Skip to main content

Πώς οι Δυτικές κοινωνίες έχασαν την πίστη τους στο Όραμα

Γιατί δεν ξεσηκώνονται οι άνθρωποι μαζικά; Γιατί δεν επαναστατούν; Πώς τα ανεχόμαστε όλα αυτά που μας επιβάλουν; Είναι ερωτήματα που απασχολούν όλο και περισσότερους ανθρώπους στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, με αφορμή την οικονομική κρίση. Κυκλοφορούν διάφορες θεωρίες ως απάντηση, που συμπεριλαμβάνουν πολλές φορές και την ψυχοσύνθεση των σημερινών Ελλήνων, αλλά η αλήθεια είναι ότι υπάρχει κάτι πιο θεμελιώδες πίσω από αυτή τη μαζική αδράνεια και δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά, ολόκληρο τον Δυτικό κόσμο.

του system failure

Πριν από την αυγή του 20ου αιώνα, ο Νίτσε αναγγέλλει το θάνατο του Θεού. Η Δύση, μέσα από τις μεγάλες επιστημονικές ανακαλύψεις θα εναποθέσει όλες τις ελπίδες της στην επιστήμη. Ο ντετερμινισμός του Λαπλάς οδηγεί στον παντοδύναμο άνθρωπο που, μέσω της επιστήμης, μπορεί να βρει όλες τις απαντήσεις για τον κόσμο. Η τεχνολογία, ως απόρροια των επιστημονικών ανακαλύψεων, υπόσχεται ευημερία και μια πιο άνετη ζωή για τους περισσότερους.

Η επιστήμη γίνεται ο κεντρικός πυλώνας που θα σηκώσει το βάρος του Δυτικού οικοδομήματος, αλλά όχι για πολύ. Στις αρχές του 20ου αιώνα, μέσα από τις νέες θεωρίες της Φυσικής και των Μαθηματικών λίγο αργότερα, η επιστήμη ανακαλύπτει την αδυναμία της να περιγράψει επακριβώς τον κόσμο, να δώσει ακριβείς απαντήσεις για το πως λειτουργεί η Φύση, το ίδιο το Σύμπαν. Τα πάντα σχετικοποιούνται, ο άνθρωπος ανακαλύπτει ότι οι ανθρώπινες αισθήσεις και τα όποια πειράματα, είναι πολύ λίγα για να περιγράψουν επακριβώς την πραγματικότητα. Αυτό που αντιλαμβάνεται το ανθρώπινο μυαλό, δεν είναι παρά μια απεικόνιση του πραγματικού κόσμου, προσαρμοσμένη στις ατελείς ανθρώπινες αισθήσεις. Μοιραία, ο ίδιος ο ανθρώπινος λόγος ανακαλύπτει τα όριά του.

Η σοκαριστική διαπίστωση του ανθρώπου ότι δεν πρόκειται ποτέ να βρει τις απαντήσεις που αναζητά για τον κόσμο, είτε μέσω της θρησκείας, είτε μέσω της επιστήμης, σηματοδοτούν την αρχή μιας πολιτισμικής κρίσης για τον Δυτικό κόσμο που συνεχίζεται για πάνω από έναν αιώνα και μέχρι σήμερα.

H ανάδυση του “homo consumericus”

Η αρχή αυτής της κρίσης σηματοδοτεί και την μετάλλαξη των Δυτικών κοινωνιών και τις οδηγεί σε ένα είδος εσωστρέφειας, καθώς, το υπερβατικό και η εξήγηση του κόσμου, απομακρύνονται όλο και πιο πολύ από το επίκεντρο της ανθρώπινης αναζήτησης. Η επιστήμη επικυρώνει την πρωτόγονη φύση του ανθρώπου και η τεχνολογία ανοίγει το δρόμο για την μαζική παραγωγή προϊόντων. Έτσι, ο “πατέρας” των Δημοσίων Σχέσεων, Έντουαρντ Μπερνέζ (Edward Bernays), χρησιμοποιώντας τις θεωρίες του θείου του, Σίγκμουντ Φρόυντ, θα μετατρέψει την Αμερική της δεκαετίας του 20 σε ένα τεράστιο πειραματικό εργαστήριο μαζικής κατανάλωσης. Γεννιέται έτσι ο άνθρωπος-καταναλωτής ή homo consumericus.

Κατά τη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών, μια άκρως μονοδιάστατη και μηχανιστική αντίληψη για τη φύση του ανθρώπου, θα κυριαρχήσει ολοκληρωτικά. Οι νέες ανακαλύψεις στην βιολογία σε συνδυασμό με τις θεωρίες του Φρόυντ, παρουσιάζουν τον άνθρωπο ως δέσμιο των γονιδίων και των ενστίκτων του.

Άνθρωποι όπως, οι οικονομολόγοι Φρίντριχ Βον Χάυεκ (F. A. Hayek) και Μίλτον Φρίντμαν (Milton Friedman), η συγγραφέας Άιν Ραντ (Ayn Rand), ο μαθηματικός Τζον Νας (John Forbes Nash) και ο ψυχίατρος Ρόναλντ Ντέιβιντ Λανγκ (Ronald David Laing), θα προωθήσουν την ιδέα ότι ο άνθρωπος είναι ένα εγωιστικό ον και λειτουργεί αποκλειστικά με βάση το προσωπικό του συμφέρον. Ο ακραίος ατομικισμός γίνεται όλο και περισσότερο ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του Δυτικού ανθρώπου και έννοιες όπως αυτή του αλτρουισμού, της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης, αποβάλλονται από τον κεντρικό πυρήνα της σκέψης του. Ο Δυτικός άνθρωπος αποδέχεται ορθολογικά ότι οι έννοιες αυτές είναι καθαρά ουτοπικές και ότι δεν πρόκειται ποτέ να εφαρμοστούν καθολικά στις κοινωνίες.

Και όμως, οι αρχικές συνθήκες των θεωριών που οδήγησαν στην κυρίαρχη αυτή αντίληψη, ήταν συχνά αυθαίρετες, αν όχι λανθασμένες. Για παράδειγμα, ο Τζον Νας, πίστευε ότι ο κάθε άνθρωπος διακατέχεται συνεχώς από ένα αίσθημα καχυποψίας απέναντι στους άλλους και ότι σχεδιάζει συνεχώς στρατηγικές εναντίον τους προκειμένου να ωφεληθεί. Σχεδίασε ορισμένα παιχνίδια πάνω σε αυτή τη φιλοσοφία και ένα από αυτά το ονόμασε «άντε γ***σου φιλαράκο», (αργότερα δημοσιεύθηκε με τον τίτλο «γεια χαρά κορόιδο»), όπου ο μόνος τρόπος για να κερδίσει κάποιος είναι να προδώσει τον αντίπαλό του. Αν όλοι οι παίχτες συμπεριφέρονταν με τον ίδιο τρόπο, τότε το παιχνίδι αποδεικνύονταν ότι είχε μια λογική βάση. Όταν όμως οι αναλυτές της εταιρίας στρατηγικών αναλύσεων RAND θέλησαν να την δοκιμάσουν στους γραμματείς τους, οι τελευταίοι επέλεξαν να συνεργαστούν αντί να αλληλοπροδοθούν. Αυτό δεν ήταν αρκετό για τους αναλυτές στο να καταλήξουν ότι η φιλοσοφία του παιχνιδιού ήταν λανθασμένη, θεωρώντας ότι οι γραμματείς ήταν ακατάλληλα πρόσωπα για το πείραμα αυτό.

Όμως, αυτό που δεν ήταν γνωστό την εποχή εκείνη, είναι ότι ο ίδιος ο Νας υπέφερε από παρανοϊκή σχιζοφρένεια και ήταν ιδιαίτερα καχύποπτος με όλους τους ανθρώπους από το περιβάλλον του, ακόμα και τους συναδέλφους του, καθώς ήταν πεπεισμένος ότι πολλοί από αυτούς ήταν μπλεγμένοι σε συνωμοσίες εναντίον του. Σε μεγαλύτερη ηλικία ο Νας παραδέχθηκε, ότι οι τότε παρανοϊκές πεποιθήσεις του ήταν φανταστικές.

Ένα άλλο παράδειγμα, είναι αυτό του διάσημου ψυχίατρου Ρόναλντ ΝτέΙβιντ Λανγκ, ο οποίος χρησιμοποίησε την θεωρία παιγνίων για να μοντελοποιήσει τις ανθρώπινες συμπεριφορές. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι άνθρωποι είναι εγγενώς εγωιστές και ότι σχεδιάζουν αυθόρμητα διάφορες στρατηγικές κατά τη διάρκεια των καθημερινών πολυποίκιλων συναλλαγών τους.

Όλες αυτές οι θεωρίες ενίσχυσαν την πεποίθηση οικονομολόγων όπως ο Φρίντριχ Βον Χάυεκ, των οποίων τα οικονομικά μοντέλα δεν περιλάμβαναν ούτε στο ελάχιστο τον αλτρουισμό, αλλά ήταν εξαρτημένα εξολοκλήρου από το προσωπικό συμφέρον. Ο οικονομολόγος Τζέιμς Μπιουκάναν (James M. Buchanan), αμφισβητεί την έννοια του «δημοσίου συμφέροντος» ενώ υποστηρίζει ότι οι οργανισμοί πρέπει να διοικούνται από ανθρώπους που έχουν ως κίνητρο το χρήμα. Έννοιες όπως «αίσθημα ικανοποίησης» ή «αίσθηση του καθήκοντος», δεν περιλαμβάνονται στις θεωρίες τους.

Κατά τις δεκαετίες του 60 και 70, οι θεωρίες του Λανγκ και τα μοντέλα του Νας γίνονται όλο και πιο δημοφιλή, στοχοποιώντας το κράτος και παρουσιάζοντάς το ως έναν μηχανισμό που επιχειρεί να ελέγχει τους πολίτες αφαιρώντας τους δύναμη και συγκεντρώνοντας όλο και περισσότερες εξουσίες.

Η νέα γενιά ψυχαναλυτών μετά τον Φρόυντ, με επικεφαλής τον Βίλχεμ Ράιχ (Wilhelm Reich), θα συνεισφέρουν στην ενίσχυση της ατομοκρατίας και της δαιμονοποίησης του κράτους. Ο Ράιχ, αντιδρώντας στις ιδέες του Φρόυντ - ο οποίος πίστευε ότι τα ανθρώπινα ένστικτα πρέπει, κατά κάποιο τρόπο, να καταστέλλονται, γιατί μπορεί να οδηγήσουν τις κοινωνίες στο χάος - πίστευε, ότι οι άνθρωποι πρέπει να αφήνονται να εκφραστούν ελεύθερα, όπως θέλει ο καθένας ξεχωριστά και να μην καταπιέζουν τα ένστικτα τους. Οι μεγάλες εταιρίες προσαρμόστηκαν σε αυτό το ατομοκεντρικό είδος ελεύθερης έκφρασης και άρχισαν να προωθούν προϊόντα στοχεύοντας το άτομο και τις ατομικές ανάγκες.

Η υποβαθμισμένη έννοια της ελευθερίας στον Δυτικό νεο-ορθολογισμό

Τα απελευθερωτικά κινήματα του τρίτου κόσμου τις δεκαετίες του 50 και 60 ενέπνευσαν την εγχώρια τρομοκρατία, κυρίως την δεκαετία του 70 στα Ευρωπαϊκά κράτη. Η βία και το αιματοκύλισμα που επέφεραν τα κινήματα και οι οργανώσεις αυτές, οδήγησαν τον Δυτικό κόσμο στο να υιοθετήσει μια περιορισμένη και υποβαθμισμένη έννοια για την ελευθερία.

Ο κορυφαίος πολιτικός φιλόσοφος Αϊσάια Μπερλίν (Isaiah Berlin) σε μια διάλεξή του στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης το 1958, θα ορίσει δύο έννοιες της ελευθερίας: την θετική και την αρνητική. Η θετική έννοια της ελευθερίας, εμπνευσμένη από ιστορικά επαναστατικά κινήματα του παρελθόντος, αφορά κυρίως την δυναμική σύγκρουση με τυραννικά και αποικιοκρατικά καθεστώτα και την επιβολή μέσω της βίας, όπως υποστήριζε και ο Σαρτρ, μιας πιο δίκαιης και ανθρώπινης κοινωνίας. Η αρνητική έννοια της ελευθερίας έχει να κάνει με την περιορισμένη δράση του ατόμου στα όρια μιας πολιτικής και οικονομικής δραστηριότητας που υπακούει σε συγκεκριμένους κανόνες προκειμένου να μην διαταράσσει την ισορροπία του εκάστοτε κοινωνικοπολιτικού συστήματος.

Ο Μπερλίν πίστευε ότι μόνο η αρνητική έννοια της ελευθερίας είναι εφικτή προκειμένου να εδραιωθεί μια ισορροπημένη κοινωνία απαλλαγμένη από την βία, αλλά είχε προειδοποιήσει ότι και η εφαρμογή αυτής της έννοιας εμπεριέχει ορισμένους κινδύνους και μπορεί να οδηγήσει σε απολυταρχικές πρακτικές. Ωστόσο, οι λεγόμενοι νέο-συντηρητικοί που εμφανίστηκαν κατά τη δεκαετία του 70 στις ΗΠΑ, είχαν ως κεντρικό στόχο της πολιτικής τους την εξάπλωση της αρνητικής έννοιας της ελευθερίας, προκειμένου να διαδώσουν την ειρήνη και την δημοκρατία σε όλο τον κόσμο και χάριν της εσωτερικής ασφάλειας των ΗΠΑ.

Υιοθετώντας αυτή την αντίληψη αργότερα, πολιτικοί όπως οι Μπιλ Κλίντον και Τζωρτζ Μπους, στην προσπάθειά τους να εδραιώσουν Δυτικού τύπου δημοκρατίες βασισμένες σ’αυτή την έννοια της αρνητικής ελευθερίας, συντηρώντας ταυτόχρονα με τον τρόπο αυτό και τον “φονταμενταλισμό” των μεγάλων, Αμερικανικών κυρίως, εταιριών και τραπεζών, εφάρμοσαν μια μαζική πολεμική βία σε άλλα κράτη (Ιράκ, Γιουγκοσλαβία, Σομαλία κ.λ.π.), επιβάλλοντας ένα άλλου είδους αιματοκύλισμα από έναν διαφορετικό δρόμο. Ταυτόχρονα, επέβαλαν σταδιακά, νέα μέτρα καταστολής και περιορισμού των ατομικών ελευθεριών στις ίδιες τις Δυτικές δημοκρατίες στο όνομα της προστασίας απέναντι στην τρομοκρατία, επιβεβαιώνοντας έτσι τις αρχικές φοβίες του Μπερλίν.

Με τη βοήθεια της προπαγάνδας και τακτικών βασισμένων στην ανθρώπινη ψυχολογία, από την πλευρά των κυβερνήσεων, ο Δυτικός νεο-ορθολογισμός συμπεριέλαβε σταδιακά και την πεποίθηση, ότι οι παρακολουθήσεις και τα μέτρα καταστολής είναι αναπόφευκτα, προκειμένου να διατηρηθεί η ασφάλεια των Δυτικών κοινωνιών. Όμως όλη αυτή η κουλτούρα, που διαμορφώθηκε όλες αυτές τις δεκαετίες μέχρι σήμερα, στέρησε από τον άνθρωπο κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: το ίδιο το Όραμα.

Εγκαταλείποντας το Όραμα

Ολόκληρες γενιές πραγματιστών μεγαλώνουν με κλισέ όπως "αυτή είναι η καλύτερη κοινωνία που μπορούμε να έχουμε", ή, "έτσι είναι ο άνθρωπος και δεν πρόκειται να αλλάξει". Έτσι, η ηθική καταντά και αυτή, σε πολλές περιπτώσεις, ένα είδος πολυτελείας και αντικαθίσταται από έναν ωμό οικονομικό πραγματισμό και έναν ακραίο κυνισμό.

Αλλά το “έτσι είναι ο άνθρωπος και δεν πρόκειται να αλλάξει”, για παράδειγμα, δεν προέρχεται τελικά από μια εμπειρική διαδικασία κατά τη διάρκεια της ζωής μας. Με άλλα λόγια, δεν αποτελεί ένα συμπέρασμα που βγάζουμε μέσα από τη ζωή μεγαλώνοντας, όπως ίσως πολλοί νομίζουμε. Πρόκειται στην πραγματικότητα για μια δογματική πεποίθηση που εμφυτεύτηκε μέσα στον Δυτικό νεο-ορθολογισμό, αποτελώντας ένα από τα βασικά δομικά του στοιχεία και είναι απόρροια όλων αυτών των θεωριών που επηρέασαν σε βάθος την Δυτική σκέψη κυρίως τα τελευταία 100 χρόνια. Και έτσι, ως βασικό δομικό στοιχείο του Δυτικού νεο-ορθολογισμού, αναπαράγεται συνεχώς από γενιά σε γενιά.

Μέσα από αυτή την πορεία δεκαετιών, το Όραμα γίνεται μια έννοια που περισσεύει, δεν μπορεί να χρησιμεύσει σε τίποτα. Ο Δυτικός άνθρωπος μαθαίνει να συμβιβάζεται με την υπάρχουσα κατάσταση, καθώς στον πυρήνα του Δυτικού νεο-ορθολογισμού εγκαθίσταται οριστικά η παραίτηση από την αναζήτηση μιας καλύτερης κοινωνίας. Έτσι, η έλλειψη Οράματος έχει μια πιο τρομακτική συνέπεια όσον αφορά την έννοια της ελευθερίας, καθώς αυτή υποβαθμίζεται σε ένα πιο θεμελιώδες επίπεδο, αφού ο "λοβοτομημένος" εγκέφαλος έχει απολέσει την ικανότητα του να φαντάζεται ιδανικές καταστάσεις πέρα από τα όρια που του επιβάλει η φύση του.

Μια ολόκληρη γενιά πολιτικών θα αναδυθεί με μια ανάλογη αντίληψη και κουλτούρα. Η Μάργκαρετ Θάτσερ κηρύσσει ότι δεν υπάρχει κοινωνία παρά μόνο το άτομο, ο Κλίντον θα παραδώσει τα κλειδιά της οικονομίας στην ελεύθερη αγορά μετά από τις συμβουλές των τραπεζιτών και ο Φράνσις Φουκουγιάμα ανακοινώνει θριαμβευτικά το τέλος της ιστορίας. Όλοι οι σημερινοί πολιτικοί σε Ευρώπη και ΗΠΑ, αλλά και σε άλλες χώρες, είναι γέννημα-θρέμμα της συγκεκριμένης κουλτούρας και αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από τον τεχνοκρατικό τρόπο που παίρνουν αποφάσεις. Όταν δεν μπορούν, λειτουργούν με τη λογική της ανάθεσης των προβλημάτων σε άλλους συμβούλους-τεχνοκράτες, οι οποίοι λόγω της συγκεκριμένης κουλτούρας, βρίσκονται σε υπεραφθονία.

Και τώρα, η σκληρή πραγματικότητα ξεδιπλώνεται σαρωτικά μπροστά στα μάτια των ανθρώπων. Το τέλος της ιστορίας και η ελεύθερη αγορά ήταν μόνο παραμύθια. Ένα αδυσώπητο σύστημα παίρνει πίσω τις υποσχέσεις του για ευημερία, ειρήνη, σταθερότητα, μέσω του καταστροφικού καπιταλισμού. Τα εργασιακά δικαιώματα, οι ατομικές ελευθερίες και οι κοινωνικές παροχές διαλύονται βίαια, από έθνη-κράτη που αυτοκαταστρέφονται, για να παραχωρήσουν την κυριαρχία τους στην δικτατορία των αγορών.

'Οσο υποχωρεί το κράτος πρόνοιας, όσο τα ανθρώπινα και εργασιακά δικαιώματα δέχονται επίθεση, τόσο πιο πολύ δυσκολεύει η “επανάκτηση” του Οράματος. Η άτακτη υποχώρηση μπροστά στην επέλαση του νεοφιλελευθερισμού, χειροτερεύει τάχιστα την κατάσταση. Το Όραμα δεν γίνεται μόνο μια ουτοπία αλλά και μια πολυτέλεια, καθώς η πρώτη προτεραιότητα των ανθρώπων είναι πια να επιβιώσουν. Η ίδια η έννοια της ελευθερίας τείνει να εκλείψει οριστικά, μέσα σε όλο και πιο στρατιωτικοποιημένες κοινωνίες από ιδιωτικούς στρατούς.

Άραγε γιατί δεν ξεσηκώνονται μαζικά οι κοινωνίες; Γιατί δεν αντιδρούν; Μα, επειδή δεν πιστεύουν σε τίποτα πια. Επειδή η μοναδική αλήθεια γι'αυτές, είναι ότι υπάρχουν όρια, που δεν πρέπει να τα υπερβούν. Δεν πέθανε μόνο ο Θεός, πέθανε και το ίδιο το Όραμα.

Σχετικά άρθρα:

Απολυταρχικές πολιτικές στην εποχή του καπιταλισμού-καζίνο


Comments

  1. Ο τρόπος περιγραφής της μετάλλαξης των Δυτικών κοινωνιών υπονοεί ότι πρόκειται για μια φυσική διαδικασία όπου οι άνθρωποι υποκινούνται προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση μόνο μέσω διαφόρων θεωριών που επηρεάζουν τις πολιτικές ηγεσίες με σπασμωδικό τρόπο.
    Σαν να μην υπάρχουν υπερπλούσιοι με συμφέροντα που κινούν νήματα, ούτε μακροπρόθεσμες στρατηγικές, ούτε συστηματική χρήση της κοινωνικής μηχανικής για την εξάπλωση και αποδοχή μιας ολιγαρχικής κυριαρχίας.
    Οι κοινωνίες είναι έρμαια της τύχης, από την οποία κατά σύμπτωση επωφελούνται κάποιες ελάχιστες τυχερές κάστες.

    Είναι πραγματικά έτσι?
    Ή μήπως η πορεία προς τη νεο-φεουδαρχία ΔΕΝ είναι ένας μοιρολατρικός αυτοματισμός, αλλά αποτέλεσμα ενός μακρόπνοου σχεδίου 'κάποιων' που έχουν το δικό τους ‘όραμα’ και απέραντη υπομονή και επιμονή στις επιδιώξεις τους?
    Ένα μικρό παράδειγμα ενισχύει τις υποψίες ότι οι παγκόσμιες πολιτικές ανακατατάξεις ιστορικής σημασίας είναι μάλλον ανθρωπογενείς παρά προϊόντα τύχης: http://tinyurl.com/okowj7m

    ReplyDelete
    Replies
    1. Ευχαριστώ για τις παρατηρήσεις. Από το κείμενο:

      "Έτσι, ο “πατέρας” των Δημοσίων Σχέσεων, Έντουαρντ Μπερνέζ (Edward Bernays), χρησιμοποιώντας τις θεωρίες του θείου του, Σίγκμουντ Φρόυντ, θα μετατρέψει την Αμερική της δεκαετίας του 20 σε ένα τεράστιο πειραματικό εργαστήριο μαζικής κατανάλωσης. Γεννιέται έτσι ο άνθρωπος-καταναλωτής ή homo consumericus."

      "Οι μεγάλες εταιρίες προσαρμόστηκαν σε αυτό το ατομοκεντρικό είδος ελεύθερης έκφρασης και άρχισαν να προωθούν προϊόντα στοχεύοντας το άτομο και τις ατομικές ανάγκες."

      "...συντηρώντας ταυτόχρονα με τον τρόπο αυτό και τον “φονταμενταλισμό” των μεγάλων, Αμερικανικών κυρίως, εταιριών και τραπεζών, εφάρμοσαν μια μαζική πολεμική βία σε άλλα κράτη (Ιράκ, Γιουγκοσλαβία, Σομαλία κ.λ.π.),"

      Όλα αυτά υποδηλώνουν ότι το μεγάλο κεφάλαιο εκμεταλλεύτηκε γνώση και πολιτική ισχύ για να επικρατήσει και να επιβάλλει τα συμφέροντά του.

      Το ζητούμενο είναι για ποιο λόγο υπάρχει τέτοια αδράνεια στις κοινωνίες όταν καταπατούνται τόσο γρήγορα και βίαια κεκτημένα δεκαετιών. Το κείμενο παραθέτει απλώς μια πιθανή εξήγηση. Είναι όμως μια άποψη. Δεν σημαίνει ούτε ότι είναι απόλυτα σωστή, ούτε ότι είναι η μοναδική.

      Delete
    2. Νομίζω ότι η εξήγηση της αδράνειας βρίσκεται στην πρόοδο της Κοινωνικής Μηχανικής μετά τους πρωτοπόρους Μπερνέζ & Γκέμπελς, η οποία αξιοποιεί στο έπακρο τον νέο άμβωνα της τηλεόρασης για να προωθήσει μαζικά τον καταναλωτικό υλισμό και την εξάπλωση της εγκεφαλικής παχυσαρκίας.
      Πάντως η ουσία του σχολίου μου είναι ότι οι διεθνείς εξελίξεις των τελευταίων 20-30 χρόνων ΔΕΝ είναι αποτέλεσμα τύχης αλλά προγράμματος.
      Από ποιούς? Από αυτούς που 'τυχαία' ανηφορίζουν στα διαγράμματα του Saez [π.χ. http://elsa.berkeley.edu/~saez/saez-UStopincomes-2012.pdf].

      Delete
    3. Συμφωνώ, σίγουρα δεν είναι αποτέλεσμα τύχης απλώς πιστεύω ότι αυτοί οι οποίοι σχεδιάζουν κάποια πράγματα δεν είναι τόσο παντοδύναμοι ώστε να μπορούν να κατευθύνουν τις εξελίξεις όπως ακριβώς θέλουν. Τα Αμερικανικά think tanks για παράδειγμα έχουν πέσει αρκετές φορές έξω στις προβλέψεις τους και οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να επανασχεδιάσουν τη στρατηγική τους πάνω σε διάφορα ζητήματα.

      Η οικονομική ελίτ εκμεταλλεύεται την αδυναμία των κοινωνιών να αντιπαραθέσουν ένα διαφορετικό μοντέλο κοινωνίας ανεξάρτητο από καπιταλιστικούς όρους. Όταν η ίδια η Αριστερά δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει τον δικό της αυτόνομο λόγο, δεν υπάρχει ουσιαστικά κάποιο αντίπαλο δέος απέναντι στον καταστροφικό καπιταλισμό. Αυτό νομίζω είναι το πιο σημαντικό που πρέπει να μας απασχολεί.

      Παρόλα αυτά, ίσως να είναι νωρίς για να δούμε μαζικές εξεγέρσεις και αληθινές επαναστάσεις καθώς η μεσαία τάξη δεν έχει εξαφανιστεί ακόμα.

      Έχω την αίσθηση ότι αυτοί οι οποίοι "σχεδιάζουν" έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίσουν τα πράγματα όπως τα θέλουν όσον αφορά το βαθμό συρρίκνωσης της μεσαίας τάξης. Μόλις τα πράγματα γίνουν επικίνδυνα θα ανοίξουν οι στρόφιγκες της χρηματοδότησης για να πνίξουν τις όποιες "επικίνδυνες" τάσεις εκτροχιασμού από το σύστημα.

      Αν όντως έχουν μια τέτοια δυνατότητα τότε πιστεύω ότι θα ήταν ότι πιο τρομακτικό, γιατί θα επιβεβαίωνε ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων βρίσκεται υπό καθεστώς απόλυτης υποδούλωσης χωρίς μάλιστα να το γνωρίζει.

      Delete

Post a Comment

Popular posts from this blog

Stock market: one of the biggest frauds in the age of financial capitalism

globinfo freexchange
Lee Camp speaks with Tan Liu about his revealing book The Ponzi Factor, where Liu exposes all the big fraud of the stock market. Liu explains why the stock market, especially today, in the era of financial capitalism, is the purest definition of a Ponzi scheme:
The issue, of course, is profits from stocks and what makes a stock price move, is not the earnings and growth. It is actually money from another investor. Now, is there a connection at all with respect to earnings and growth and this price movement? Yes, it's called a speculative connection. It is not a legal one. It is not a logical one. It is not a definitive, or, a mathematical one.
The SEC defines three basic features of a Ponzi scheme:
One, it is an investment scenario. Two, the investment profits come from other investors. Three, the investors think the profits come from somewhere else.
What we can clearly observe every single day, every single moment the stocks are trading, is an event where the stoc…

How a group of economists undermined public institutions, paving the way to neoliberalism

An assumption had become a truth. The self-interested model of human behaviour, that had been developed in the Cold War to make the mathematical equations work, had now been adopted by these economists as a fundamental truth about the reality of all human social interaction.
globinfo freexchange
A group of economists in the early 70s arbitrarily adopted the self-interested model of human behaviour that had been developed in the Cold War, to explain the dysfunctionality of public institutions. This perception would become a powerful tool in the hands of the neoliberal ideology, carried by big banks and corporations, to demonize the state and dismantle any state control upon them at the expense of the societies.
In his documentary The Trap, Adam Curtis explains:
In the early 70s, the government bureaucracies in Britain began to collapse. Those around them blamed a growing economic crisis, but it was clear that something much more fundamental had gone wrong. What were supposed to be institut…

Italy, Greece, Deutsche Bank: heavy clouds of non-linear collapse gather again above Europe

globinfo freexchange
For nearly ten years now, the key decision centers inside eurozone are trying to hide the huge problems, pretending that the crisis is behind, in order to maintain a completely failed economic model, which also reveals, day by day, its authoritarian nature and despise against real Democracy. The totally problematic structure of eurozone makes things even worse.
In Italy, we had another political crisis and a constitutional coup because the new majority and potential coalition government is not likeable to the Brussels/Berlin axis.
In Greece, things are not looking better. The country is about to exit the IMF-type neoliberal program imposed by the Troika (ECB, European Commission, IMF), in August. Yet, the economy is still in very bad shape, drowning in stagnation, with unprecedented unemployment, nearly zero growth and a national debt at 180% of GDP, which is actually much higher than Greece's debt in 2010 (120% of GDP) when crisis hit the country!
In fact, the eu…

More evidence that the 2011 riots in Syria were sparked by a false flag operation

globinfo freexchangeIndependent journalist Eva Bartlett spoke with Lee Camp about her recent trip in Syria. Bartlett visited the hospital in Douma where many victims of the latest alleged chemical attack went to receive medical care. Bartlett spoke with a medical student who was working the day of the alleged attack, and actually confirmed the reporting by the veteran journalist Robert Fisk, according to which there was no evidence of a chemical attack.
Bartlett also went to Daraa, where the first protests took place in 2011, and spoke to people there. They confirmed what many other investigative journalists support. 

This is strong evidence that it was a false flag operation that actually sparked the subsequent riots:
In the initial protest, Daraa was named as the birthplace of the so-called revolution. And Daraa is a city in the very south of Syria, not a very large city, and a rather unlikely city for a so-called revolution to have started. But prior going to Daraa, I interviewed a do…

WikiLeaks reveals Italian officials had serious concerns about Italy's ability to participate in the monetary union already since the late 70s

The WIKILEAKS Public Library of US Diplomacy (PlusD)holds the world's largest searchable collection of United States confidential, or formerly confidential, diplomatic communications. As of April 8, 2013 it holds 2 million records comprising approximately 1 billion words. The collection covers US involvements in, and diplomatic or intelligence reporting on, every country on earth. It is the single most significant body of geopolitical material ever published. The PlusD collection, built and curated by WikiLeaks, is updated from a variety of sources, including leaks, documents released under the Freedom of Information Act (FOIA) and documents released by the US State Department systematic declassification review.
globinfo freexchange
A 1978 cable from the US Bureau of Economic and Business Affairs to the Secretary of State, was monitoring in detail the Italian serious concerns on the perspective of Italy joining the European monetary union. It describes an atmosphere of anxiety insi…

How eurozone became a financial dictatorship

It all started with the silent coup against Ireland
globinfo freexchange
In 2010, Ireland experienced Frankfurt's political blackmail. On the 18th of November, where there was a governing council of the ECB in Frankfurt. The governor of the Irish central bank who sat on the governing council, called "Morning Ireland" which is the most important radio program in Ireland, to say that Ireland will need what he called a loan. He didn't warn the government about it and this created a massive panic.
Then, the next day, there was a letter written from the then president of ECB, Jean-Claude Trichet, to Brian Lenihan, the minister of finance at the time, saying that 'if you don't apply the so-called bailout program, by this opening of the markets the following Monday, we're going to cut off access to Emergency Liquidity Assistance (ELA)', which obviously would have collapsed the Irish banking system.
The ECB used the liquidity weapon in order to impose its terms o…

David Harvey: unless there is some real new thinking, another crisis is inevitable

globinfo freexchange
Chris Hedges spoke with David Harvey about the repeated crises of the capitalist system, which generate further instability, especially since the early 70s where we have the rise of financial capitalism and neoliberal ideology.
As Harvey points out:
Interestingly, in almost every crisis there has been a good deal of re-evaluation of exactly how to think about the economy, how to think about the relationship between state power and politics and all this kind of stuff.
Since 2007-08, is hardly any new thinking at all. And actually, we're trying to hang on. And we are trying to hang on because the oligarchy - which has all of the money, all of the power - is actually in a situation where it does not want any change. And until we confront the oligarchy, we're not going to find a way of exiting from this, apart from repeating what happened in 2007-08.
And the interesting thing when you look back, before 2007-08, and you see big financial crises in Argentina, in Braz…

The facts about Venezuela’s May 20th Presidential Election

Despite a high level of election transparency, one that Jimmy Carter called “the best in the world”, the US and its allies have accused Venezuela of election fraud. Caleb Maupin breaks down how Venezuela’s electoral system really works.
by Caleb T. Maupin
Part 3 - Accusations of Fraud
Despite the stringent safeguards in place to protect Venezuela’s election integrity, international media based in Western countries have widely claimed the election was fraudulent. Those claiming that the results are illegitimate have cited prior statements from SmartMatic, a corporation based in London that manufactured Venezuela’s voting machines. An official statement from SmartMatic claimed the 2017 Constitutional Referendum vote showed “tamper evident.” Statements from SmartMatic have been vague about how exactly the results were illegitimate or what malpractice took place.
Tibisay Lucena, president of the National Elections Center (CNE), says the claims from SmartMatic and its Chief Executive Antonio …

Will the Swiss citizens beat the banksters today?

About 5.3 million Swiss citizens, including registered members of the Swiss Abroad community, are eligible to take part in the June 10, 2018 ballot. Votes on a broad range of issues, as well as elections, also take place in many cantons and municipalities across the country.
globinfo freexchange
The Swiss sovereign-money referendum of June 2018, also known as the Sovereign-Money Initiative, aims to give the central bank of Switzerland the sole authority of "creating money."
This is actually what the proponents of the Swiss "Vollgeld Initiative" want. They say only the government, through the publicly-owned Swiss central bank (SNB), should be able to create money and put it into circulation.
The Sovereign Money Initiative aims to give the Swiss Confederation a monopoly on money creation, including demand deposit (full-reserve banking, by including the creation of scriptural money in the legal mandate of the Swiss National Bank. The name of the initiative was inspired by…

Marx predicted our present crisis – and points the way out

The Communist Manifesto foresaw the predatory and polarised global capitalism of the 21st century. But Marx and Engels also showed us that we have the power to create a better world.
by Yanis Varoufakis
Part 1 - The spirit of communism driving the manifesto is proving hard to silence
For a manifesto to succeed, it must speak to our hearts like a poem while infecting the mind with images and ideas that are dazzlingly new. It needs to open our eyes to the true causes of the bewildering, disturbing, exciting changes occurring around us, exposing the possibilities with which our current reality is pregnant. It should make us feel hopelessly inadequate for not having recognised these truths ourselves, and it must lift the curtain on the unsettling realisation that we have been acting as petty accomplices, reproducing a dead-end past. Lastly, it needs to have the power of a Beethoven symphony, urging us to become agents of a future that ends unnecessary mass suffering and to inspire humanity …