president combined for decades. And his crusade against Amazon and Jeff Bezos' enormous greed resulted in the unprecedented decision of the company to raise minimum wage to $15 an hour.
But it was too good to be true.
As Bloomberg reported:
           Amazon.com Inc. is eliminating monthly bonuses and stock awards for warehouse workers and other hourly employees after the company pledged this week to raise pay to at least $15 an hour. Warehouse workers for the e-commerce giant in the U.S. were eligible in the past for monthly bonuses that could total hundreds of dollars per month as well as stock awards, said two people familiar with Amazon’s pay policies. The company informed those employees Wednesday that it’s eliminating both of those compensation categories to help pay for the raises, the people said.


As a pure product of the neoliberal culture, Bezos found the op…

The Podesta emails - top US plutocracy group attempted to approach Hillary Clinton under newly elected chairman Jeff Bezos

WikiLeaks series on deals involving Hillary Clinton campaign Chairman John Podesta. Mr Podesta is a long-term associate of the Clintons and was President Bill Clinton's Chief of Staff from 1998 until 2001. Mr Podesta also owns the Podesta Group with his brother Tony, a major lobbying firm and is the Chair of the Center for American Progress (CAP), a Washington DC-based think tank.
globinfo freexchange
An email by a Business Council* representative to John Podesta was expressing the desire of the group to 'approach' Hillary Clinton.
The email was sent nearly two years before the 2016 presidential election at the time where Jeff Bezos was the newly elected president of the group. Also, according to the email, the group consisted of more than 120 "of the biggest CEO's in the US.", meaning, the elite of the American plutocracy.
According to the email, the group was interested for a speech by Hillary Clinton in their meeting, but also, for some informal contacts of he…

This is the real EU ...

failed evolution
When the European Parliament voted recently to sanction Hungary for neglecting norms on democracy, civil rights and corruption, we wrote:
This is the Union that exhibited some "humanitarian sensitivity" by packing thousands of refugees in Greek islands under inhuman conditions and paid Turkey to keep them in its soil. And now, these hypocrites want to punish Hungary for neglecting norms on democracy, civil rights and corruption!
We were right.
According to a recent article by the NY Times:
There is growing acrimony — and now an investigation — over why the camp [Moria on the Greek island of Lesbos] is so bad when so much money has been provided by the European Union to help improve the Greek asylum system since migration levels started to rise in 2014.
[...]
Aid groups have been warning of a need for expanded facilities for several years, however. For some, the failure to improve the camp and hasten the asylum process suggests neglect on the…

Rapid drop of the recruitment rates may accelerate hyper-automation and privatization of the US army

globinfo freexchange
Younger generations have been 'trained' by the dominant culture to act in more 'pragmatic' terms in the arena of a brutal economic cynicism. As the fight for a place in this system becomes harder and harder, more and more people are being left out of the game. More and more of the them struggle to survive.
Despite these perfect conditions for the US empire components to exploit the growing numbers of the 'brigades of the poor’, not everything went well for the empire.
After 9/11 disaster, the Internet, the WikiLeaks, the alternative sources of information, the whistleblowers and the powerful combination of all these, brought some unprecedented changes. They managed to destroy the deceptive facade of the US deep state narratives, propagated through the corporate media.
With all the big lies, war crimes, war propaganda exposed to great extent, millennials and new generations are not easy targets for "war on terror"-type narratives.
As a con…

In Brazil too we see what has become now neoliberalism's common practice: recruit the far-right to do the dirty job

globinfo freexchange
Boaventura de Sousa Santos, professor of sociology at Coimbra University in Portugal, and a distinguished legal scholar at the University of Wisconsin Madison, spoke with Greg Wilpert of the Real News, about the shocking rise of neofascism in Brazil through presidential candidate, Jair Bolsonaro.
Santos explained:
It’s very well documented that the United States is - through several organizations - really advising, financing Bolsonaro’s campaign. Bannon has said that he had talks with the Bolsonaro’s son and they have particularly advised him in terms of digital strategies. That’s what they are doing. But we know that the Koch brothers have also been helping fund him.
We are in a society in which the class inequalities go together with the racial prejudice. In this society, which in fact for a long time it was very conservative and run by the oligarchies, in the last 15 years, there was a revolution in terms of the social policies - particularly the identity policies.…

Financial crises: a tool for the banking cartels to become more powerful

globinfo freexchange
Ten years after the last financial meltdown, very few spotted and mentioned (even until today) an astonishing admission by the Financial Crisis Inquiry Commission (FCIC).
In the conclusions on chapter 20 of the report, the Commission implies that trillions (with a T) of taxpayer dollars were mobilized to stabilize the system.
Yet, perhaps the most astonishing conclusion that drawn very little attention, lies in the last sentence in which the Commission actually confirms that the financial sector is even more concentrated in the hands of very few powerful institutions:
A series of actions, inactions, and misjudgments left the country with stark and painful alternatives—either risk the total collapse of our financial system or spend trillions of taxpayer dollars to stabilize the system and prevent catastrophic damage to the economy. In the process, the government rescued a number of fi- nancial institutions deemed “too big to fail”—so large and interconnected with oth…