Skip to main content

Volkswagen: το κατσαριδάκι του γερμανικού καπιταλισμού

του Άρη Χατζηστεφάνου

Από το Βερολίνο του Χίτλερ μέχρι την καγκελαρία της Μέρκελ και από την Αμερική του Ρούζβελτ μέχρι τον Λευκό Οίκο του Ομπάμα, οι αυτοκινητοβιομηχανίες των αναπτυγμένων κρατών γίνονταν καθρέφτης των εξελίξεων στην παγκόσμια οικονομία. Το σκάνδαλο της Volkswagen ήρθε απλώς να καταρρίψει μερικούς από τους μύθους για το σύγχρονο πρόσωπο του καπιταλισμού.

Στριμωγμένος σε ένα σχετικά μικρό γραφείο σχεδίαζε και ξανασχεδίαζε ένα μικρό αυτοκινητάκι.

Μπορεί κανένας να μην αναγνώριζε το καλλιτεχνικό του ταλέντο (κάτι που η ανθρωπότητα το μετάνιωσε αρκετές φορές έκτοτε), τα χρόνια όμως που είχε περάσει σαν ζωγράφος τον βοηθούσαν στις λεπτομέρειες.

Ο Αδόλφος Χίτλερ είχε πολύ καλά στο μυαλό του πώς θα ήθελε το αυτοκίνητο του λαού (Volkswagen) που σχεδίαζε: η γερμανική οικογένεια θα έμενε αδιαίρετη με τους δυο γονείς στα μπροστινά καθίσματα και δυο ή τρία παιδιά στο πίσω, να κινούνται με 100 χλμ/ώρα στους νέους αυτοκινητόδρομους.

Καθώς οι Γερμανοί εργάτες δεν διέθεταν γκαράζ και το αυτοκίνητο θα έμενε συνεχώς στο ύπαιθρο απαιτούνταν ένας αερόψυκτος κινητήρας προκειμένου να μην παγώνει το νερό στο ψυγείο τις κρύες νύχτες του γερμανικού χειμώνα.

Και όλα αυτά έπρεπε να επιτευχθούν σε ένα όχημα που θα κόστιζε λιγότερο από χίλια μάρκα, θα κατανάλωνε λιγότερο από εφτά λίτρα βενζίνης ανά 100 χιλιόμετρα και θα είχε εύκολη και φτηνή συντήρηση.

Ο μόνος που θα μπορούσε να μετατρέψει το ερασιτεχνικό σχέδιο του Χίτλερ σε πραγματικό αυτοκίνητο ήταν ο Αυστριακός μηχανικός και σχεδιαστής Φερδινάνδος Πόρσε.

Ακόμη και με τις δικές του ικανότητες όμως η Volkswagen δεν θα είχε υπάρξει στη σημερινή της μορφή εάν δεν είχε μεσολαβήσει το γερμανικό κράτος για να χτίσει το πρώτο της εργοστάσιο, ο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμος για να στρέψει την παραγωγή του εργοστασίου σε στρατιωτικά οχήματα, αλλά και μερικές χιλιάδες σκλάβοι, από τις χώρες που καταλάμβανε το τρίτο Ράιχ, για να εργαστούν στις γραμμές παραγωγής.

Ηταν ίσως η πρώτη φορά που οι οικονομικές και γεωπολιτικές εξελίξεις έπαιζαν τόσο καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό ενός αυτοκινήτου – μια διαδικασία που θα γινόταν κανόνας κάθε φορά που το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα εισερχόταν σε κάποια καμπή.

Μετά τον πόλεμο, το μικροσκοπικό Μίνι Κούπερ θα γεννηθεί από την κρίση του Σουέζ του 1956, όταν η Μεγάλη Βρετανία αναγκάζεται να επιβάλει δελτίο στα καύσιμα και οι καταναλωτές ζητούν οχήματα με τη μικρότερη δυνατή κατανάλωση.

Αντίθετα, τα γιγαντιαία SUV θα κάνουν την εμφάνισή τους όταν η γεωπολιτική κυριαρχία των ΗΠΑ εξασφαλίζει χαμηλές τιμές καυσίμων και ενώ η «οικονομία της πίστωσης» επιτρέπει στα μεσαία στρώματα να ονειρευτούν ακόμη μεγαλύτερα αυτοκίνητα.

Εκτός όμως από τον σχεδιασμό των οχημάτων, τα ίδια τα εργοστάσια των αυτοκινητοβιομηχανιών καθορίζουν και καθορίζονται από τις διαφορετικές φάσεις της παγκόσμιας οικονομίας.

Το μοντέλο Τ της Φορντ θα εισαγάγει τις γραμμές μαζικής παραγωγής και μαζί τις σύγχρονες σχέσεις εργασίας των βιομηχανικών εργατών.

Η εκρηκτική μεταπολεμική ανάπτυξη, με τις τάσεις σχεδόν πλήρους απασχόλησης και την ενίσχυση της ζήτησης μέσω αυξημένων ημερομισθίων που εξασφαλίζονταν από ισχυρά συνδικάτα, περνούσε για χρόνια από αυτές τις γραμμές παραγωγής του φορντισμού.

Μερικές δεκαετίες αργότερα τα μοντέλα της Toyota καθορίζουν και καθορίζονται από τις σχέσεις παραγωγής που επικρατούν στην Ιαπωνία αλλά και σε περιοχές της Ευρώπης.

Θα μπορούσε, λοιπόν, και το σκάνδαλο με τις μετρήσεις ρύπων στα οχήματα της Volkswagen να σηματοδοτεί μια νέα εποχή στην παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία, είτε σαν αντανάκλαση είτε σαν προβολή ευρύτερων αλλαγών στην παγκόσμια οικονομία;

Καταρχήν τα σκάνδαλα συνήθως σηματοδοτούν το τέλος μιας εποχής, καθώς οι εμπλεκόμενοι δεν έχουν πλέον την πολιτική και οικονομική ισχύ να κρύψουν τις ατασθαλίες τους.

Τα επόμενα χρόνια ίσως μάθουμε πληροφορίες για τον ρόλο των ΗΠΑ στην αποκάλυψη του σκανδάλου και πώς αυτό σχετίζεται με τον διαρκή εμπορικό πόλεμο των δύο οικονομικών υπερδυνάμεων.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, φαίνεται να υπάρχει και κάτι πιο βαθύ που μας… ρυπαίνει.

Η περίπτωση της Volkswagen, έγραψαν τις τελευταίες ημέρες οι «Financial Times» και ο «Guardian» αποτελεί «το σκάνδαλο Libor της αυτοκινητοβιομηχανίας».

Πρόκειται για τη διαβόητη υπόθεση χειραγώγησης του επιτοκίου διατραπεζικών χορηγήσεων του Λονδίνου (δηλαδή των επιτοκίων που χρησιμοποιούν οι τράπεζες για τον μεταξύ τους δανεισμό) που έφερε στο φως το δυσώδες παιχνίδι του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Αν καταρρίπτεται ένας μύθος με το σκάνδαλο της Volkswagen, δεν είναι φυσικά ότι οι μεγάλες βιομηχανίες δεν προστατεύουν το περιβάλλον (αυτός ο μύθος δεν έβρισκε χώμα να φυτρώσει ούτε στα πιο αδύναμα μυαλά των υποστηρικτών της εταιρικής ευθύνης).

Αυτό που επιβεβαιώνεται είναι ότι η παγκόσμια οικονομική κρίση δεν οφείλεται σε μια ομάδα ανήθικων χρηματιστών (όπως του Martin Shkreli που ανέβασε πρόσφατα την παγκόσμια τιμή των φαρμάκων για το AIDS), αλλά πηγάζει από τους πυλώνες της βιομηχανικής παραγωγής.

Ο μύθος της καλής, πραγματικής οικονομίας που θα ανθήσει και πάλι μόλις απομακρύνουμε τα ζιζάνια της χρηματιστικοποιημένης οικονομίας (μύθος στον οποίο στηριζόταν εδώ και χρόνια και μεγάλο κομμάτι της ευρωπαϊκής Αριστεράς) καταρρίπτεται με κρότο.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

False flag operations set up by private companies

globinfo freexchange
Here is another sector soon to be occupied entirely by private companies: staging successful false flag operations and the subsequent suitable psyops.
As the World Socialist Web Site reported early this year:
Cambridge Analytica’s parent company is British-based SCL. Formerly Strategic Communication Laboratories, it is a private behavioural research and strategic communication company, founded in 1993 by Nigel Oakes.
As with Oakes, SCL’s board members include scions of the British ruling class, from former military officers and defence contractors to major Conservative Party donors.
SCL boasts of providing “data, analytics and strategy to governments and military organizations worldwide,” notably the British Ministry of Defence, the US State Department and NATO. It states that it has carried out “behavioural change programs” in more than 60 countries. One of its first contracts in 1999 was promoting Indonesian President Abdurrahma…

CIA had an agent at a newspaper in every world capital at least since 1977

Joel Whitney is a co-founder of the magazine Guernica, a magazine of global arts and politics, and has written for many publications, including the New York Times and Wall Street Journal. His book Finks: How the C.I.A. Tricked the World's Best Writers describes how the CIA contributed funds to numerous respected magazines during the Cold War, including the Paris Review, to subtly promote anti-communist views. In their conversation, Whitney tells Robert Scheer about the ties the CIA’s Congress for Cultural Freedom had with literary magazines. He talks about the CIA's attempt during the Cold War to have at least one agent in every major news organization in order to get stories killed if they were too critical or get them to run if they were favorable to the agency. And they discuss the overstatement of the immediate risks and dangers of communist regimes during the Cold War, which, initially, led many people to support the Vietnam War.
globinfo freexchange
James Jesus Angleton wa…

Former Pentagon official confirms: Trump prepares for war with Iran

globinfo freexchange
Right after Trump's sudden announcement that he will withdraw the US forces from Syria, we had some mixed reactions. Some liberals reacted angrily, but most of the reactions from the liberal machine were rather moderate, or at least not as intensive as someone would normally expect.
On the other hand, Trump's supporters and all those who had enough of the pro-war neoliberal establishment, felt a kind of vindication, as it appeared that Trump would eventually keep its promise for an 'anti-interventionist' policy.
But the blog wrote immediately a 'not so fast' article to explain that most of the Americans and all those who are tired of the US endless wars, should not rush to celebrate. We estimated that Trump's move is probably a sign that he is going to re-organize troops and go after the big target called Iran.
Indeed, shortly after the move, Trump, suddenly again, announced that he will also pullout troops from Afghanistan.
And then, about…

It’s the US imperialism that has been defeated in Syria, but it’s now gathering forces to go after Iran

globinfo freexchange
And all of a sudden, the US president Donald Trump decided to withdraw the US troops from Syria, declaring victory over ISIS.
No one, of course, understood why the ISIS was suddenly defeated now. So this must be a typical excuse by the American leadership to withdraw forces from a battlefield that it is no longer 'profitable' and affordable.
Comparing with other, relatively recent cases, in which even the liberal establishment was calling Trump to bomb Syria, the reactions from the US political status were rather moderate. We would expect the media pundits and the corporate puppets of the US political scene to fire back against Trump with much more anger. It didn't happen.
We will have to wait of course because the unpredictable Donnie may change his mind in the blink of an eye. And then, we will have to make a completely different discussion. Yet, if it's true, and the US troops will, indeed, leave Syria, it would be one of these very rare cases that …

How neoliberalism manufactured consent to secure its unlimited power

From David Harvey's A Brief History of Neoliberalism
Part 10 – How Margaret Thatcher systematically destroyed the British industry along with the trade unions
While there were many elements out of which consent for a neoliberal turn could be constructed, the Thatcher phenomenon would surely not have arisen, let alone succeeded, if it had not been for the serious crisis of capital accumulation during the 1970s. Stagflation was hurting everyone. In 1975 inflation surged to 26 per cent and unemployment topped one million. The nationalized industries were draining resources from the Treasury.
This set up a confrontation between the state and the unions. In 1972, and then again in 1974, the British miners (a nationalized industry) went on strike for the first time since 1926.
The miners had always been in the forefront of British labour struggles. Their wages were not keeping pace with accelerating inflation, and the public sympathized. The Conservative government, in the midst of power …

The desperate efforts of the Western neoliberal establishment to build a new propaganda machine

globinfo freexchange
The UK government and other Western governments and the US in recent years have had increasing difficulties persuading enough of their populations as to the legitimacy of the foreign policies that they have been pursuing.
And at the same time, Western countries have been going through a period of political crisis and economic crisis.
Piers Robinson, Chair in Politics, Society and Political Journalism at the University of Sheffield, further explains:
I think a lot of this drive is as much about trying to shore up shaky official narratives and trying to shore up political systems in a situation of political crisis, as it is actually about countering Russian propaganda.
I would suspect that that's a little bit of an excuse here to really what's going on of problems much closer to home.
This is not just to do to UK, this is Europe-wide. And there are also indications from the documents that they are intending to start to have some kind of impact within the United…

Confirmed: Germany builds its own imperialist empire

globinfo freexchange
Almost two years ago we identified Germany's efforts to develop its military in the context of its ambition to build its own sphere of influence.
As we wrote, Brexit will give the chance to Germany to increase influence due to the change of power balance, especially now that France appears weak - crawling behind Berlin's austerity, sado-monetarism and neoliberal destruction. These conditions (created in the Greek experiment), are necessary to Germany in order to retain a model in favor of its surpluses. These could become the solid ground upon which Germany could build a strong, modern military machine.
Therefore, Merkel knows that the economic domination is not adequate for a country to become a major power. It is also important to have a strong military presence in its “sphere of influence”, or, its financial/debt colonies, if you prefer. The German military presence in Lithuania is a first step towards this direction as the Baltic countries have already be…

Τι το'θελες ρε Κούλη;

globinfo freexchange
Άλλη μια άθλια παράσταση (μάλλον τη χειρότερη ως τώρα) έδωσε από το βήμα της βουλής ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Κυριάκος Μητσοτάκης.
Δεν ξέρουμε αν ήταν δικής του έμπνευσης, ή αν το άθλιο θέαμα που παρακολουθήσαμε ήταν έμπνευση των επικοινωνιολόγων του. Αν ισχύει το δεύτερο, μάλλον πρέπει να τους απολύσει. Αν ισχύει το πρώτο, τότε το μόνο που κατάφερε ο Κυριάκος ήταν να φανερώσει οριστικά και αμετάκλητα τον μεγάλο εκνευρισμό του και ίσως και πανικό του.


Γιατί, όμως, πανικοβάλεται ο Κυριάκος;
Πρώτον, γιατί βλέπει ότι, έστω και σε αυτές τις άκρως αμφιλεγόμενες δημοσκοπήσεις, η ψαλίδα ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ, κλείνει.
Δεύτερον, γιατί αντιλαμβάνεται ότι δεν είναι χρήσιμος πλέον σε κανέναν από τους έξω. Γιατί ο Τσίπρας έγινε το καλό και υπάκουο παιδί των Ευρωπαίων, αλλά και ο πιο πιστός υποτελής των Αμερικανών.
Τρίτον και ίσως το κυριότερο, γιατί η πολιτική ένδεια της παράταξής του δεν έχει προηγούμενο. Πράγματι, η γαλάζια παράταξη δεν έχει απολύτως τίποτα να προσφέρει στη…

The difference between Bernie Sanders and Jeremy Corbyn and what the US elections won't allow you to decide

globinfo freexchange
A country that has been completely taken over by the banking mafia and the corporate power will never allow people to decide on the most important issue: the abolition of the dominant system that works against them.
Professor Richard Wolff explains:
Because of Bernie Sanders, particularly, we now have the word Socialism floating around, but typically it's about, more or less, really among Democrats. Like Mr. Sanders is ambiguously an independent but he's also a Democrat.
So, the ‘Socialists’ seemed to be the Democrats who want to do more for people. Social welfare, social supports, state supports, versus those who don't want to do quite so much - the centrist Democrats, like Clinton and Obama.
But the real question is a program of change. Socialism is a change of system it goes away from capitalism to do something else. It would be interesting if we could have an election ‘do we want that?’, ‘would we like a different system?’.
There are countries doing t…

The IMF is dismantling Argentina all over again

Part 1
In September, Argentine president Mauricio Macri accepted the 2018 Atlantic Council’s Global Citizen Award. In attendance were many of world’s neoliberal power players and policy makers, among them International Monetary Fund (IMF) Managing Director Christine Lagarde.
Facing the crowd, Macri gleefully admitted that “with Christine, I have to confess we started a great relationship some months ago,” referring to a series of loan agreements with the IMF amounting to $57.1 billion dollars. “I expect that this is going to work very well, and we will end up with the whole country crushing on Christine,” he continued.
This dynamic of chasing an improved image with the world’s big banks and the dominant economies in the West is emblematic of Macri’s priority to secure a relationship with the IMF and improve the country’s image with global financial institutions. But it comes at a devastating cost for the majority of the population who will suffer from neoliberal policy prescriptions of…