Skip to main content

Volkswagen: το κατσαριδάκι του γερμανικού καπιταλισμού

του Άρη Χατζηστεφάνου

Από το Βερολίνο του Χίτλερ μέχρι την καγκελαρία της Μέρκελ και από την Αμερική του Ρούζβελτ μέχρι τον Λευκό Οίκο του Ομπάμα, οι αυτοκινητοβιομηχανίες των αναπτυγμένων κρατών γίνονταν καθρέφτης των εξελίξεων στην παγκόσμια οικονομία. Το σκάνδαλο της Volkswagen ήρθε απλώς να καταρρίψει μερικούς από τους μύθους για το σύγχρονο πρόσωπο του καπιταλισμού.

Στριμωγμένος σε ένα σχετικά μικρό γραφείο σχεδίαζε και ξανασχεδίαζε ένα μικρό αυτοκινητάκι.

Μπορεί κανένας να μην αναγνώριζε το καλλιτεχνικό του ταλέντο (κάτι που η ανθρωπότητα το μετάνιωσε αρκετές φορές έκτοτε), τα χρόνια όμως που είχε περάσει σαν ζωγράφος τον βοηθούσαν στις λεπτομέρειες.

Ο Αδόλφος Χίτλερ είχε πολύ καλά στο μυαλό του πώς θα ήθελε το αυτοκίνητο του λαού (Volkswagen) που σχεδίαζε: η γερμανική οικογένεια θα έμενε αδιαίρετη με τους δυο γονείς στα μπροστινά καθίσματα και δυο ή τρία παιδιά στο πίσω, να κινούνται με 100 χλμ/ώρα στους νέους αυτοκινητόδρομους.

Καθώς οι Γερμανοί εργάτες δεν διέθεταν γκαράζ και το αυτοκίνητο θα έμενε συνεχώς στο ύπαιθρο απαιτούνταν ένας αερόψυκτος κινητήρας προκειμένου να μην παγώνει το νερό στο ψυγείο τις κρύες νύχτες του γερμανικού χειμώνα.

Και όλα αυτά έπρεπε να επιτευχθούν σε ένα όχημα που θα κόστιζε λιγότερο από χίλια μάρκα, θα κατανάλωνε λιγότερο από εφτά λίτρα βενζίνης ανά 100 χιλιόμετρα και θα είχε εύκολη και φτηνή συντήρηση.

Ο μόνος που θα μπορούσε να μετατρέψει το ερασιτεχνικό σχέδιο του Χίτλερ σε πραγματικό αυτοκίνητο ήταν ο Αυστριακός μηχανικός και σχεδιαστής Φερδινάνδος Πόρσε.

Ακόμη και με τις δικές του ικανότητες όμως η Volkswagen δεν θα είχε υπάρξει στη σημερινή της μορφή εάν δεν είχε μεσολαβήσει το γερμανικό κράτος για να χτίσει το πρώτο της εργοστάσιο, ο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμος για να στρέψει την παραγωγή του εργοστασίου σε στρατιωτικά οχήματα, αλλά και μερικές χιλιάδες σκλάβοι, από τις χώρες που καταλάμβανε το τρίτο Ράιχ, για να εργαστούν στις γραμμές παραγωγής.

Ηταν ίσως η πρώτη φορά που οι οικονομικές και γεωπολιτικές εξελίξεις έπαιζαν τόσο καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό ενός αυτοκινήτου – μια διαδικασία που θα γινόταν κανόνας κάθε φορά που το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα εισερχόταν σε κάποια καμπή.

Μετά τον πόλεμο, το μικροσκοπικό Μίνι Κούπερ θα γεννηθεί από την κρίση του Σουέζ του 1956, όταν η Μεγάλη Βρετανία αναγκάζεται να επιβάλει δελτίο στα καύσιμα και οι καταναλωτές ζητούν οχήματα με τη μικρότερη δυνατή κατανάλωση.

Αντίθετα, τα γιγαντιαία SUV θα κάνουν την εμφάνισή τους όταν η γεωπολιτική κυριαρχία των ΗΠΑ εξασφαλίζει χαμηλές τιμές καυσίμων και ενώ η «οικονομία της πίστωσης» επιτρέπει στα μεσαία στρώματα να ονειρευτούν ακόμη μεγαλύτερα αυτοκίνητα.

Εκτός όμως από τον σχεδιασμό των οχημάτων, τα ίδια τα εργοστάσια των αυτοκινητοβιομηχανιών καθορίζουν και καθορίζονται από τις διαφορετικές φάσεις της παγκόσμιας οικονομίας.

Το μοντέλο Τ της Φορντ θα εισαγάγει τις γραμμές μαζικής παραγωγής και μαζί τις σύγχρονες σχέσεις εργασίας των βιομηχανικών εργατών.

Η εκρηκτική μεταπολεμική ανάπτυξη, με τις τάσεις σχεδόν πλήρους απασχόλησης και την ενίσχυση της ζήτησης μέσω αυξημένων ημερομισθίων που εξασφαλίζονταν από ισχυρά συνδικάτα, περνούσε για χρόνια από αυτές τις γραμμές παραγωγής του φορντισμού.

Μερικές δεκαετίες αργότερα τα μοντέλα της Toyota καθορίζουν και καθορίζονται από τις σχέσεις παραγωγής που επικρατούν στην Ιαπωνία αλλά και σε περιοχές της Ευρώπης.

Θα μπορούσε, λοιπόν, και το σκάνδαλο με τις μετρήσεις ρύπων στα οχήματα της Volkswagen να σηματοδοτεί μια νέα εποχή στην παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία, είτε σαν αντανάκλαση είτε σαν προβολή ευρύτερων αλλαγών στην παγκόσμια οικονομία;

Καταρχήν τα σκάνδαλα συνήθως σηματοδοτούν το τέλος μιας εποχής, καθώς οι εμπλεκόμενοι δεν έχουν πλέον την πολιτική και οικονομική ισχύ να κρύψουν τις ατασθαλίες τους.

Τα επόμενα χρόνια ίσως μάθουμε πληροφορίες για τον ρόλο των ΗΠΑ στην αποκάλυψη του σκανδάλου και πώς αυτό σχετίζεται με τον διαρκή εμπορικό πόλεμο των δύο οικονομικών υπερδυνάμεων.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, φαίνεται να υπάρχει και κάτι πιο βαθύ που μας… ρυπαίνει.

Η περίπτωση της Volkswagen, έγραψαν τις τελευταίες ημέρες οι «Financial Times» και ο «Guardian» αποτελεί «το σκάνδαλο Libor της αυτοκινητοβιομηχανίας».

Πρόκειται για τη διαβόητη υπόθεση χειραγώγησης του επιτοκίου διατραπεζικών χορηγήσεων του Λονδίνου (δηλαδή των επιτοκίων που χρησιμοποιούν οι τράπεζες για τον μεταξύ τους δανεισμό) που έφερε στο φως το δυσώδες παιχνίδι του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Αν καταρρίπτεται ένας μύθος με το σκάνδαλο της Volkswagen, δεν είναι φυσικά ότι οι μεγάλες βιομηχανίες δεν προστατεύουν το περιβάλλον (αυτός ο μύθος δεν έβρισκε χώμα να φυτρώσει ούτε στα πιο αδύναμα μυαλά των υποστηρικτών της εταιρικής ευθύνης).

Αυτό που επιβεβαιώνεται είναι ότι η παγκόσμια οικονομική κρίση δεν οφείλεται σε μια ομάδα ανήθικων χρηματιστών (όπως του Martin Shkreli που ανέβασε πρόσφατα την παγκόσμια τιμή των φαρμάκων για το AIDS), αλλά πηγάζει από τους πυλώνες της βιομηχανικής παραγωγής.

Ο μύθος της καλής, πραγματικής οικονομίας που θα ανθήσει και πάλι μόλις απομακρύνουμε τα ζιζάνια της χρηματιστικοποιημένης οικονομίας (μύθος στον οποίο στηριζόταν εδώ και χρόνια και μεγάλο κομμάτι της ευρωπαϊκής Αριστεράς) καταρρίπτεται με κρότο.

Πηγή:

Comments

Popular posts from this blog

The real reason Boris Johnson pushes for a no-deal Brexit

globinfo freexchange

The UK political landscape looks increasingly chaotic, especially after Boris Johnson's ultimatum for a no-deal Brexit on 31 October. It looks like the whole country suffers from a general nervous breakdown through a "bellum omnium contra omnes" situation. But if you "follow the money", you will, eventually, see the whole picture quite clearly. And you will realize that this whole Brexit issue, is primarily the product of a merciless war among rival factions of the British capital.

In the mid-July, Reuters "exposed" some key supporters of Boris Johnson who have poured hundreds of thousands of pounds into his campaign. As Reutersreported:

          More than half the donations came from financiers and businessmen who funded the campaign to leave the European Union. The two biggest backers are Anthony Bamford, the billionaire chairman of the construction equipment maker JCB, and Jonathan Moynihan, chairman of venture capital fund Ipe…

Άρχισαν να το μετανιώνουν από τώρα οι 'νοικοκυραίοι' πατριώτες;

failed evolution
Δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε ότι θα δικαιωνόμασταν τόσο γρήγορα. Ήδη από τα τέλη Μαΐου είχαμε γράψει:

Οι νεοφιλελεύθεροι ιμπεριαλιστές λοιπόν έστησαν το τέλειο κόλπο. Θέλοντας να ετοιμάσουν την απόλυτα αφοσιωμένη μαριονέτα τους, τον Κυριάκο Μητσοτάκη, για να αναλάβει την εξουσία, έστησαν το σκηνικό στα μέτρα του. Έβαλαν τον Τσίπρα να υπογράψει μνημόνιο, να υπογράψει τη συμφωνία των Πρεσπών και γενικά να κάνει όλη τη βρόμικη δουλειά για να μη λερωθεί ο 'ατσαλάκωτος' Κυριάκος.
Το εγχώριο μιντιακό κατεστημένο δεν έχασε χρόνο. Άρχισε αμέσως νέες επιχειρήσεις προπαγάνδας με επίκεντρο τη συμφωνία των Πρεσπών, προκειμένου να φανεί ότι η εγχώρια δεξιά, όσο και αν έχει αλλάξει, δεν έχει χάσει τα πατριωτικά ανακλαστικά της, σε αντίθεση με τους 'προδότες Αριστερούς'.  
Η προπαγάνδα έπιασε, και ένα σημαντικό ποσοστό των λούμπεν μικροαστών πήγε στην κάλπη θυμωμένο, προκειμένου να τιμωρήσει τον 'ανθέλληνα' Τσίπρα. Η μιντιακή πλύση εγκεφάλου κατάφερε με τ…

Ο πραγματικός λόγος που ο Μπόρις Τζόνσον πιέζει για Brexit χωρίς συμφωνία

globinfo freexchange

Το Βρετανικό πολιτικό τοπίο μοιάζει να γίνεται όλο και πιο χαοτικό όσο πλησιάζουμε την 31η Οκτωβρίου, ημερομηνία-τελεσίγραφο που έχει ορίσει ο τωρινός Βρετανός πρωθυπουργός, Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος μάλιστα απειλεί με ένα Brexit χωρίς συμφωνία. Ολόκληρη η χώρα φαίνεται να βρίσκεται υπό το καθεστώς μιας γενικής νευρικής κρίσης, με τα διάφορα στρατόπεδα υπέρ και κατά του Brexix, το καθένα για τους δικούς του λόγους, να έχουν λάβει θέσεις μάχης σε μια "όλοι εναντίον όλων" κατάσταση. 
Όπως ανέφερε η Εφημερίδα των Συντακτών:  
«Στις Βρυξέλλες και στο Λονδίνο ένα ερώτημα ακούγεται όλο και πιο δυνατά: Mπορεί να αναχαιτιστεί ο Μπόρις Τζόνσον;»… Καυτή και εύλογη η απορία που μετέφερε χθες το πρακτορείο Associated Press, καθώς εντείνεται ραγδαία η ανησυχία και στις δύο πλευρές της Μάγχης πως ο νέος, σκληροπυρηνικός μπρεξιστής, πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου όχι μόνο δεν μπλοφάρει επιμένοντας πως θα βγάλει τη χώρα από την Ε.Ε. στις 31 Οκτωβρίου με ή χωρ…

Τα identity politics και η "φεγγαρόφωτη" των νεοφιλελέδων

globinfo freexchange
Το χθεσινό άρθρο του Liberal που αφορά το πρόσωπο της νέας υφυπουργού Εργασίας, Δόμνας Μιχαηλίδου, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού που οι Αμερικανοί ονομάζουν identity politics. 
Με τον όρο identity politics, οι Αμερικανοί περιγράφουν έναν τρόπο άκρως επιφανειακής πολιτικής προσέγγισης, που στην ουσία αποτελεί ένα τέχνασμα της νεοφιλελεύθερης σχολής, το οποίο έχει σαν στόχο να αποπροσανατολίσει και να απομακρύνει το κοινό από την ουσία της πολιτικής αντιπαράθεσης. 
Η συγκεκριμένη τακτική χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από τα Αμερικανικά ΜΜΕ κατά την προεκλογική περίοδο των προεδρικών εκλογών του 2016. Το φιλελεύθερο μιντιακό κατεστημένο εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον του Μπέρνι Σάντερς, αντίπαλου της Χίλαρι Κλίντον για το χρίσμα των Δημοκρατικών. Και αυτό, γιατί έβλεπε με τρόμο ότι οι σοσιαλιστικές πολιτικές που πρέσβευε ο Μπέρνι Σάντερς (εντελώς αντίθετες με τα συμφέροντα του μεγάλου κεφαλαίου), είχαν τεράστια απήχηση σ…

Η ουσία πίσω από τη νέα επιχείρηση προπαγάνδας με αφορμή τις συντάξεις-μαμούθ

failed evolution

Με το γνωστό στυλ, τα ιδιωτικά ΜΜΕ σχεδίασαν μια νέα επιχείρηση προπαγάνδας με όχημα την "ανακάλυψη" των συντάξεων-μαμούθ. Τα μιντιακά "λαγωνικά" έδωσαν άλλη μια πάσα, αυτή τη φορά στον υπουργό εργασίας, Γιάννη Βρούτση, προκειμένου να επιδοθεί στο τυπικό αντι-ΣΥΡΙΖΑ κρεσέντο με ύφος εισαγγελέα. 
Η Έφη Αχτσιόγλου, έβαλε τα πράγματα στη θέση τους δίνοντας την πραγματική εικόνα:  
              Για όσους ασφαλίζονταν με τα παλαιά καθεστώτα (πριν τον ν. 4387/2016) αλλά αιτήθηκαν συνταξιοδότησης μετά τον ν. 4387/2016 και μετά την 01.01.2019, ακριβώς επειδή το παλαιό σύστημα για κάποιες κατηγορίες ασφαλισμένων δεν προέβλεπε ανώτατα όρια εισφορών δεν προέκυπταν και ανώτατα όρια συντάξεων. Για τον λόγο αυτό   είχαμε επεξεργαστεί και δρομολογήσει νομοθετική ρύθμιση η οποία έθετε ανώτατο όριο σύνταξης το δωδεκαπλάσιο της εθνικής σύνταξης, όμως η ρύθμιση αυτή δεν πρόλαβε να περάσει από τη Βουλή καθώς προκηρύχθηκαν πρόωρα εκλογές.
Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα…

Απόλυτη επιβεβαίωση: ο ιδεολογικός φανατισμός της κυβέρνησης Μητσοτάκη την έφερε κιόλας μπροστά στο πρώτο αδιέξοδο

globinfo freexchange

Για άλλη μια φορά επιβεβαιωνόμαστε πανηγυρικά. Αμέσως μετά την αναγνώριση του αποτυχημένου πραξικοπηματία Χουάν Γκουαϊδό από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, είχαμε επισημάνει ότι:

Η κίνηση αυτή αποτελεί άλλη μια απόδειξη ότι ακόμα και η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης θα καθορίζεται, ως επί το πλείστον, από τον τυφλό φανατισμό της και όχι από μελετημένες κινήσεις που απαιτούν συνεχείς ελιγμούς και συνετές αποφάσεις.

Ασχέτως ιδεολογικού προσανατολισμού και προτιμήσεων, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έπρεπε να εκμεταλλευτεί την ουδέτερη στάση της χώρας όσον αφορά τη Βενεζουέλα και να έχει την υπομονή να περιμένει να δει που θα οδηγήσουν οι διαπραγματεύσεις. Όμως αντί να εκμεταλλευτεί το πλεονέκτημα που απέκτησε η χώρα με την ουδέτερη στάση, κάτω από τις παρούσες συνθήκες, έσπευσε να το σπαταλήσει, λόγω της ιδεολογικής εμμονής που χαρακτηρίζει τη συντριπτική πλειοψηφία των μελών της.

Αυτό είναι ένα δείγμα του ιδεολογικού φανατισμού που διακατέχει τα γαλάζια στελέχη και πο…

Τρεις βασικοί λόγοι για τους οποίους η νεοφιλελεύθερη δικτατορία συνεχίζει την αντι-ΣΥΡΙΖΑ προπαγάνδα

του system failure
Πρόκειται ενδεχομένως για ένα παγκοσμίως μοναδικό φαινόμενο, τουλάχιστον στο βαθμό που το βιώνουμε στην Ελλάδα. Μιλάμε για το γεγονός ότι ένα σύστημα εξουσίας συνεχίζει με αμείωτη ένταση την προπαγάνδα εναντίον μιας καθαρά ηττημένης αντιπολίτευσης. 
Παρόλο που το πολιτικό κομμάτι αυτού του συστήματος κατάφερε τελικά, μετά κόπων και βασάνων, δηλαδή μετά από αδιάκοπες επιχειρήσεις προπαγάνδας μέχρι ολικής πλύσης εγκεφάλου, να ξαναπάρει την εξουσία, ολόκληρος ο μηχανισμός της νεοφιλελεύθερης δικτατορίας δεν σταμάτησε ούτε δευτερόλεπτο αυτές τις επιχειρήσεις.  
Στη νεοφιλελεύθερη μεταδημοκρατία, το πανίσχυρο αυτό σύστημα εξουσίας έχει καταφέρει μέχρι στιγμής:
- Να ελέγχει απόλυτα σχεδόν όλα τα ΜΜΕ, αλλά πλέον και τη δημόσια τηλεόραση. Άρα, τον κύριο όγκο της καθημερινής πληροφόρησης που φτάνει στον μέσο Έλληνα, ο οποίος αποδείχθηκε εξαιρετικά επιρρεπής απέναντι στα αλλεπάλληλα κύματα παραπληροφόρησης, ήδη από την αρχή της κρίσης. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος τ…

Το βαθύτερο νόημα του να κάνεις κολοτούμπες σε συνέδριο του Economist

του system failure
Διαδοχικά κύματα σοκ  έπληξαν τις τελευταίες μέρες τους ψηφοφόρους που βάλθηκαν να τιμωρήσουν τον 'προδότη' Τσίπρα για τη συμφωνία των Πρεσπών, επιλέγοντας στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές τη χειρότερη δεξιά της μεταπολίτευσης και μάλιστα αυτοδύναμη. 
Μετά την επιλογή Μαυρωτά για τη θέση του Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού, ο οποίος είχε υπερψηφίσει και υπερασπιστεί τη συμφωνία ως βουλευτής του Ποταμιού, ήρθαν άλλα δύο απανωτά χτυπήματα από τις δηλώσεις Παναγιωτόπουλου και Βαρβιτσιώτη. 
Δεν είναι όμως μόνο η κραυγαλέα υποκρισία και αναδίπλωση των γαλάζιων στελεχών όσον αφορά τη συμφωνία. Είναι και το γεγονός ότι οι επικών διαστάσεων 'κολοτούμπες' Παναγιωτόπουλου και Βαρβιτσιώτη, έγιναν σε συνέδριο του Economist
Και έχει αυτό τόσο μεγάλη σημασία; Θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς. Ουσιαστική, ίσως όχι και τόσο. Αλλά συμβολική, σίγουρα ναι.  
Η συμπεριφορά Παναγιωτόπουλου-Βαρβιτσιώτη αποτελεί τυπικό χαρακτηριστικό του πολιτικού αμοραλισμού που επικρατ…

Τα κρατικοδίαιτα τραπεζοπαράσιτα ετοιμάζονται για άλλο ένα μεγάλο πάρτι με κυβέρνηση Μητσοτάκη

globinfo freexchange
Οι γαλάζιοι υπηρέτες του κεφαλαίου ετοιμάζονται να ρίξουν άλλο ένα πακέτο δισεκατομμυρίων στις τραπεζικές μαύρες τρύπες. Αυτή τη φορά, θέλουν να τις απαλλάξουν από τα κόκκινα δάνεια και φυσικά ο λογαριασμός θα πάει, ως συνήθως, στα γνωστά υποζύγια.  
Όπως αποκάλυψε ρεπορτάζ του The Press Project:
Την έγκριση των ευρωπαϊκών θεσμών φέρεται να αναμένει η κυβέρνηση, ώστε να προχωρήσει σε σχέδιο «κρατικής υποβοήθησης» των τραπεζών, εφαρμόζοντας ουσιαστικά το σχέδιο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) για κρατική ενίσχυση προς κάλυψη των κόκκινων δανείων που αναμένεται να φτάσει τα 20 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα, οι τράπεζες προχωρούν σε τιτλοποιήσεις κόκκινων δανείων ύψους 6,5 δισ. ευρώ, με πρώτη και καλύτερη τη Eurobank και τις υπόλοιπες να ακολουθούν. 
[...]
Υπενθυμίζεται πως λίγες ημέρες πριν τις εκλογές, αλλά και μετά από αυτές, στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκε το «μαξιλάρι» των 37 δισ. ευρώ της προηγούμενης κυβέρνησης και τα σχέδια της…

Οι γαλάζιοι υπηρέτες του κεφαλαίου βάζουν μπρος τον 'οδοστρωτήρα'

globinfo freexchange
Αφού πούλησαν μπόλικο πατριωτιλίκι στους 'Μακεδονομάχους' για να πάρουν αυτοδυναμία, τώρα είναι ελεύθεροι να κάνουν ότι θέλουν, για λογαριασμό των 'μεγάλων αφεντικών'. Κυριολεκτικά. Η χειρότερη δεξιά της μεταπολίτευσης, ανοίγει το δρόμο για τη νεοφιλελεύθερη λαίλαπα, καθώς ο Κυριάκος βάζει μπρος τον 'οδοστρωτήρα' κατά των εργαζομένων. Το πόσο απόλυτα αφοσιωμένη είναι η γαλάζια παράταξη στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων του μεγάλου κεφαλαίου φάνηκε κιόλας ξεκάθαρα.
Μετά τις προχθεσινές (ν)τροπολογίες, τις οποίες πέρασε με σχεδόν πραξικοπηματικό τρόπο η κυβέρνηση Μητσοτάκη, καταργείται η υποχρέωση των εργοδοτών να αιτιολογούν απολύσεις αλλά και η ευθύνη εργολάβων/υπεργολάβων απέναντι στους εργαζομένους τους. Και οι δυο παραπάνω ρυθμίσεις είχαν εισαχθεί από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.' 
Δικαιωνόμαστε απόλυτα όταν υποστηρίξαμε ότι η υφυπουργός Εργασίας, το δεξί χέρι του Βρούτση, λόγω φανατικής προσήλωσης στην ιδεολογία της, αναμένεται να πετσοκό…