Skip to main content

H αυτο-αναπαραγόμενη γλώσσα του οικονομικού κυνισμού

του system failure

Παρά το γεγονός ότι η στάση των ανθρώπων σε Ελλάδα και Ευρώπη φαίνεται ότι αλλάζει, έστω αργά, απέναντι σε έννοιες που στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν θεωρούνταν σχεδόν ταμπού, όπως οι έννοιες της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης, το συστημικό κατεστημένο χρησιμοποιεί όλα τα διαθέσιμα μέσα, προκειμένου να διατηρήσει αλώβητη την κουλτούρα του ακραίου ατομικισμού και του ωμού οικονομικού πραγματισμού.

Η κουλτούρα αυτή εξαπλώθηκε ταχύτατα τις τελευταίες τουλάχιστον δύο δεκαετίες στην Ελλάδα και γενικότερα στον Δυτικό κόσμο - ίσως με διαφορετική μορφή από χώρα σε χώρα λόγω τοπικών ιδιομορφιών – εξυπηρετώντας στο ακέραιο τα συμφέροντα των οικονομικών ελίτ. Ο ακραίος ατομικισμός και ο οικονομικός πραγματισμός, δεν αποτέλεσαν απλώς τα κύρια συστατικά μιας ιδιότυπης κουλτούρας, αλλά κατέληξαν να αποτελούν τα βασικά δομικά στοιχεία του σύγχρονου ορθολογισμού των Δυτικών κοινωνιών, κάτι που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε ως Δυτικό νεο-ορθολογισμό.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης, η γλώσσα του οικονομικού κυνισμού που διαδίδεται κατά κόρον από τα εγχώρια μεγάλα ΜΜΕ, αναπαράγεται αυτόματα από την ίδια την κοινωνία, παρόλο που για την κατάσταση στην Ελλάδα ευθύνεται σε πολύ μεγάλο βαθμό η οικονομική ασυδοσία ορισμένων προνομιούχων, οι οποίοι όχι μόνο παραμένουν στο απυρόβλητο, αλλά αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις βγαίνουν και κερδισμένοι από την οικονομική κρίση και είναι αυτοί τελικά που ελέγχουν τα συγκεκριμένα φερέφωνα. Στην κορυφή της πυραμίδας αυτών των προνομιούχων βρίσκονται οι τραπεζίτες και μια επιχειρηματική και πολιτική τάξη που ελέγχουν απόλυτα έως σήμερα τις εκάστοτε κυβερνήσεις.

Για παράδειγμα, ο εκφωνητής ή η εκφωνήτρια του κεντρικού δελτίου ειδήσεων, ανακοινώνει, σχεδόν με μια ικανοποίηση, ότι ο τουρισμός έχει ανέβει φέτος στην Ελλάδα λόγω των γεγονότων σε Τουρκία και Αίγυπτο, αποκόπτοντας το γεγονός ότι κάποιοι άνθρωποι εκεί δυστυχούν, ή χάνουν ακόμα και τη ζωή τους. Η είδηση συνοδεύεται με κάποια απαραίτητα διακοσμητικά, όπως στατιστικά στοιχεία για τον συνολικό αριθμό των επισκεπτών κ.λ.π., ή διάφορες φράσεις-κλισέ, όπως για παράδειγμα “ο τουρισμός είναι η βαριά βιομηχανία της Ελλάδας”, έτσι ώστε τα φερέφωνα να μπορέσουν να δώσουν μια ψεύτικη ελπίδα ότι επίκειται κάποια οικονομική ανάκαμψη και να αποπροσανατολίσουν το κοινό από τα νέα σκληρά μέτρα λιτότητας που θα έρθουν, τις απολύσεις και την περαιτέρω διάλυση των εργασιακών δικαιωμάτων και του κοινωνικού κράτους.

Έτσι, τελικά, παρόλο που η δραματική κατάσταση και ο θάνατος πολλών ανθρώπων στις χώρες αυτές, είναι συχνά η πρώτη είδηση στα ίδια κανάλια, το στερεότυπο που αναπαράγεται από την κοινωνία μέσα στη δίνη της οικονομικής κρίσης, είναι το γεγονός ότι ο τουρισμός στην Ελλάδα παρουσιάζει μια “ελπιδοφόρα” άνοδο, και αυτό είναι κάτι που συμβαίνει μέσα από καθημερινές συζητήσεις, ακόμα και από ανθρώπους που δεν έχουν τίποτα να κερδίσουν από την άνοδο του τουρισμού στην Ελλάδα, αλλά αντίθετα, η οικονομική τους κατάσταση ενδέχεται να χειροτερέψει στο άμεσο μέλλον.

Η γλώσσα του οικονομικού κυνισμού παίρνει πολλές μορφές και κατακλύζει κυριολεκτικά τα κυρίαρχα μίντια. Ένα άλλο παράδειγμα είναι η πρόσφατη δήλωση του Έλληνα υπουργού οικονομικών ο οποίος είπε ευθέως και χωρίς περιστροφές ότι, αν δεν γίνουν οι πλειστηριασμοί για την πρώτη κατοικία, θα καταρρεύσουν οι τράπεζες. Και όλα αυτά, παρόλο που οι τράπεζες έχουν λάβει ως τώρα πακτωλό δισεκατομμυρίων σε πακέτα στήριξης, υποτίθεται για να μην καταρρεύσουν. Παρόλο που οι μεγαλομέτοχοι των τραπεζών, παρά τις τεράστιες ευθύνες τους, έχουν διασωθεί και το χρέος έχει μεταφερθεί στις πλάτες των φορολογουμένων, Ελλήνων και Ευρωπαίων.

Μέσα σ'εναν οικονομικό πόλεμο, όπου ο καθένας κοιτάει πως να επιβιώσει, η γλώσσα του οικονομικού κυνισμού είναι ιδιαίτερα χρήσιμη. Ένα άλλο τρανταχτό παράδειγμα, αποτελεί μια επιστολή που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στην ιστοσελίδα μεγάλης εφημερίδας που ανήκει στον μεγαλύτερο δημοσιογραφικό οργανισμό της Ελλάδας. Η επιστολή γράφτηκε με αφορμή την απόλυση 30 περίπου δημοσιογράφων από τον οργανισμό και την κήρυξη 24ωρης απεργίας από τα συνδικαλιστικά όργανά τους.

Στην αρχή της επιστολής, ο συντάκτης και διν/της της εφημερίδας γράφει τα εξής:

Πολλά μπορεί να πει κανείς για την κρίση στον Τύπο και στα ΜΜΕ. Να αποδώσει ευθύνες, πολιτικές και άλλες, να κατηγορήσει εφημερίδες, έντυπα, τηλεοπτικούς σταθμούς, ραδιόφωνα, ακόμη και στις νεότευκτες ιντερνετικές εκδόσεις για μεροληπτική στάση και συμπεριφορά, για ιδεολογική παραμόρφωση και αδυναμία αποτύπωσης των πραγματικών συνθηκών στην Ελλάδα και στον κόσμο.

Να τα βάλει με τους ιδιοκτήτες που απήλαυσαν υπερκέρδη και δεν φρόντισαν για τις κακές μέρες, με τους «μεγαλοδημοσιογράφους» που τρελάθηκαν από τη δόξα των καλών ημερών και δεν έχουν μάτια να δουν την σκληρή πραγματικότητα,με όσους τέλος πάντων τα υπηρέτησαν και τα υπηρετούν χωρίς να αναλαμβάνουν τις αντικειμενικές ευθύνες που έχουν και τις υποκειμενικές που πάντα υπάρχουν σε σχήματα που αποτυγχάνουν.

Ωστόσο, τα παραπάνω δεν συνιστούν λύση, ούτε απαντούν στο πρόβλημα που η μεγάλη οικονομική κρίση δημιούργησε στο χώρο του Τύπου και των ΜΜΕ.

Ενώ στην ουσία ο συντάκτης παραδέχεται τις τεράστιες ευθύνες και τη διαφθορά του μιντιακού κατεστημένου στην Ελλάδα, στο οποίο ανήκει και ο συγκεκριμένος οργανισμός, στη συνέχεια απαιτεί λίγο-πολύ όλα αυτά να διαγραφούν μονομιάς, καθώς όπως λέει “δεν συνιστούν λύση”. Έτσι, μέσα στη δίνη της οικονομικής κρίσης, η ηθική και η απόδοση ευθυνών γίνονται ένα είδος πολυτελείας, καθώς “δεν συνιστούν λύση” απέναντι στην οικονομική κατάρρευση.

Και η επιστολή καταλήγει - πάντα με την χαρακτηριστική γλώσσα του οικονομικού κυνισμού - ως εξής:

Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν. Τα ΜΜΕ ή θα αυτοπεριορισθούν ή θα σβήσουν.
Καλώς ή κακώς, χωρίς δραστική περιστολή των δαπανών τους δεν έχουν καμία τύχη.
Οι δημοσιογράφοι και οι συνδικαλιστικές ενώσεις τους οφείλουν αν μη τι άλλο κατανόηση των συνθηκών.
Όταν κατανοηθούν οι συνθήκες θα βρεθούν και οι λύσεις. Αλλιώς ο αφανισμός πρέπει να θεωρείται νομοτελειακός.

Που με λίγα λόγια μεταφράζεται ως εξής: “σταματήστε τις απεργίες και αποδεχθείτε τις απολύσεις και την δραστική μείωση των μισθών, αλλιώς θα μείνετε όλοι χωρίς δουλειά”.

Το έλλειμμα ηθικής στον Δυτικό νεο-ορθολογισμό αντικαθίσταται από τον ωμό οικονομικό πραγματισμό. Έτσι, για παράδειγμα, οι κοινωνίες δέχονται ορθολογικά ότι είναι καλό που ο τουρισμός πάει καλά άσχετα αν κάποιοι άνθρωποι υποφέρουν ή πεθαίνουν, ότι οι τράπεζες δεν πρέπει με κανένα τρόπο να καταρρεύσουν γιατί θα επέλθει το χάος, ή ακόμη και ότι οι τραπεζίτες είναι από την φύση τους άπληστοι άρα είναι κατά κάποιο τρόπο άτοπο να ασχολούμαστε με τις δικές τους ευθύνες, ή, ότι κάποιοι πρέπει αναγκαστικά να απολυθούν για να μην απολυθούν όλοι.

Ο φόβος λοιπόν, είναι αυτός που επιβάλλει αυτή τη λογική. Με φράσεις κλισέ όπως “μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν”, η γλώσσα του οικονομικού κυνισμού αποτρέπει τις κοινωνίες να φανταστούν και να επιχειρήσουν έναν διαφορετικό τρόπο οργάνωσης, ασύμβατο με τα συμφέροντα των οικονομικών ελίτ, αλλά συμβατό με τα συμφέροντα της πλειοψηφίας.

Όμως, η εκδίωξη της ηθικής από τον Δυτικό νεο-ορθολογισμό επιβάλει έναν άλλου είδους φόβο: οποιοσδήποτε μιλάει για ηθική, ή “ακόμα χειρότερα” δρα με βάση κάποιες ηθικές αρχές, θεωρείται αναχρονιστικός και αφελής, εκτοπίζεται σταδιακά από κάθε κοινωνική δραστηριότητα και συνήθως μένει στο περιθώριο απειλούμενος με μια οικονομική και άρα βιολογική εξόντωση, αφού τελικά, τα πάντα κινούνται γύρω από αυτή τη γλώσσα του οικονομικού κυνισμού.

Comments

  1. Anonymous22/9/14 00:31

    Γαμώ τον αντίχριστο σας πείτε τα πράγματα με το όνομα τους και αφήστε την φιλοσοφία. Φασισμός είναι ρεεεεεεεεεεεεεεεε!!!!!!!!!!

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

How a group of economists undermined public institutions, paving the way to neoliberalism

An assumption had become a truth. The self-interested model of human behaviour, that had been developed in the Cold War to make the mathematical equations work, had now been adopted by these economists as a fundamental truth about the reality of all human social interaction.
globinfo freexchange
A group of economists in the early 70s arbitrarily adopted the self-interested model of human behaviour that had been developed in the Cold War, to explain the dysfunctionality of public institutions. This perception would become a powerful tool in the hands of the neoliberal ideology, carried by big banks and corporations, to demonize the state and dismantle any state control upon them at the expense of the societies.
In his documentary The Trap, Adam Curtis explains:
In the early 70s, the government bureaucracies in Britain began to collapse. Those around them blamed a growing economic crisis, but it was clear that something much more fundamental had gone wrong. What were supposed to be institut…

Italy, Greece, Deutsche Bank: heavy clouds of non-linear collapse gather again above Europe

globinfo freexchange
For nearly ten years now, the key decision centers inside eurozone are trying to hide the huge problems, pretending that the crisis is behind, in order to maintain a completely failed economic model, which also reveals, day by day, its authoritarian nature and despise against real Democracy. The totally problematic structure of eurozone makes things even worse.
In Italy, we had another political crisis and a constitutional coup because the new majority and potential coalition government is not likeable to the Brussels/Berlin axis.
In Greece, things are not looking better. The country is about to exit the IMF-type neoliberal program imposed by the Troika (ECB, European Commission, IMF), in August. Yet, the economy is still in very bad shape, drowning in stagnation, with unprecedented unemployment, nearly zero growth and a national debt at 180% of GDP, which is actually much higher than Greece's debt in 2010 (120% of GDP) when crisis hit the country!
In fact, the eu…

More evidence that the 2011 riots in Syria were sparked by a false flag operation

globinfo freexchangeIndependent journalist Eva Bartlett spoke with Lee Camp about her recent trip in Syria. Bartlett visited the hospital in Douma where many victims of the latest alleged chemical attack went to receive medical care. Bartlett spoke with a medical student who was working the day of the alleged attack, and actually confirmed the reporting by the veteran journalist Robert Fisk, according to which there was no evidence of a chemical attack.
Bartlett also went to Daraa, where the first protests took place in 2011, and spoke to people there. They confirmed what many other investigative journalists support. 

This is strong evidence that it was a false flag operation that actually sparked the subsequent riots:
In the initial protest, Daraa was named as the birthplace of the so-called revolution. And Daraa is a city in the very south of Syria, not a very large city, and a rather unlikely city for a so-called revolution to have started. But prior going to Daraa, I interviewed a do…

WikiLeaks reveals Italian officials had serious concerns about Italy's ability to participate in the monetary union already since the late 70s

The WIKILEAKS Public Library of US Diplomacy (PlusD)holds the world's largest searchable collection of United States confidential, or formerly confidential, diplomatic communications. As of April 8, 2013 it holds 2 million records comprising approximately 1 billion words. The collection covers US involvements in, and diplomatic or intelligence reporting on, every country on earth. It is the single most significant body of geopolitical material ever published. The PlusD collection, built and curated by WikiLeaks, is updated from a variety of sources, including leaks, documents released under the Freedom of Information Act (FOIA) and documents released by the US State Department systematic declassification review.
globinfo freexchange
A 1978 cable from the US Bureau of Economic and Business Affairs to the Secretary of State, was monitoring in detail the Italian serious concerns on the perspective of Italy joining the European monetary union. It describes an atmosphere of anxiety insi…

How eurozone became a financial dictatorship

It all started with the silent coup against Ireland
globinfo freexchange
In 2010, Ireland experienced Frankfurt's political blackmail. On the 18th of November, where there was a governing council of the ECB in Frankfurt. The governor of the Irish central bank who sat on the governing council, called "Morning Ireland" which is the most important radio program in Ireland, to say that Ireland will need what he called a loan. He didn't warn the government about it and this created a massive panic.
Then, the next day, there was a letter written from the then president of ECB, Jean-Claude Trichet, to Brian Lenihan, the minister of finance at the time, saying that 'if you don't apply the so-called bailout program, by this opening of the markets the following Monday, we're going to cut off access to Emergency Liquidity Assistance (ELA)', which obviously would have collapsed the Irish banking system.
The ECB used the liquidity weapon in order to impose its terms o…

David Harvey: unless there is some real new thinking, another crisis is inevitable

globinfo freexchange
Chris Hedges spoke with David Harvey about the repeated crises of the capitalist system, which generate further instability, especially since the early 70s where we have the rise of financial capitalism and neoliberal ideology.
As Harvey points out:
Interestingly, in almost every crisis there has been a good deal of re-evaluation of exactly how to think about the economy, how to think about the relationship between state power and politics and all this kind of stuff.
Since 2007-08, is hardly any new thinking at all. And actually, we're trying to hang on. And we are trying to hang on because the oligarchy - which has all of the money, all of the power - is actually in a situation where it does not want any change. And until we confront the oligarchy, we're not going to find a way of exiting from this, apart from repeating what happened in 2007-08.
And the interesting thing when you look back, before 2007-08, and you see big financial crises in Argentina, in Braz…

The facts about Venezuela’s May 20th Presidential Election

Despite a high level of election transparency, one that Jimmy Carter called “the best in the world”, the US and its allies have accused Venezuela of election fraud. Caleb Maupin breaks down how Venezuela’s electoral system really works.
by Caleb T. Maupin
Part 3 - Accusations of Fraud
Despite the stringent safeguards in place to protect Venezuela’s election integrity, international media based in Western countries have widely claimed the election was fraudulent. Those claiming that the results are illegitimate have cited prior statements from SmartMatic, a corporation based in London that manufactured Venezuela’s voting machines. An official statement from SmartMatic claimed the 2017 Constitutional Referendum vote showed “tamper evident.” Statements from SmartMatic have been vague about how exactly the results were illegitimate or what malpractice took place.
Tibisay Lucena, president of the National Elections Center (CNE), says the claims from SmartMatic and its Chief Executive Antonio …

Will the Swiss citizens beat the banksters today?

About 5.3 million Swiss citizens, including registered members of the Swiss Abroad community, are eligible to take part in the June 10, 2018 ballot. Votes on a broad range of issues, as well as elections, also take place in many cantons and municipalities across the country.
globinfo freexchange
The Swiss sovereign-money referendum of June 2018, also known as the Sovereign-Money Initiative, aims to give the central bank of Switzerland the sole authority of "creating money."
This is actually what the proponents of the Swiss "Vollgeld Initiative" want. They say only the government, through the publicly-owned Swiss central bank (SNB), should be able to create money and put it into circulation.
The Sovereign Money Initiative aims to give the Swiss Confederation a monopoly on money creation, including demand deposit (full-reserve banking, by including the creation of scriptural money in the legal mandate of the Swiss National Bank. The name of the initiative was inspired by…

Stock market: one of the biggest frauds in the age of financial capitalism

globinfo freexchange
Lee Camp speaks with Tan Liu about his revealing book The Ponzi Factor, where Liu exposes all the big fraud of the stock market. Liu explains why the stock market, especially today, in the era of financial capitalism, is the purest definition of a Ponzi scheme:
The issue, of course, is profits from stocks and what makes a stock price move, is not the earnings and growth. It is actually money from another investor. Now, is there a connection at all with respect to earnings and growth and this price movement? Yes, it's called a speculative connection. It is not a legal one. It is not a logical one. It is not a definitive, or, a mathematical one.
The SEC defines three basic features of a Ponzi scheme:
One, it is an investment scenario. Two, the investment profits come from other investors. Three, the investors think the profits come from somewhere else.
What we can clearly observe every single day, every single moment the stocks are trading, is an event where the stoc…

Marx predicted our present crisis – and points the way out

The Communist Manifesto foresaw the predatory and polarised global capitalism of the 21st century. But Marx and Engels also showed us that we have the power to create a better world.
by Yanis Varoufakis
Part 1 - The spirit of communism driving the manifesto is proving hard to silence
For a manifesto to succeed, it must speak to our hearts like a poem while infecting the mind with images and ideas that are dazzlingly new. It needs to open our eyes to the true causes of the bewildering, disturbing, exciting changes occurring around us, exposing the possibilities with which our current reality is pregnant. It should make us feel hopelessly inadequate for not having recognised these truths ourselves, and it must lift the curtain on the unsettling realisation that we have been acting as petty accomplices, reproducing a dead-end past. Lastly, it needs to have the power of a Beethoven symphony, urging us to become agents of a future that ends unnecessary mass suffering and to inspire humanity …