Skip to main content

Πώς οι «αγορές» τζογάρουν και με το θάνατο

Ομόλογα με αντικείμενο στοιχηματισμού το… προσδόκιμο ζωής των ηλικιωμένων – Επενδυτές-όρνεα σε μια αγορά με προοπτικές πολλών δισεκατομμυρίων

του Χρήστου Πραμαντιώτη

Μέχρι τώρα γνωρίζαμε τα συμβόλαια θανάτου, πρακτική που σχετίζεται με τον υπόκοσμο και με χρηματικές συναλλαγές με σκοπό την επ’ αμοιβή δολοφονία ανθρώπων από πληρωμένους εκτελεστές. Παλιά πρακτική, μαφιόζικη, γνωστή και στην Ελλάδα βεβαίως.

Ήρθε όμως, τις προηγούμενες μέρες, η Eλληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για να εισαγάγει στις έννοιες που μέχρι τώρα ξέραμε, άλλη μία: τα… ομόλογα θανάτου που έκαναν την εμφάνισή τους στην ελληνική αγορά. Μιλάμε για κανονικά ομόλογα, που αγοράζονται, πωλούνται, αποτελούν ένα μακάβριο αντικείμενο επένδυσης και υπόσχονται… υψηλό ρίσκο αλλά και υψηλές αποδόσεις. Τζογάρουν με τη διάρκεια ζωής ενός ανθρώπου, ποντάρουν στον θάνατό του και κερδοσκοπούν από το… μοιραίο. Τι πιο ταιριαστό θα μπορούσε κανείς να φανταστεί για έναν κόσμο όπου τα πάντα μπορούν να γίνουν αντικείμενο στοιχηματισμού.

Αλλοδαπά κεφάλαια” με… νύχια γαμψά

Προ ημερών η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς προειδοποιούσε το επενδυτικό κοινό ότι “τα αλλοδαπά κεφάλαια “Aurora Defined Benefits Funds”, φερόμενα ως Αμοιβαία Κεφάλαια, τα οποία έχουν εκδοθεί από την εταιρία Private Client Portfolio με έδρα στα Cayman Islands και Transfer Agent την CACEIS Fastnet Ireland Limited με έδρα στην Ιρλανδία, δεν έχουν λάβει άδεια από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς να διατίθενται στην Ελλάδα”.

Τι είναι όμως αυτά τα “αλλοδαπά κεφάλαια” που δεν έχουν λάβει άδεια από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, την Επιτροπή δηλαδή που φροντίζει “για την προστασία των επενδυτών και την εύρυθμη λειτουργία της ελληνικής κεφαλαιαγοράς, η οποία αποτελεί σημαντικό μοχλό ανάπτυξης της εθνικής οικονομίας”; Και γιατί δηλαδή δεν δίνει την άδειά της η Επιτροπή, εφόσον στον ζουγκλώδη 21ο αιώνα τα Χρηματιστήρια κάθε είδους, οι επενδυτές και οι “αγορές” είναι πάνω απ’ όλα;

Πολύπλοκα “προϊόντα” με απλή θανατερή λογική

Τα ομόλογα θανάτου αναφέρονται ως πολύπλοκα επενδυτικά προϊόντα, των οποίων όμως η λογική είναι πολύ απλή. Πρόκειται για ασφαλιστήρια συμβόλαια ζωής που αγοράζονται και πωλούνται και οι διάφοροι “επενδυτές” στοχεύουν σε κέρδος το οποίο προέρχεται από την αγορά του δικαιώματος στις ασφαλιστικές καταβολές που θα ενεργοποιηθούν με το θάνατο του αρχικού ασφαλισμένου.

Πιο απλά: πρόκειται για την εξαγορά συμβολαίων ζωής ατόμων που χρειάζονται ρευστό. Με τη συναλλαγή αυτή ο πωλητής εισπράττει μετρητοίς λιγότερο από το μισό της αποζημίωσης που θα εισέπρατταν οι κληρονόμοι του, ενώ ο αγοραστής πληρώνει τα ασφάλιστρα περιμένοντας πότε θα πεθάνει ο αρχικός δικαιούχος ώστε να πάρει αυτός (ο αγοραστής) την προβλεπόμενη αποζημίωση. Ένας μακάβριος στοιχηματισμός πάνω στον οποίο ένα σωρό αεριτζίδικες επενδυτικές εταιρίες στήνουν παράγωγα προϊόντα που υπόσχονται ένα καλό… μεροκάματο στον κάθε τίμιο επενδυτή.

Πάνω απ’ όλα η προστασία του επενδυτή

Μπορεί η ιδέα των “ομολόγων θανάτου” να ξεπερνά κάθε ηθικό όριο και κανόνα, όμως δεν είναι αυτός ο λόγος για τον οποίο η ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δεν δίνει (ακόμη;) επίσημη άδεια για τη διάθεσή τους στην Ελλάδα. Ο λόγος είναι απλώς ότι θεωρεί τα «προϊόντα» αυτά δύσκολα στην παρακολούθησή τους και υψηλού ρίσκου. Ας παρακολουθήσουμε τη λογική της Επιτροπής που θεωρεί τα ομόλογα θανάτου επενδύσεις υψηλού κινδύνου επειδή:

1. Χρησιμοποιούν περίπλοκες επενδυτικές στρατηγικές που εμπεριέχουν υπολογισμούς σχετικά με τη διάρκεια ζωής των ανθρώπων. Οι υπολογισμοί και οι προβλέψεις μπορεί να αποδειχθούν εσφαλμένοι με αποτέλεσμα οι αποδόσεις να είναι μικρότερες των προβλεπομένων.

2. Τα συγκεκριμένα επενδυτικά σχήματα πρέπει να διατηρούν μεγάλα αποθέματα διαθεσίμων για να συντηρούνται οι επενδύσεις σε Traded Life Policies. Εάν ο διαχειριστής του επενδυτικού σχήματος χρειαστεί χρηματοδότηση και επιχειρήσει να πουλήσει μέρος των επενδύσεων σε Traded Life Policies, ενδέχεται να μη βρει αγοραστή ή να αναγκαστεί να πουλήσει με ζημιά. Εάν αυτό γίνει σε μεγάλη έκταση δημιουργείται πρόβλημα ρευστότητας το οποίο μπορεί να δυσχεράνει την εξαγορά μεριδίων εκ μέρους των επενδυτών ή και να μειώσει σημαντικά την αξία των επενδύσεών τους.

3. Συχνά οι εν λόγω επενδύσεις αφορούν πολλές εταιρίες σε διαφορετικές χώρες. Αυτό δημιουργεί δυσκολία στη διαχείριση των επενδύσεων κατά τρόπο που να διασφαλίζει τη δίκαιη μεταχείριση των επενδυτών. Είναι εν γένει δύσκολο για τους επενδυτές αλλά και τους διανομείς των προϊόντων να αντιληφθούν πλήρως τον τρόπο λειτουργίας τους και τους κινδύνους που εμπεριέχουν”.

Τόσο απλά. Το γεγονός ότι κάποιος κερδοσκοπεί με τον θάνατο ανθρώπων δεν ενοχλεί κανέναν, αρκεί να διασφαλίζεται η προστασία του επενδυτή.

Διακανονισμός ζωής”

Ο μεγάλος κίνδυνος είναι οι ασφαλισμένοι να ζουν πολύ περισσότερο από το μέσο όρο, και επομένως το επενδυτικό σχήμα που διαχειρίζεται ομόλογα θανάτου “στην περίπτωση αυτή θα συνεχίσει να πληρώνει τα ασφάλιστρα και όσοι επένδυσαν σε αυτά θα χάσουν μια περιουσία. Αλλά νομίζω ότι οι πιθανότητες αρχίζουν να γυρίζουν αισθητά υπέρ των ομολόγων αυτών” έγραφε πριν από ένα χρόνο αρθρογράφος των Financial Times σε άρθρο που ισχυριζόταν ότι “Τα ομόλογα θανάτου δεν πέθαναν ακόμη”.

Περισσότερο κυνικός είναι ο Τζέρεμι Λιτς, άνθρωπος που δραστηριοποιείται στον τομέα των πάσης φύσεως χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και αυτοσυστήνεται ως “ειδικός στα ομόλογα θανάτου”, τα οποία αποκαλεί μάλιστα “διακανονισμό ζωής”. Συμβουλεύει λοιπόν ο Λιτς: “Οι επενδυτές και οι διαχειριστές κεφαλαίων μπορούν να αγοράσουν χαρτοφυλάκια ομολόγων θανάτου αφού εκτιμήσουν το προσδόκιμο ζωής των ασφαλισμένων, χρησιμοποιώντας στατιστικές θνησιμότητας του πληθυσμού και τα στοιχεία για την υγεία των ασφαλισμένων προκειμένου να υπολογίσουν πόσο θα πρέπει να πληρώσουν για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια ζωής και να επιτύχουν μια σταθερή απόδοση”. Τόσο απλά…

Ως “ειδικός” ο Λιτς έχει και ευρύτερη γνώση για τα ζητήματα αυτά. Στην ιστοσελίδα του διαβάζει κανείς και την ιστορία της υπόθεσης, αποκαλυπτική. Η ιστορία ξεκίνησε (πού αλλού;) από τις ΗΠΑ στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν ένας χειρουργός αγόρασε ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο ζωής που ανήκε σε κάποιον από τους ασθενείς του. Ο ασθενής είχε ανάγκη από χρήματα για να πληρώσει για τη χειρουργική επέμβαση κι έτσι προσφέρθηκε να πουλήσει για 100 δολάρια το ασφαλιστήριο συμβόλαιό του στον γιατρό, με τη συμφωνία αυτός ο τελευταίος να πληρώσει τα υπόλοιπα ασφάλιστρα. Μετά το θάνατο του ασθενούς ο γιατρός διεκδίκησε δικαστικά να εισπράξει την αποζημίωση που προέβλεπε το ασφαλιστήριο συμβόλαιο του νεκρού. Και βεβαίως το πέτυχε… Η αποφασιστική συνέχεια όμως δόθηκε στο “θεσμό” αυτό 80 χρόνια αργότερα, λέει ο Λιτς, ως αποτέλεσμα της… εξάπλωσης του AIDS. Στη δεκαετία του ’80 τα ομόλογα θανατου πήραν την πρώτη σύγχρονη μορφή τους όταν ένας μεγάλος αριθμός ασθενών βρέθηκε στην ανάγκη να αναζητήσει ρευστό για την υγειονομική του φροντίδα. Αυτό ήταν. Ευρισκόμενοι μπροστά σε μια θανατηφόρα ασθένεια με προσδόκιμο ζωής λιγότερο από τρία χρόνια, τα όρνεα μύρισαν αίμα και όρμηξαν. Τα φάρμακα που ανακαλύφθηκαν έκτοτε αύξησαν το προσδόκιμο ζωής και τους χάλασαν τη δουλειά, όμως το “προϊόν” είχε κάνει τα πρώτα αποφασιστικά βήματα συγκροτώντας μια νέα αγορά. Τα ομόλογα θανάτου “θεωρούνται ακόμα ριψοκίνδυνες επενδύσεις και η αγορά κλίνει πλέον προς τα συμβόλαια ζωής των ηλικιωμένων (άνω των 65 ετών), όπου οι εκτιμήσεις για το προσδόκιμο ζωής είναι πολύ πιο ακριβείς” λέει ο Λιτς, που μιλώντας στη γλώσσα των επενδυτών αναφέρει και υπολογισμούς ότι η αγορά ομολόγων θανάτου αναμένεται να αναπτυχθεί από μια αγορά 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2005, σε μια αγορά 161 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2030.

Μακάβριος στοιχηματισμός

Φτάνει όμως με τους γύπες και τις προσδοκίες τους. Τα ομόλογα θανάτου είναι ένα ακόμη παράδειγμα για το πώς οι περίφημες αγορές που έχουν απογειωθεί πάνω από την πραγματική οικονομία τρώνε τις σάρκες της κοινωνίας βγάζοντας χρήμα το οποίο (ελλείψει κερδοφόρων παραγωγικών επενδύσεων) ξανα-επενδύουν για να ξανα-φάνε τις σάρκες της κοινωνίας. Το ότι μετατρέπουν οτιδήποτε σε εμπόρευμα δεν είναι καινούργιο, ούτε και πρωτάκουστο (είναι η φύση του καπιταλισμού, εξάλλου). Το ότι μετατρέπουν ακόμη και την προσδοκία του θανάτου σε εμπόρευμα που αγοράζεται και πουλιέται, επίσης δεν είναι κάτι αδιανόητο στην εποχή που οι κεφαλαιαγορές μπορούν να δημιουργήσουν φτώχεια και δυστυχία με ένα απλό φτάρνισμά τους. Το απίστευτο είναι το πόσο φυσιολογικό και “νόμιμο” μοιάζει σήμερα να στοιχηματίζεις για το θάνατο ενός ή μάλλον πολλών ανθρώπων. Το ότι αναφερθήκαμε στην αρχή σε “συμβόλαια θανάτου”, δεν είναι τυχαίο. Πόσο διαφέρουν οι δύο πρακτικές; Βεβαίως τα συμβόλαια θανάτου εμπεριέχουν δόλο και φόνο. Πόσο άδολες είναι όμως οι περίφημες αγορές; Πόσο άδολα είναι τα επενδυτικά κεφάλαια που φτιάχνουν προϊόντα για να βγάλουν κέρδος από το προσδόκιμο ζωής των ηλικιωμένων, οι οποίοι πωλούν τα ασφαλιστήριο συμβόλαιό τους για να εξασφαλίσουν μια ελάχιστη ρευστότητα σε εποχές κρίσης; Και πόσο διαφέρουν, τελικά, αυτά τα επενδυτικά κεφάλαια από το όρνεο της διάσημης φωτογραφίας που περιμένει υπομονετικά να πεθάνει από ασιτία το παιδάκι; Και τι άλλο μπορούμε να περιμένουμε από τους τζογαδόρους επενδυτές του 21ου αιώνα;

Πηγή:


Comments

Popular posts from this blog

Former Pentagon official confirms: Trump prepares for war with Iran

globinfo freexchange
Right after Trump's sudden announcement that he will withdraw the US forces from Syria, we had some mixed reactions. Some liberals reacted angrily, but most of the reactions from the liberal machine were rather moderate, or at least not as intensive as someone would normally expect.
On the other hand, Trump's supporters and all those who had enough of the pro-war neoliberal establishment, felt a kind of vindication, as it appeared that Trump would eventually keep its promise for an 'anti-interventionist' policy.
But the blog wrote immediately a 'not so fast' article to explain that most of the Americans and all those who are tired of the US endless wars, should not rush to celebrate. We estimated that Trump's move is probably a sign that he is going to re-organize troops and go after the big target called Iran.
Indeed, shortly after the move, Trump, suddenly again, announced that he will also pullout troops from Afghanistan.
And then, about…

CIA had an agent at a newspaper in every world capital at least since 1977

Joel Whitney is a co-founder of the magazine Guernica, a magazine of global arts and politics, and has written for many publications, including the New York Times and Wall Street Journal. His book Finks: How the C.I.A. Tricked the World's Best Writers describes how the CIA contributed funds to numerous respected magazines during the Cold War, including the Paris Review, to subtly promote anti-communist views. In their conversation, Whitney tells Robert Scheer about the ties the CIA’s Congress for Cultural Freedom had with literary magazines. He talks about the CIA's attempt during the Cold War to have at least one agent in every major news organization in order to get stories killed if they were too critical or get them to run if they were favorable to the agency. And they discuss the overstatement of the immediate risks and dangers of communist regimes during the Cold War, which, initially, led many people to support the Vietnam War.
globinfo freexchange
James Jesus Angleton wa…

How neoliberalism manufactured consent to secure its unlimited power

From David Harvey's A Brief History of Neoliberalism
Part 10 – How Margaret Thatcher systematically destroyed the British industry along with the trade unions
While there were many elements out of which consent for a neoliberal turn could be constructed, the Thatcher phenomenon would surely not have arisen, let alone succeeded, if it had not been for the serious crisis of capital accumulation during the 1970s. Stagflation was hurting everyone. In 1975 inflation surged to 26 per cent and unemployment topped one million. The nationalized industries were draining resources from the Treasury.
This set up a confrontation between the state and the unions. In 1972, and then again in 1974, the British miners (a nationalized industry) went on strike for the first time since 1926.
The miners had always been in the forefront of British labour struggles. Their wages were not keeping pace with accelerating inflation, and the public sympathized. The Conservative government, in the midst of power …

The desperate efforts of the Western neoliberal establishment to build a new propaganda machine

globinfo freexchange
The UK government and other Western governments and the US in recent years have had increasing difficulties persuading enough of their populations as to the legitimacy of the foreign policies that they have been pursuing.
And at the same time, Western countries have been going through a period of political crisis and economic crisis.
Piers Robinson, Chair in Politics, Society and Political Journalism at the University of Sheffield, further explains:
I think a lot of this drive is as much about trying to shore up shaky official narratives and trying to shore up political systems in a situation of political crisis, as it is actually about countering Russian propaganda.
I would suspect that that's a little bit of an excuse here to really what's going on of problems much closer to home.
This is not just to do to UK, this is Europe-wide. And there are also indications from the documents that they are intending to start to have some kind of impact within the United…

Panicked neoliberal tools attempt to trigger a war of generations against AOC's progressive counterattack

globinfo freexchange
We were slightly surprised to see such an article title in one of the primary info tools of the global neoliberal regime and financial capital. But the subtitle immediately clarified everything.
When we read the title “Alexandria Ocasio-Cortez and the Revenge of the Millennials” of the article in Bloomberg, we thought that we might be in front of a small miracle. We thought that the time has come for some people inside the core of the establishment apparatus to admit that the younger generations have lost dramatically from this brutal system. And so, the time has come to overthrow it, take their 'revenge'.
But no, it was too good to be true.
The subtitle immediately revealed the trick: “The Democrats’ major economic initiatives tend to favor the young at the expense of the old.”
Then, inside the article we read: “Almost every major new economic initiative proposed by Democrats — the Green New Deal, Medicare for all, debt-free college — has a common feature: Un…

Confirmed: Germany builds its own imperialist empire

globinfo freexchange
Almost two years ago we identified Germany's efforts to develop its military in the context of its ambition to build its own sphere of influence.
As we wrote, Brexit will give the chance to Germany to increase influence due to the change of power balance, especially now that France appears weak - crawling behind Berlin's austerity, sado-monetarism and neoliberal destruction. These conditions (created in the Greek experiment), are necessary to Germany in order to retain a model in favor of its surpluses. These could become the solid ground upon which Germany could build a strong, modern military machine.
Therefore, Merkel knows that the economic domination is not adequate for a country to become a major power. It is also important to have a strong military presence in its “sphere of influence”, or, its financial/debt colonies, if you prefer. The German military presence in Lithuania is a first step towards this direction as the Baltic countries have already be…

It’s the US imperialism that has been defeated in Syria, but it’s now gathering forces to go after Iran

globinfo freexchange
And all of a sudden, the US president Donald Trump decided to withdraw the US troops from Syria, declaring victory over ISIS.
No one, of course, understood why the ISIS was suddenly defeated now. So this must be a typical excuse by the American leadership to withdraw forces from a battlefield that it is no longer 'profitable' and affordable.
Comparing with other, relatively recent cases, in which even the liberal establishment was calling Trump to bomb Syria, the reactions from the US political status were rather moderate. We would expect the media pundits and the corporate puppets of the US political scene to fire back against Trump with much more anger. It didn't happen.
We will have to wait of course because the unpredictable Donnie may change his mind in the blink of an eye. And then, we will have to make a completely different discussion. Yet, if it's true, and the US troops will, indeed, leave Syria, it would be one of these very rare cases that …

WikiLeaks disturbing and hopeful findings on Tulsi Gabbard's path to progressiveness

The definite detachment from the Clintonian machine
globinfo freexchange
Searching the Podesta emails inside WikiLeaks we found a rather disturbing fact about Tulsi Gabbard who recently announced that she will run for the 2020 US presidency. Iraq War Veteran, Jon Soltz, chairman at VoteVets at the time, sent an email on Aug. 2012 to Hillary Clinton top lobbyist, John Podesta, in order to thank him for his contribution to Gabbard's campaign in Hawaii.
Soltz wrote (emphasis added):
This morning, we are one step closer to making history. In Hawaii, VoteVets PAC-endorsed Iraq veteran Tulsi Gabbard has won her primary, in a stunning come-from-behind victory. If she wins in November, she along with Tammy Duckworth (who we also feel very good about), would be the first female combat veteran ever elected to Congress in United States history! This is happening because of you. Your tens of thousands of dollars in donations for Tulsi's campaign, through VoteVets PAC, allowed her to run a fir…

The difference between Bernie Sanders and Jeremy Corbyn and what the US elections won't allow you to decide

globinfo freexchange
A country that has been completely taken over by the banking mafia and the corporate power will never allow people to decide on the most important issue: the abolition of the dominant system that works against them.
Professor Richard Wolff explains:
Because of Bernie Sanders, particularly, we now have the word Socialism floating around, but typically it's about, more or less, really among Democrats. Like Mr. Sanders is ambiguously an independent but he's also a Democrat.
So, the ‘Socialists’ seemed to be the Democrats who want to do more for people. Social welfare, social supports, state supports, versus those who don't want to do quite so much - the centrist Democrats, like Clinton and Obama.
But the real question is a program of change. Socialism is a change of system it goes away from capitalism to do something else. It would be interesting if we could have an election ‘do we want that?’, ‘would we like a different system?’.
There are countries doing t…

The IMF is dismantling Argentina all over again

Part 1
In September, Argentine president Mauricio Macri accepted the 2018 Atlantic Council’s Global Citizen Award. In attendance were many of world’s neoliberal power players and policy makers, among them International Monetary Fund (IMF) Managing Director Christine Lagarde.
Facing the crowd, Macri gleefully admitted that “with Christine, I have to confess we started a great relationship some months ago,” referring to a series of loan agreements with the IMF amounting to $57.1 billion dollars. “I expect that this is going to work very well, and we will end up with the whole country crushing on Christine,” he continued.
This dynamic of chasing an improved image with the world’s big banks and the dominant economies in the West is emblematic of Macri’s priority to secure a relationship with the IMF and improve the country’s image with global financial institutions. But it comes at a devastating cost for the majority of the population who will suffer from neoliberal policy prescriptions of…