Skip to main content

Volkswagen: το κατσαριδάκι του γερμανικού καπιταλισμού

του Άρη Χατζηστεφάνου

Από το Βερολίνο του Χίτλερ μέχρι την καγκελαρία της Μέρκελ και από την Αμερική του Ρούζβελτ μέχρι τον Λευκό Οίκο του Ομπάμα, οι αυτοκινητοβιομηχανίες των αναπτυγμένων κρατών γίνονταν καθρέφτης των εξελίξεων στην παγκόσμια οικονομία. Το σκάνδαλο της Volkswagen ήρθε απλώς να καταρρίψει μερικούς από τους μύθους για το σύγχρονο πρόσωπο του καπιταλισμού.

Στριμωγμένος σε ένα σχετικά μικρό γραφείο σχεδίαζε και ξανασχεδίαζε ένα μικρό αυτοκινητάκι.

Μπορεί κανένας να μην αναγνώριζε το καλλιτεχνικό του ταλέντο (κάτι που η ανθρωπότητα το μετάνιωσε αρκετές φορές έκτοτε), τα χρόνια όμως που είχε περάσει σαν ζωγράφος τον βοηθούσαν στις λεπτομέρειες.

Ο Αδόλφος Χίτλερ είχε πολύ καλά στο μυαλό του πώς θα ήθελε το αυτοκίνητο του λαού (Volkswagen) που σχεδίαζε: η γερμανική οικογένεια θα έμενε αδιαίρετη με τους δυο γονείς στα μπροστινά καθίσματα και δυο ή τρία παιδιά στο πίσω, να κινούνται με 100 χλμ/ώρα στους νέους αυτοκινητόδρομους.

Καθώς οι Γερμανοί εργάτες δεν διέθεταν γκαράζ και το αυτοκίνητο θα έμενε συνεχώς στο ύπαιθρο απαιτούνταν ένας αερόψυκτος κινητήρας προκειμένου να μην παγώνει το νερό στο ψυγείο τις κρύες νύχτες του γερμανικού χειμώνα.

Και όλα αυτά έπρεπε να επιτευχθούν σε ένα όχημα που θα κόστιζε λιγότερο από χίλια μάρκα, θα κατανάλωνε λιγότερο από εφτά λίτρα βενζίνης ανά 100 χιλιόμετρα και θα είχε εύκολη και φτηνή συντήρηση.

Ο μόνος που θα μπορούσε να μετατρέψει το ερασιτεχνικό σχέδιο του Χίτλερ σε πραγματικό αυτοκίνητο ήταν ο Αυστριακός μηχανικός και σχεδιαστής Φερδινάνδος Πόρσε.

Ακόμη και με τις δικές του ικανότητες όμως η Volkswagen δεν θα είχε υπάρξει στη σημερινή της μορφή εάν δεν είχε μεσολαβήσει το γερμανικό κράτος για να χτίσει το πρώτο της εργοστάσιο, ο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμος για να στρέψει την παραγωγή του εργοστασίου σε στρατιωτικά οχήματα, αλλά και μερικές χιλιάδες σκλάβοι, από τις χώρες που καταλάμβανε το τρίτο Ράιχ, για να εργαστούν στις γραμμές παραγωγής.

Ηταν ίσως η πρώτη φορά που οι οικονομικές και γεωπολιτικές εξελίξεις έπαιζαν τόσο καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό ενός αυτοκινήτου – μια διαδικασία που θα γινόταν κανόνας κάθε φορά που το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα εισερχόταν σε κάποια καμπή.

Μετά τον πόλεμο, το μικροσκοπικό Μίνι Κούπερ θα γεννηθεί από την κρίση του Σουέζ του 1956, όταν η Μεγάλη Βρετανία αναγκάζεται να επιβάλει δελτίο στα καύσιμα και οι καταναλωτές ζητούν οχήματα με τη μικρότερη δυνατή κατανάλωση.

Αντίθετα, τα γιγαντιαία SUV θα κάνουν την εμφάνισή τους όταν η γεωπολιτική κυριαρχία των ΗΠΑ εξασφαλίζει χαμηλές τιμές καυσίμων και ενώ η «οικονομία της πίστωσης» επιτρέπει στα μεσαία στρώματα να ονειρευτούν ακόμη μεγαλύτερα αυτοκίνητα.

Εκτός όμως από τον σχεδιασμό των οχημάτων, τα ίδια τα εργοστάσια των αυτοκινητοβιομηχανιών καθορίζουν και καθορίζονται από τις διαφορετικές φάσεις της παγκόσμιας οικονομίας.

Το μοντέλο Τ της Φορντ θα εισαγάγει τις γραμμές μαζικής παραγωγής και μαζί τις σύγχρονες σχέσεις εργασίας των βιομηχανικών εργατών.

Η εκρηκτική μεταπολεμική ανάπτυξη, με τις τάσεις σχεδόν πλήρους απασχόλησης και την ενίσχυση της ζήτησης μέσω αυξημένων ημερομισθίων που εξασφαλίζονταν από ισχυρά συνδικάτα, περνούσε για χρόνια από αυτές τις γραμμές παραγωγής του φορντισμού.

Μερικές δεκαετίες αργότερα τα μοντέλα της Toyota καθορίζουν και καθορίζονται από τις σχέσεις παραγωγής που επικρατούν στην Ιαπωνία αλλά και σε περιοχές της Ευρώπης.

Θα μπορούσε, λοιπόν, και το σκάνδαλο με τις μετρήσεις ρύπων στα οχήματα της Volkswagen να σηματοδοτεί μια νέα εποχή στην παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία, είτε σαν αντανάκλαση είτε σαν προβολή ευρύτερων αλλαγών στην παγκόσμια οικονομία;

Καταρχήν τα σκάνδαλα συνήθως σηματοδοτούν το τέλος μιας εποχής, καθώς οι εμπλεκόμενοι δεν έχουν πλέον την πολιτική και οικονομική ισχύ να κρύψουν τις ατασθαλίες τους.

Τα επόμενα χρόνια ίσως μάθουμε πληροφορίες για τον ρόλο των ΗΠΑ στην αποκάλυψη του σκανδάλου και πώς αυτό σχετίζεται με τον διαρκή εμπορικό πόλεμο των δύο οικονομικών υπερδυνάμεων.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, φαίνεται να υπάρχει και κάτι πιο βαθύ που μας… ρυπαίνει.

Η περίπτωση της Volkswagen, έγραψαν τις τελευταίες ημέρες οι «Financial Times» και ο «Guardian» αποτελεί «το σκάνδαλο Libor της αυτοκινητοβιομηχανίας».

Πρόκειται για τη διαβόητη υπόθεση χειραγώγησης του επιτοκίου διατραπεζικών χορηγήσεων του Λονδίνου (δηλαδή των επιτοκίων που χρησιμοποιούν οι τράπεζες για τον μεταξύ τους δανεισμό) που έφερε στο φως το δυσώδες παιχνίδι του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Αν καταρρίπτεται ένας μύθος με το σκάνδαλο της Volkswagen, δεν είναι φυσικά ότι οι μεγάλες βιομηχανίες δεν προστατεύουν το περιβάλλον (αυτός ο μύθος δεν έβρισκε χώμα να φυτρώσει ούτε στα πιο αδύναμα μυαλά των υποστηρικτών της εταιρικής ευθύνης).

Αυτό που επιβεβαιώνεται είναι ότι η παγκόσμια οικονομική κρίση δεν οφείλεται σε μια ομάδα ανήθικων χρηματιστών (όπως του Martin Shkreli που ανέβασε πρόσφατα την παγκόσμια τιμή των φαρμάκων για το AIDS), αλλά πηγάζει από τους πυλώνες της βιομηχανικής παραγωγής.

Ο μύθος της καλής, πραγματικής οικονομίας που θα ανθήσει και πάλι μόλις απομακρύνουμε τα ζιζάνια της χρηματιστικοποιημένης οικονομίας (μύθος στον οποίο στηριζόταν εδώ και χρόνια και μεγάλο κομμάτι της ευρωπαϊκής Αριστεράς) καταρρίπτεται με κρότο.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

WikiLeaks paper reveals Congressional think tank specific techniques for 'persuading' audiences

This document was obtained by WikiLeaks from the United States Congressional Research Service. The CRS is a Congressional "think tank" with a staff of around 700. Reports are commissioned by members of Congress on topics relevant to current political events. Despite CRS costs to the tax payer of over $100M a year, its electronic archives are, as a matter of policy, not made available to the public. Individual members of Congress will release specific CRS reports if they believe it to assist them politically, but CRS archives as a whole are firewalled from public access. This report was obtained by WikiLeaks staff from CRS computers accessible only from Congressional offices.
globinfo freexchange
A report from April 12, 2007, was "Prepared primarily for congressional staff members called upon to help prepare speeches for Members,” and “provides basic guidance on obtaining speech material, using it to prepare a speech draft, and presentation.”, as we read in the abstract. …

In another bizarre moment, CNN suffers from a real-journalism crisis and exposes the US war crimes in Yemen ... again!

It’s almost like watching The Twilight Zone!
globinfo freexchange
When the corporate media finally decided to dedicate some of their 'precious' time to focus on the war crimes in Yemen, we thought that it was just a smokescreen. The 'unexplained phenomenon' happened after the unimaginable war-crime in which a school bus was bombed by the Saudi coalition, fully supported by the US.
The global condemnation was so loud that the corporate media couldn't avoid it. They had to speak about it. However, we were right. It was just a small parenthesis away from the common agenda. The US-Saudi coalition war crimes in Yemen continue at the same rate, but the corporate media continue to act like if the war doesn't even exist.
Yet, surprisingly enough, we had an unexpected exception to this corporate media norm. CNN decided to return to the issue and condemn the US involvement in Yemen!
In the following video, Kyle Kulinski was also surprised by the fact that CNN covered again th…

Jeremy Corbyn: 'We are in touch with Bernie Sanders and his campaign'

globinfo freexchange
Jeremy Corbyn and Yanis Varoufakis had an interesting conversation in August 20, at the Edinburgh Book Festival. Varoufakis challenged Corbyn to lead an international progressive movement that will end the brutal policies of the dominant neoliberalism.
Interesting parts of the dialogue:
JC: We saw the way in which the European Central Bank treated yourselves and also the austerity that was imposed on Ireland on Portugal and Spain.
YV: It's not just a state. They committed a crime against the Irish people. The head of the Central Bank of Europe put a gun on the Irish Prime Minister's head and demanded that overnight the losses of private investors, mostly from Germany, should be transferred on to the books of the Irish state and the Irish Prime Minister's account. Now, that's, you know, robbery, just daylight robbery. That's what they did.
JC: I actually challenged the whole Maastricht idea, which established the European Central Bank, because it wa…

Τελευταία ευκαιρία για Grexit ... πριν αναλάβει ο Κούλης

globinfo freexchange
Η τελευταία κερδοσκοπική επίθεση κατά του τραπεζικού συστήματος δείχνει ότι ακόμα και όταν υποκύπτεις σε ότι ζητάει η διεθνής χρηματοπιστωτική μαφία, δεν είναι αρκετό.
Το ότι θα δικαιωνόμασταν για άλλη μια φορά και μάλιστα τόσο γρήγορα, πραγματικά δεν το περιμέναμε.
Μετά την υποτιθέμενη έξοδο από τα μνημόνια και το περίφημο διάγγελμα Τσίπρα είχαμε γράψει πως οι μετριοπαθείς 'Αριστεροί' προσπαθούν να μας πείσουν ότι τώρα η χώρα θα έχει περισσότερη ελευθερία να χαράξει τις δικές της πολιτικές. Δηλαδή, η χρεοκοπημένη Ελλάδα (που βρίσκεται σε χειρότερη κατάσταση απ'ότι όταν μπήκε στο πρόγραμμα διάσωσης), θα κολυμπήσει ξεβράκωτη στα ίδια νερά με τους καρχαρίες των αγορών και θα επιβιώσει. Αυτό πάνω-κάτω μας λένε.
Πράγματι λοιπόν, μετά από περίπου ενάμισι μήνα, ένα από τα βασικά εργαλεία του μηχανισμού της διεθνούς χρηματοπιστωτικής μαφίας (το Bloomberg), αποφάσισε να εξαπολύσει επίθεση κατά του τραπεζικού συστήματος και ο πανικός δεν άργησε να εξαπλωθεί. Όπω…

How Bezos tricked Bernie and workers

globinfo freexchange
The truth is that Bernie Sanders fought, and still fights for the workers more than any elected US president combined for decades. And his crusade against Amazon and Jeff Bezos' enormous greed resulted in the unprecedented decision of the company to raise minimum wage to $15 an hour.
But it was too good to be true.
As Bloomberg reported:
           Amazon.com Inc. is eliminating monthly bonuses and stock awards for warehouse workers and other hourly employees after the company pledged this week to raise pay to at least $15 an hour. Warehouse workers for the e-commerce giant in the U.S. were eligible in the past for monthly bonuses that could total hundreds of dollars per month as well as stock awards, said two people familiar with Amazon’s pay policies. The company informed those employees Wednesday that it’s eliminating both of those compensation categories to help pay for the raises, the people said.


As a pure product of the neoliberal culture, Bezos found the op…

This is the real EU ...

failed evolution
When the European Parliament voted recently to sanction Hungary for neglecting norms on democracy, civil rights and corruption, we wrote:
This is the Union that exhibited some "humanitarian sensitivity" by packing thousands of refugees in Greek islands under inhuman conditions and paid Turkey to keep them in its soil. And now, these hypocrites want to punish Hungary for neglecting norms on democracy, civil rights and corruption!
We were right.
According to a recent article by the NY Times:
There is growing acrimony — and now an investigation — over why the camp [Moria on the Greek island of Lesbos] is so bad when so much money has been provided by the European Union to help improve the Greek asylum system since migration levels started to rise in 2014.
[...]
Aid groups have been warning of a need for expanded facilities for several years, however. For some, the failure to improve the camp and hasten the asylum process suggests neglect on the…

Rapid drop of the recruitment rates may accelerate hyper-automation and privatization of the US army

globinfo freexchange
Younger generations have been 'trained' by the dominant culture to act in more 'pragmatic' terms in the arena of a brutal economic cynicism. As the fight for a place in this system becomes harder and harder, more and more people are being left out of the game. More and more of the them struggle to survive.
Despite these perfect conditions for the US empire components to exploit the growing numbers of the 'brigades of the poor’, not everything went well for the empire.
After 9/11 disaster, the Internet, the WikiLeaks, the alternative sources of information, the whistleblowers and the powerful combination of all these, brought some unprecedented changes. They managed to destroy the deceptive facade of the US deep state narratives, propagated through the corporate media.
With all the big lies, war crimes, war propaganda exposed to great extent, millennials and new generations are not easy targets for "war on terror"-type narratives.
As a con…

In Brazil too we see what has become now neoliberalism's common practice: recruit the far-right to do the dirty job

globinfo freexchange
Boaventura de Sousa Santos, professor of sociology at Coimbra University in Portugal, and a distinguished legal scholar at the University of Wisconsin Madison, spoke with Greg Wilpert of the Real News, about the shocking rise of neofascism in Brazil through presidential candidate, Jair Bolsonaro.
Santos explained:
It’s very well documented that the United States is - through several organizations - really advising, financing Bolsonaro’s campaign. Bannon has said that he had talks with the Bolsonaro’s son and they have particularly advised him in terms of digital strategies. That’s what they are doing. But we know that the Koch brothers have also been helping fund him.
We are in a society in which the class inequalities go together with the racial prejudice. In this society, which in fact for a long time it was very conservative and run by the oligarchies, in the last 15 years, there was a revolution in terms of the social policies - particularly the identity policies.…

Financial crises: a tool for the banking cartels to become more powerful

globinfo freexchange
Ten years after the last financial meltdown, very few spotted and mentioned (even until today) an astonishing admission by the Financial Crisis Inquiry Commission (FCIC).
In the conclusions on chapter 20 of the report, the Commission implies that trillions (with a T) of taxpayer dollars were mobilized to stabilize the system.
Yet, perhaps the most astonishing conclusion that drawn very little attention, lies in the last sentence in which the Commission actually confirms that the financial sector is even more concentrated in the hands of very few powerful institutions:
A series of actions, inactions, and misjudgments left the country with stark and painful alternatives—either risk the total collapse of our financial system or spend trillions of taxpayer dollars to stabilize the system and prevent catastrophic damage to the economy. In the process, the government rescued a number of fi- nancial institutions deemed “too big to fail”—so large and interconnected with oth…

Ο αχυράνθρωπος της ΕΚΤ επιβεβαιώνει πλήρως ότι οι 'αγορές' θα επιτεθούν εάν η κυβέρνηση δεν περικόψει τις συντάξεις

globinfo freexchange
Σε πολύ πρόσφατο άρθρο είχαμε υποστηρίξει ότι ένα από τα βασικά εργαλεία του μηχανισμού της διεθνούς χρηματοπιστωτικής μαφίας (το Bloomberg), αποφάσισε να εξαπολύσει επίθεση κατά του τραπεζικού συστήματος και ο πανικός δεν άργησε να εξαπλωθεί.
Είχαμε γράψει επίσης ότι το πρώτο πράγμα που θα μπορούσε να σκεφτεί κανείς είναι ότι αυτό ήταν μια προειδοποιητική βολή εν όψει της μάχης για τις περικοπές των συντάξεων το 2019. Δεν χρειάζεται πλέον να είναι κανείς προφήτης για να μαντέψει ότι αν η κυβέρνηση 'τολμήσει' να αθετήσει τα προσυμφωνημένα και δεν περικόψει εκ νέου τις συντάξεις, οι επιθέσεις των περίφημων 'ελεύθερων αγορών' θα γίνουν ακόμα πιο σφοδρές.
Δεν πέρασαν καλά-καλά τέσσερις μέρες και επιβεβαιωθήκαμε και πάλι. Η επιβεβαίωση αυτή τη φορά ήρθε από τον αχυράνθρωπο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που επιβλήθηκε ουσιαστικά στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ από τον άξονα Βρυξελλών-Βερολίνου και τοποθετήθηκε με το 'έτσι θέλω' στη θέση του διοικητή τ…